Letter 229: 1. Your character and rank I have learned from my holy brothers and co-bishops, Urbanus and Novatus. The former of these became acquainted with you near Carthage, in the town of Hilari, and more recently in the town of Sicca; the latter at Sitifis.

Augustine of HippoDarius|c. 423 AD|Augustine of Hippo|Human translated
illness
Military conflict

Augustine to Darius, greetings.

I received your letter and your gift — a book — and I thank you for both. The letter warmed my heart. The book fed my mind. A man who sends both is a friend indeed.

You say you admire my writings. I am embarrassed by praise, but I will not pretend I do not hear it. What I will say is this: whatever is good in what I have written comes from God. Whatever is confused, unclear, or wrong comes from me. I am a clay vessel, and the treasure it carries is not the vessel's doing.

You also ask whether I think peace between the Empire and the barbarians is possible. I have already written to you on this subject, but let me add this: peace is always possible, because God is always possible. The question is whether men will choose it — and that, as you know better than I, depends on a thousand factors that no bishop can control.

What a bishop can do is pray. And write. And hope.

I do all three, daily.

Farewell, noble friend.

Human translation - New Advent (NPNF / ANF series)

Latin / Greek Original

EPISTOLA 229

Scripta forte a. 428.

A. Dario comiti, gratulans quod de eo bonos audiat nuncios (n. 1) et pacis conferendae causa missus sit, provocatque ad respondendum (n. 2).

DOMINO MERITO ILLUSTRI, ET MAGNIFICENTISSIMO ATQUE IN CHRISTO CARISSIMO FILIO DARIO, AUGUSTINUS, IN DOMINO SALUTEM.

Beati pacifici...

1. A sanctis fratribus et coepiscopis meis Urbano et Novato, qualis sis vir et quantus, accepi: quorum alteri apud Carthaginem in Hilarensi oppido, et modo in Siccensi; alteri autem apud Sitifim te nosse provenit. Per hos ergo factum est, ut nec ego te habere incognitum possem. Neque enim quia me infirmitas corporis, et geminum frigus, id est, hiemis et aetatis non sinit coram tecum colloqui, ideo non te vidi: nam et iste mihi praesens, quando ad me venire dignatus est, ille autem litteris, non faciem tuae carnis, sed cordis ostendit, ut tanto suavius, quanto interius te viderem. Hanc faciem tuam et in sancto Evangelio, et nos, et tu ipse, propitio Deo, tamquam in speculo laetissimus inspicis, ubi scriptum est a veritate dicente: Beati pacifici; quoniam filii Dei vocabuntur 1.

Praestat pacem pace quam bello parare.

2. Magni quidem sunt, et habent gloriam suam, non solum fortissimi, sed etiam, quod verioris genus est laudis, fidelissimi bellatores, quorum laboribus atque periculis, Dei protegentis atque opitulantis auxilio, hostis indomitus vincitur, et quies reipublicae pacatisque provinciis comparatur: sed maioris est gloriae, ipsa bella verbo occidere, quam homines ferro; et acquirere vel obtinere pacem pace, non bello. Nam et hi qui pugnant, si boni sunt, procul dubio pacem, sed tamen per sanguinem quaerunt; tu autem ne cuiusquam sanguis quaereretur, es missus: est itaque aliis illa necessitas, tibi ista felicitas. Proinde, domine merito illustris et magnificentissime, atque in Christo carissime fili, gaude isto tuo tam magno et vere bono, et fruere in Deo unde sumpsisti, ut talis esses, et talia gerenda susciperes. Confirmet Deus quod per te operatus est nobis 2. Accipe hanc salutationem nostram, et tuam dignare rependere. Sicut mihi scripsit frater Novatus, egit ut me excellentia et eruditio tua etiam in meis opusculis nosset. Si ergo legisti quae dedit, ego quoque innotui interioribus tuis sensibus. Non multum displicent, quantum existimo, si propensiore caritate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adiuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo.

Revision history

  1. 2026-03-20v2.1.0-import

    Initial corpus import from New Advent / NPNF.

    Fields: letter text, metadata, source links. Source: https://www.augustinus.it/latino/lettere/lettera_237_testo.htm

Related Letters