Letter 17: Gelasius had come to perceive that the Greeks would persist in their obstinacy.
* . sea
Gelaaii papae commonitorium ad Faustum magistrum fungentem ^^'^^ ^'
legationis offloio Constantinopoli.
Quae a Graecis oijiciebanturt maxime vero quod Acacium praeter canones damna-
tum esae obtendehtmt^ 0etimug refelHty ac sedis apostoHcae supremam vindicat
Jurisdictionem.
1 . £go quoque mente percepi Graecos in sua obstinatione man-
guros^ nec*) cui velut insperatmn videri potest, quod est in ante
praecc^nitmn. Quapropter nqn^) tam propter religionis causas stu-
dent dispositionibus publicis obviare, sed potius per occasionem
legationis regiae catholicam fidem moliuntur evertere^ et tali com-
mercio ^) nituntif^ sperata praestare.
2. Quid sibi vult autem, quod dixerit imperator, a nobis se
fcligJQge^) damnatum^ cum super hac parte et decessor meus non
notiBsiiua quam hoc loco aptiHsiiua niedium quemdam t'ont«m minime Bibi
poslalafit.
•) I* F» a* ne cui, moxque D* F«* F" 0* 0' inspiruium, b v^ d* quod est ante.
«) Ita D* P* F» N* 0* a'; ahi editi (etiam d*) nonjam. Hinc apparet, impera-
torem Theodorici respondisse legatis, seBC quominus ipsis concederet, quod iUi
aid ItaUae utilitatem petebantt religionis, hoc est dissidii, quod Graecos inter et
BomaaoB intercedebat, causis detineri.
') Ita d* d* cam mss., alii editi commento. Quae hic legatio regia, in epistola
■equeoti Ugatio pubKca appellatur: quae videhcet a Theodorico rege non eccle-
' naiBticae sed pablicae rei causa destinata erat. lu eo autem Gelasius Graecos
tuipis eommercU arguit, quod eorum obtentu, quae legati sibi ab ipsis praestari
petebant ad publicae rei commoditatem , ipsi sibi a Romanis vicissim concedi
Tolebant, onde et fidei inferrent et religioni perniciem.
(a. 493.) solum miniine nomen ejus attigerit, sed iusuper quando princiF^^
adeptus regiae potestatis exseruit^), in ejus se rescripsit imperii P''^.
motione gaudere, et ego nulla ipsius unquam scripta percipieni^^
honorificis eum, ut nostis, litteris salutare curaverim? Decessore^
mei sacerdotes, qui praevaricatoribus se communicasse propria vocc
eonfessi sunt, a communione apostolica submoverunt. Si^) isti p\a-
cet se miscere damnatis, nobis non pot^^st imputari', si ab eis velit
abscedere, tanto magis a nobis non potest esse damnatus^ sed potiYis
ad gratiam sincerae communjonis admissus. Ad senatum vercper-
tinet Romanum, ut memor fidei, qutun a parentibus se suscepisse
meminit, contagia vitet communionis extemae^ ne a commnnione .
hujus sedis apostolicae, quod absit, reddatur externus.
3. Veniam sibi dari debere') propdnunt. Legatur^ ex quo est
religio Christiana, vel certe detur exemplum, in Eccle^ia Dei a qui-
buslibet pontificibus, ab ipsis apostolis, ab ipso denique Salvatore
veniam nisi corrigentibus^) fuisse concessam. Auditum autem sub
isto coelo nec legitur omnino nec dicitur, quod eorum voce depro-
mitur: Date nobis veniam, ui iamefi nos in errore duremus. Id quoque.
parum^) est. Ostendant, qui nobis canones nituntur opponere: qui-
bus hoc canonibus, quibus regulis, qua lectione, quove documento,
sive a majoribus nostris, sive ab ipsis apostolis^ quos potiores me-
rito fuisse non dubium est, seu ab ipso Domino Salvatore, qui judi-
caturus creditur vivos et mortuos, sne factum est imquamy vd
faciendum esse mandatur. Mortuos suscitasse legimus Christum, in
errore mortuos absolvisse non legimus. Et qui certe*®) hoc faciendi
solus habuit potesiitem, beato Petro principaliter mandat apostolo:
Matth. Quae ligaveris super terram, ligata erunt et in coeliSj ei quae soherit
' ' super terram, soluta erunt et in coelo, Super terram, inquit; nam in'
hac ligatione defunctum nusquam dixit absolvi. Quod ergo nun-
quam factum est, vel mente concipere formidamus, scientes in di-
rint. Ipse potius Anastasius se damnasse dicenduB est, quatenoB commumonein
damnatam catholicae commuuioni praetulit, nec ab illa ullis monitiB etiaiiai
observantia plenis deterreri valuit. Eamdem calumniam et adversuB STnuna*
cLum, ut iu epistola ejus 10 n. 10 visuri summus, idem imperator insbui-
ravit.
') Verbimi debeve, in cc omisauni, revocatur ex mss. Ab imi^eratore oot-
ptub sermo nuuc ad ceteros damnatorum communioni addictos convertitur.
j^^l vino judicio nou posse penitus excusari. Si autem^ quod nuuc prae- (a. 49S.)
^i^y^f tendunt, a Bomana se ecclesia divisuri^^) suut; id jam dudum
fecisse monstrantur.
4. Euphemius*^) vero miror, si ignorantiam suam ipse nou
perapicit, qui dicit Acacium ab uno uou potuisse damnari. Itane
non perspicit, secundum formam synodi Calchedonensis Acacium
fiuisse damnatum? Nec^^) novit, aut se nosse dissimulat? In qua
utiqae per numerosam sententiam sacerdotum erroris hujus auctores
constsd fuisse damnatos; sicut in umiquaque haeresi a priucipio
Chhstianae religionis et factum fuisse et fieri, manifesta rerum ra-
tione monstratur^ decessoremque* raeum exsecutorem fuisse veteris
constituti**), non novae constitutionis auctorem. Quod non solum
praesuli apostolico facere licet sed cuicunque pontifici, ut^-*) quos-
Jibet et quemlibet locum secimdum regulara haereseos ipsius ante
damnatae a catholica communione discernant. Acacius quip])^ non
fuit novi vel proprii inveutor erroris, ut in eimi nova scita proce-
df^rent '*^), sed alieno facinori sua conimimione se miscuit. Itaque
necesse est, ut in illam reciderit justa lance sententiam, quara cum
suis successoribus per convenientiam^^) synodalera susceperat auctor
eiToris.
5. Nobis oppouunt canones, dura nesciunt quid loquantur.
«*) Ita 0* 0« c«; D' D^ D^ D* d^ se dwisuros ecclesiae (D^ F'^ F'" se ccclesia divi-
r>, D* D*' se excisuros ecclesia hoc quod jam; d* sc ccclcsia excisuros; hoc Jam;
editi eccletia te sunt divisuri. Tum K^ fuisse monstrantur.
«» ) N' Euphimium, D« F'» F™ Eufimius, D' //eophimius.
^^ Editi (exceptiH d* d') nec novit eam^ nuUo niB. ButiVagante. N(?que vero
Eapheniirus dissimulabat, se nosse aynodum Calchedouenseni , quam propu^a-
bat, sed dissimulabat, se noBse, Acacium secundum hujus synodi formam fuisse
damnatuin. Ex hoc loco augurari licet, Euph(uuii luijus potissimum esse objecta,
qoae Gelaaiua variis in scriptis dihiit, illumque eorum, qui hitam adversus Aca-
ciom «ententiam irritam volebant, ducem exstitisse.
^») D« D^ 0' O^ (K>?) V ut (deest in V) quos liccl ut (V et) quemlibet; D« D»
F* F* N* ^uos licet quemtibet^ 0'* quo scilicet quemlibet , D* quos scilicet quemlibet se-
cmmfiMM expuncto postera mauu locum, sicut et d' et quemlibet locum sujij^ressit,
et mox damnaios scripsit (N' damna). 0' cnicunque quoslibet quemlibet locum.
«•) Sic meliores^msB. cum d' d«; N^ D» D« i,,Pith. Reif. olim s. Petri Pictav:') D»
prmecedereni , editi prodirent. His concinit et Gratianus, qui totum hunc locum
«nopte ingenio c. 1 C. 24 qu. 1 summatim perstrinxit.
*») K* {^fHemigianus''^) b per conniventiam, mal«. O' {,,Remensis**) per conven-
tionem. Hoe sibi vult; ciun erroris auctore ejusdem etiam successores et asse-
clas conunmii sjnodi sententia fuisse perculsos. Simih loqueudi ratione FeUx 11
epiflt. 17 n. 4 cavere se ait, ne in successoribus haereticorum reparasse videatur,
quod in eorwn, auctoribus certum est fuisse damnatum.
(a. 493.) Contra quos hoc ipso venire se produnt^ quod primae sedi sana
rectaque suadenti parere refugiunt. Ipsi sunt canones^ qui appella-
tiones totius Ecclesiae ad hujus sedis examen voluere defeni, ab
ipsa vero nusquam prorsus appellari debere sanxerunt. Ae per boc
illam de tota Ecclesia judicare^ ipsam ad nullius commeare judicimny
nec de ejus unquam praeceperunt *^) judicio judicari^ sententiamque
illius constituerunt non oportere dissolvi; cujus potius sequenda de-
creta mandarunt. In hac ipsa causa Timotheus Alexandrinus et
Petrus Antiochenus, Petrus^®), Paulus, Johannes et ceteri , non
solum unuS; sed plures utique nomen sacerdotii praeferentes, sola
sedis apostolicae sunt auctoritate dejecti; cujus rei testis etiam ipee
docetur Acacius^ qui praeceptionis hujus exstitit exsecutor. Quod
utique sicut apostolicam sedem juxta formam synodicam fecisse ma-
nifestum est^ sic neminem resultare potuisse certissimum. Hoc igi-
tur modo recidens in consortium damnatorum est damnatus Acacius,
quo eorum damnationem, antequam praevaricator exsisteret^ fuerat
exsecutus.
6. Nobis ausi sunt canonum facere mentionem; conira quos
semper^^) ambitionibus^ semper illicitis studendo isse monstrantur.
Qua ipsi synodo vel secundimi cujus synodi formam Alexandrinum
Johannem^*) de ecclesia, cui ordinatus fuerat, expulerunt? Qui nullis
causis evidentibus nec ante convinci*'), nec postea proYOcans^ etdam
in judicio competenti potuit accusari. Quod si dicunt: imperaiar
hoc fecil\ hoc ipsum quibus canonibus, quibus regulis est praece-
ptum? Cur huic tam pravo facto consensit Acacius, quum auctoritas
<^) 2|3(D^D*'?) receperuni. GelaBius hoc loco SardicensiB synodi canonsi
4 et 6 memorat.
'^) d' hinc removit voces Petrus Paulusy quamvis exsistant in onuiibiiB wi^,
Hic maxime respicere videtur Gelasius ad Simplicii epist. 7 n. 2, ubi pontifex
Acacio nomina eorum recenset, quos suggestione ipsius Acacii in exBiliam pel-
lendoB judicabat, inter quos memoratur Paulus Ephesiis ordinatos, sicut et ceieEi
hic nominati praeter alterum Petrum ; hunc autem intelligimus Timothei Aelmi
sociimi ac successorem, quem ideo ceteris adjiciendum duxerit GelasioB, qoia
et ipsum postea Acacius Simplicii jussis obsecutus ejiciendum curavit. — Deinde
pd pm yi qZ qjiQ^ jjjii q^^i corum damnationem.
*') Qui Talaja cognominatus est, qui videlicet, Alezandria ezpulBOB, ■edeni
apostolicam appelavit ac Felici libellum adversus Acacium obtulit.
*') 0' 0' 0* conventus nec posiea provocaius.
divijaa dicat : Non soium qui faciunt prava reos esse, sed et qui con- (a. 493.)
seniiuni /acientibus, Quibu3 canonibus^^) quibusve regulis^Calendion ^™-
exclusus est^ yel primi urbium diversarum catholici sacerdotes? Qua '
traditioiie majorum apostolicam sedem in judicium vocant? An se-
cimdae sedis antistites et tertiae ceterique bene sibi conscii sacer-
dotes depelli debuerant^ et qui exstitit religionis inimicuS; depelli
non debuit? Yiderint ergo^ si alios habent canones^ quibus suas in-
eptias exsequantur. Ceterum isti^ qui sacri^ qui ecclesiastici^ qui
legitimi celebrantur, non^^) solum sedem apostolicam ad judicium
Tocare non possunt . . . : et Constantinopolitanae civitatis episcopus^
quae utique per canones inter sedes nullum nomen^^) accepit^ in
communionem recidens perfidorum, non debuit submoveri? An, qui
homini mentitus^) dicitur imperatori^ et qui imperatorem laesisse
perhibentur^ depelli debuerunt: et in Deum, qui summus et verus
est imperator, Acacium delinquentem sinceramque communionem
dirini *^) sacramenti studentem miscere cum perfidis, secundum sy^
nodum^ qua haec est damnata perfidia; non oportebat exchidi? Sed
Telint nolint^ ipsius^^) judicio antiqua canonum constituta firman-
tar. Sed Tiri religiosi atque perfecti^ secundum canones concessam
••) a canonici corrupte. Locum ipBum illuBtrant haec Felicis II epist. 11 n. 5:
Qui (Acadaa) Calendione episcopo nuper ejecto, Petrum toties et a se anie damna-
im ejus misii ecclesiam, ita ut piurimi, si verum est, catholici cesserini relictis
sedibuM saeerdotes. Hi vero a Theophane pag. 207 recensentur: Nestor Tar-
CyruB Hierapolitanua , Johannes EyreBtenBiB, RomanuB ChalcydiB, Euse-
SamosatenuB, Julianus Mopsvestenus , Paulus Constantinae , Manus Heme-
seu Himeriae, Andreas Theodosioi^olis episcopi.
••) Ita omnes mss. (etiam F** F™ 0' V) c' d* d*, quod indicio est, nonnihil
desiderandmn esse, etsi in mss. nuUa lacuna notetur. Ed. al. suppresserunt
9on soium.
Mmt, h. e. Bomanam, Alexandri£am et Antiochenam.
••) d* d* mentiti dicuntur imperatori et qui imperaiorem laesisse perhibentur:
relnctaniibuB omnibus aliis libris et historiae veritate. Nam solus Johannes Ta-
laja mendacii arguebatur, eumque Zeno hoc obtentu deponi jussit, quod se Ju-
reJMrando ohstrinxisset , nunquam se Alexandrinam sedem affectaturum, ut loquitur
£Tagriu8 lib. 3 cap. 12. Quocirca Simplicius epist. 18 n. 2 redditam sibi testa-
tur imperatoris sacram , in qua Johannem tamquam perjurii reum sacerdotio per-
Mbe^ indignum. Ceteros autem episcopos superius not. 23 nominatos idem im-
perator spede quidem collati in tyrannos favoris, sed revera Ilenotici ab iis rejecti
cmmMa digniiate amoveri jussit^ ut notat Theophanes pag. 207. Quocirca hi impe-
ntorem dicebantur laesisse, quatenus Illi Leontiique rebellioni favisse praeten-
debantar.
^ Hujofl scOicet indicium ac testimonium est pubUca nominis Petri damnati
in eo altari recitatio, in quo divinum sacramentum peragi£ur.
(a.493.)sedi apostolieae pot^statem niminim conantur eripere, et sibimet
Tit- 3, eam contrft canones usurpare contendunt. 0 canonom magistios
' atque custodes ! Nobis nulliun fas est inire certamen ciim hominibus
communionis alienae^ divina Scriptura praedicante: Hominem haere'
ticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quod kuju^
modi delinquat, proprio judicio condemnatus, Ecce coguoscant, quia
non solum ab alio sed a se quoque ipso damnetur haereticus!
7. Illud autem nimis est impudens^ quod Acacium veniam pasiuiasse
coniingimt, et nos exstitisse difficiles, Testis est frater vester, filiiu
meus vir illustris '^^) Andromachus, qui et a nobis abimdanter in-
structus est, ut cohortaretur Acaciiun deposita obstinatione resipi-
scere et ad sedis apostolicae remeare consortium, quique se sab
jurejurando magnis**") cum eodem molitionibus egisse testatar^ nec
ad ea quae recta sunt potuisse deflecti, sicut rerum probatur eflfecta.
Certe proferatur indicium, quando miserit, quando veniam postalariti
correctionemque suam nobis promiserit exhibendam. Nisi forte hanc
animum gessit, quem successores ejus habere perspicimus, ut*^) ta-
men, etsi'veniam postularet, sic sibi vellet impendi, ut nihilominos
in errore persisteret: ubi utique non tam a nobis recipi videretaTi
quam nos potius in suam traduceret pravitatem. Quem reatwn se
confessuros asserunt ante certamen? Si reatus est, utique corrigen- '
dus est. Si corrigendum non putant, fallaeiter se reatum perhibent**) \
tiqua canonum conslilutione (0- instituiione) firmabuntur. D' ipsius . . . cowstUutione i
mahuntur. F<* F" d' d* ipsius judicin (F** F"" judici) antiqua canonum
firmantur (D' F<* F"» N' firmentur). In editis aliis, ipsius judicio antiquae
constitutiones firmabuntur. Hoc Bibi viilt Gelasius: vetera canonuin cODstitaia, qm-
biis Hupra n. 4 in unaquaque haeresi a principio Christianae religionis fachim /Unff
dicebat, ut una cum haeresis auctoribus eorum etiam successores condemiyir
rentur, ipsius Calchedonensis synodi firmata esse judicio, adeoque et eo rpsb
damnatam esse Acacii perfidiam.
*'^) In mss. inluster vel inlustris, quemadmodum et in antiqiiis diplomatibQi
eadem vox pingi solet. Is putatur Andromachus LupercaHorum defeusDr, adveiBOB
quem exstat Gelasii tract. VI. Barouius autem illud a nohis abundanter inMtructms ttt \
interpretatur a sede apostolica-, ratus Gehisium id per so praestare non potoiaBei
quum antequam pontifex crearetur, Acacius vita excessisaet. Sed quid obst»-
bat, quominus vivente Felice id etiiun per se praestaret, maxime quum in renui
ecclesiasticarum partem, ut observavimus , vocatus esset? Non est tameu pror> :
8U8 respuenda eruditi cardinalis explicatio, modo nec rejiciatur altera. Ceto- '
rum et ipsi FeHci in neganda venia pertinaciam objecerimt Graeci. Quapropte
is papa epist. 14 n. 3, seu ejus nomine Gelasius, rescripsit: non sumus peTrtinmte$, \
sed dogmata paterna defendimus.
^') Sic cum N^ d* corroximus, quum D* D^ D' ut tam tos *i, D* tawiem m i^
reliqui (F-* F"» 0' V et D" sec. cur.) sicut editi tamen si, d* ut tametsi.
•*) d' inserit non, minus recte. — In seqaentibuB ad pereonam £iiph<
(n. 4) revertitur.
EPI8T0LA 10. 347
i ; nisi, quod est infelicius, quum et fatentur reatum, et iion (a. 493.)
aestimant corrigendum.
8. IUud quoque me ridere libuit, quod ait: si neces^se fuerit
veniam posttdare; existimans nimirum, tunc se peccati veniam ne-
cesaario^) postulare, si ei concedamus ne peccare desistat, immo
effciam, quod absit, cum eodem consentiamus nos quoque peccare.
Nescio, inter quae mundi prodigia haec vox possit admitti. Remitti
culpa de praeterito potest, correctione sine dubio subsequente. Nam
si deiiiceps sinitur^*) mansura perversitas, iion est benignitas remit-
tentis^ sed consentientis assentatio. ^^)
9. Non est mirum, si isti sedem beati Petri apostoli blasphe-
mare praesumimt, qui talia portenta vel corde gerunt vel ore difftm-
dnnt^ et nos insuper superbos esse pronuntitint, quum eis prima
sedes^ quidquid est pietatis, non desistat^®) offerre, illi etiam ipsain
protervo spiritu subjugare se posse confidant. Sed captos mente
facere ista non mirum est. Sic phrenetici solent niedicantes quos-
que vel hostes putare vel caedere. Quaero tamen ab his, Judi-
Ciwn quod praetendunt, ubinam possit agitari: au apud ipsos, ut
iidem sint inimici et testes et judices? Sed tali judicio nec humana
debent committi negotia, nedum divinae legis integritas. Si quan-
tum ad religionem pertinet, non nisi apostolicae sedi juxta eanones
debetur summa judi^ii totius; si quantum ad saeculi potestatem,
illa'^) a pontificibus et praecipue a beati Petri vicario debet cogno-
Bcere^ quae divina sunt, non ipsa eadem judicare. Nec sibi^^) hoc
q^oisquam potentissimus saeculi, qui tamen Christianus est^ vindicare
praesumit^ nisi religionem forsitan persequens. Quid tameii dice-
rent^ si non chartis suis in omnibus vincerentur? Ineptias itaque
fluas sibi servent, nisi resipiscant, potius cogitantes Ohristi vocem
non esse superfluam, quae confessioni beati Petri apostoli inferni^^'
• porias nunquam praevalituras asseruit.
10. Quapropter non veremur, ne apostolica sententia resolva-
•■) D' omittit necessario, moxque a sic ei, Paulo antea piurior esaet oratio:
mi^ se $i nectsse fueril eic,
^ i. e. permitHtur permanere. c^ c» c*<> finitur, D' D» D« D'^ F^* F"» a fingitur,
••i Ita D« F*» F™ 0» V c' d' d«; c^ c« c"^ resistat. Moxque lectionem D^ secuti
raxnus, quum alii mss. D F<* F" V d* illi eliam ipso, O' ot oditi il/i cam ipso (d*
omitt. ipso). Deindo d' phrenetici quique, cc veint /tosics.
") N* ille ... non ipse. Moxque b cognosci, praeter fidem librorum omnium
et tententiam ipains Gelasii; cf. ep. 12 n.2 et 3. Eadem mente ad Zenonem FelixII
epiBt. 8 n. 5 jam scripserat: Puto autem, quod pietas tua ... ita humanarum sibi re-
nan fatHgUtm naverit esse commissum, ut tamen ea, quae divina sunt, per dispensa-
tcres divinUua aiiributos percipienda non ambigat,
(a. 493.)tur, quam^) et vox Christi et majorum traditio et canonum fu"
auctoritas, ut totam potius Ecclesiam semper ipsa dijudicet.
cogitent ' magis^ si quis iu eis religionis est sensus, ne pravitatei^
suam nullatenus deponentes, apud Deum hominesque sedis aposto^^
licae perpetua constitutione damnentur. Sic autem dicitor fuiss^^
diffinitum; ut deinceps de negotio nihil dicatur, quasi vel nunc eos^ «r
quemadmodum nostis, meo duxerim nomine specialiter alloquendoe. -^
Neque plane cum istis non corrigentibus ineimda congressio, quem-
admodum cum aliarum quoque haeresum sectatoribus dimicatio re-
nuenda. Vos^^) autem salvos et sospites quantocius huc revertd,
continuis Divinitatem yotis expetimus,
■
Related Letters
It is the nature of things that anxiety should turn to joy and complaint should become praise whenever our desires...
tnit f of the bishops Dardaniae to Oelasium papam* IUius praecepta himself grato animo suscepisge nuntiani, atque...
Avitus, bishop of Vienne, to Peter, bishop of Ravenna.
Ennodius, bishop, to the most holy Pope Symmachus.
I believed that once Your Greatness was devoted to the public good and your leisure had been transformed into glory...