Letter 2012: The sharpness of your intelligence has not been deceived by the various followers of schisms who have tried to veil...

Avitus episcopus Clodevecho regi. Vestrae subtilitatis acrimoniam quorumcumque scismatum sectatores sententiis suis variis opinione, diversis multitudine, vacuis veritate Christiani nominis visi sunt obumbratione velare. Dum ista nos aeternitati committimus, dum, quid recti unus- quisque seritiat, futuro examini reservamus, etiam in praesentibus interlucens radius veritatis emicuit. Invenit quippe tempori nostro arbitrum quendam divina provisio. Dum vobis eligitis, omnibus iudicatis; vestra fides nostra victoria est. Solent pleri- que in hac eadem causa, si pro expetenda sanitate credendi aut sacerdotum hortatu aut quorumcumque sodalium ad suggestionem moveantur, consuetudinem generis et ritum paternae observationis obponere; ita saluti nocenter verecundiam praeferentes, dum parentibus in incredulitatis custodia futilem reverentiam servant, confitentur, se quodammodo nescire, quid eligant. Discedat igitur ab hac excusatione post talis facti miraculum noxius pudor. Vos de toto priscae originis stemmate sola nobilitate contentus, quicquid omne potest fastigium generositatis ornare, prosapiae vestrae a vobis voluistis exurgere. Habetis bonorum auctores, voluistis esse meliorum. Re- spondetis proavis, quod regnatis in saeculo; instituistis posteris, ut regnetis in caelo. Gaudeat equidem Graecia principem legisse nostrum: sed non iam quae tanti muneris donum sola mereatur. Illustrat tuum quoque orbem claritas sua, et occiduis partibus in rege non novi iubaris lumen effulgurat. Cuius splendorem congrua redemptoris nostri nativitas inchoavit: ut consequenter eo die ad salutem regeneratrix unda vos pareret, quo natum redemptionis suae caeli dominum mundus accepit. Igitur qui celeber est natalis domini, sit et vester: quo vos scilicet Christo, quo Christus ortus est mundo; in quo vos animam deo, vitam praesentibus, famam posteris consecrastis. Quid iam de ipsa gloriosissima regenerationis vestrae sollemnitate dicatur? cuius mi- nisteriis si corporaliter non accessi, gaudiorum tamen communione non defui: quando- quidem hoc quoque regionibus vestris divina pietas gratulationis adiecerit, ut ante baptismum vestrum ad nos sublimissimae humilitatis nuntius, qua competentem vos profitebamini, pervenerit. Vnde nos post hanc expectationem iam securos vestri sacra nox reperit. Conferebamus namque nobiscum tractabamusque, quale esset illud, cum adunatorum numerosa pontificum manus sancti ambitione servitii membra regia undis vitalibus confoveret, cum se servis dei inflecteret timendum gentibus caput: cum sub casside crinis nutritus salutarem galeam sacrae unctionis indueret: cum intermisso tegmine loricarum immaculati artus simili vestium candore fulgerent. Faciet, sicut creditis, regum florentissime, faciet inquam indumentorum ista mollities, ut vobis deinceps plus valeat rigor armorum; et quicquid felicitas usque hic praestiterat, addet hic sanctitas. Vellem vero praeconiis vestris quiddam exhortationis adnectere, si ali- quid vel scientiam vestram vel observantiam praeteriret. Numquid fidem perfecto praedicabimus, quam ante perfectionem sine praedicatore vidistis? an forte humilita- tem, quam iam dudum nobis devotione impenditis, quam nunc primam professione debetis? an misericordiam, quam solutus a vobis adhuc nuper populus captivus gau- diis mundo insinuat, lacrimis deo? Vnum est, quod velimus augeri: ut, quia deus gentem vestram per vos ex toto suam faciet, ulterioribus quoque gentibus, quas in naturali adhuc ignorantia constitutas nulla pravorum dogmatum germina corruperunt, de bono thesauro vestri cordis fidei semina porrigatis: nec pudeat pigeatque etiam directis in rem legationibus adstruere partes dei, qui tantum vestras erexit. Quatenus externi quique populi paganorum pro religionis vobis primitus imperio servituri, dum adhuc aliam videntur habere proprietatem, discernantur potius gente quam principe . Nulla igitur patria quasi speciali sede sibi vos vindicet; totis, quos honorum gradibus attollitis, constat vos esse communem. Vno solis iubare omnia perfruuntur; vicina quidem plus gaudent lumine, sed non carent remotiora fulgore. Quapropter radiate perpetuum praesentibus diademate, absentibus maiestate. Successus felicium trium- phorum, quos per vos regio illa gerit, cuncta concelebrat. Tangit etiam nos vestra felicitas: quotienscumque illic pugnatis, hinc vincimus. Inter haec tamen catholicae religionis affectu fervet in vobis cura miserendi: et in apice rerum omnium guber- nacula continente non minus eminet sanctitas quam potestas. Ex qua utique factum est, ut dirigi ad vos servi vestri, viri illustris Laurentii, filium principali oraculo iuberetis; quod apud domnum meum, suae quidem gentis regem, sed militem vestrum, obtinuisse me suggero. Nihil quippe est in quo servire non optet; commendat di- rectum; congaudeo misso, invideo vos visuro. Cui minus computandum est ad utili- tatem parenti proprio restitui quam patri omnium praesentari. Sigismundus rex Vitalino senatori. Quantum pertinet ad dignam iudicii vestri integritatem, quoscumque honorum privilegiis erigitis, Romanos putare debetis. Ex hac ergo fiducia ut ex toto cre- dantur absentes, quos, etsi patria separat, militia repraesentat? Vnde, quod solum valeo, sedulitate officii animum devotionis ostendens, quid adsidue cuperem, vel cum possibilitas permittit, allego. Vos nunc clementissimo communi principi, quid velimus, adserite; insinuate adtentius oboedientiae famulatum, quem nunc in obsequio, semper habemus in voto. Suggerite ac pariter commendate ab amatore vestro domno et patre meo impletam me intercedente principalis reverentiae iussionem. Clientis vestri, viri illustris Laurentii, filius studio meo reddatur patri, reddatur regioni. Mise- ramus dudum in parente famulum: ecce adicimus famulatum. Quo uno vobis directo qualiter cum aliis agatur, advertite. Superest, ut praefatus miles vester, cuius proles et illic gratiae vestrae porrigitur et hinc patriae reservatur, commendatus vobis stu- dio meo ipse commendet, quod vel de illius subolis adeptione iam compos vel de istius, quae nobiscum recedit, prosperitate securus est.