Letter 31: Gelasius expresses great surprise that his correspondents are treating as a new and difficult question what he...
Gelasii papae ad episcopos Dardaniae.
a 496 d.
i Febr. Batioiui*) reddendae: Acaoinm a eede apoitoUoa oompetenter ftdsM ^^«»m^*»»— p^j
Dilectissimis^) fratribus universis episcopis per
Dardaniam constitutis Gelasius.
1. Valde mirati sumuS; quod vestra dilectio quasi noTam et^
veiuti difficilem quuestionem et adhuc tamquam inauditum quidpiam
nosse desideraty quod Eutychianae pestilentiae communicatores, uon
habentes quod pro suae perditionis obstinatione respondeant, fre- .
quenti jam ratione convicti^ misera^) conteutione sabmurmnrant; ;
non quia sit alicujus momenti quod garriunt, sed quia non inve- !
') X* professinnis ^ moxque Q* mis$am. Notandnm, qao pacto dicai Gelaaiai
primo , basilicam ad cuHum processionis adduclam Beu praeparatam , deinde hmic
cultum BiuipeDsum, quatenus suspensae sint miBsae, innuat; postremo eomdeii
processionis cultum tuuc perfectum fore doceat, quum in basilica dedicata cimi
misBarum celebritate integer huberi poterit populi conventus. Hinc enim proceMti»'
nui voci quae potestas sit, intelligitur. N^c dubium videtur, quin ex more ?•-
terum, quibus de sacria mysteriis aliter atque tectis verbis loqaendi religio
erat, originem duxerit hic usus. Uaec ab actu autem, quo cleras ac popoloi
ad illa celebranda procedebat, dicta sunt processio, quemadmodum a verbo, qoo
fidelium coetus ab eorum celebratioue dimittebatur , ntissae seu missarum oomea
o>)tinueruut.
') X' (/uorum.
') Ita D^. In DiD^F^^F^^N^ Incipit rationis ... damnaium; quiboB D< !)• d"
addunt : nec posse tfucmquam sine disn-imine animae suae ejus communwnis partieipem
fieri, Sub finem omues repetunt: Eaplicit rationis ... damnatum nec posse ... e/Jlri
<) Ita mss. D 0 Nf, quibus favet Facuudus lib. 5 c. 4 epistolam isiam al
univej-sis episropis pcr Darduniam constitutis scriptam hiudanB. Q* Q* Gelasuit epi'
scopis Pardaniac, c*' c'" Gcla.sius cpiscopus urbis Homae ad Dardanon. In D* baeo
et 8ui>eriu8 prima inscriptio deest, ita ut nec a quo nec ad quem data sit com-
pareat. Unde forte factuni, ut llincmarus LaudimeusiB ejusmodi exemplari ostti,
testimonium no.strae epistolae tiimquam cx cpistola Oelasii ad Amasiasiam prim-
cipem laud(it.
■») c'»^'" omittunt ct, moxque F«» F"° N^ (D< 0') desiderans ... qM pro, 0*
desideratis.
BPISTOLAE 26. 26. 393
nimit penitiis, quid loquantur. Ubi magis eos^ qui eatholicis sensi- a. 495.
bus institnti sunt^ adhuc haerere miramur^); quam illos^ qui a veri-
tate exciderunt et ab antiqua Ecclesiae traditione sunt devii, pro-
fanas vocum novitates et ineptias caducae perversitatis obtendere:
qnibus eos vestra dilectio retulit jactitare, ideo Acacium^) non puiare
jure damnaium, quod non speciali synodo videaiur fuisse dejecius; et
insnper dementiam suae vanitatis accumulare/ pueriliter adjicientes:
praecijme pontificem regiae civiiaiis. Quapropter stidtitiam respuentes
inanium querelarum^ percurrere vos oportet ab") ipsis beatis aposto-
lis et considerare prudenter, quoniam patres nostri catholici®) do-
ctique pontifices in unaquaque haeresi quolibet tempore suscitata,
quidquid j)ro fide, pro veritate, pro comniunione catholica atque
apostolica secundum Scripturarum tramitem praedicationemque ma-
jorum facta semel congregatione sanxerunt, inconvulsum vohierunt
deinceps firmumque constare; nec in eadem^) causa denuo, quae
praefixa fuerant, retractari qualibet recenti praesumptione permise-
runt: sapientissime praevidentes, quoniam si decreta salubriter cui-
quam liceret iterare, nullum contra singulos quosque prorsus errores
stabile persisteret Ecclesiae constitutum, ac semper iisdem^^) furo-
ribus recidivis omnis integra definitio tiu*baretur. Nam si limitibus
etiadi praefixis positarum semel synodalium regularum non cessant
elisae pestes resumptis certaminibus contra fuudamentum sese veri-
tatis attollere et simplicia quaeque corda percutere, quid fieret, si
•) G* Acaciu non putaret dampnatu. c c jactiiare, Ideo Acadum non putare,
et mox cum N' 0* accumulant,
^ Q* Q* ad ipsos beatos Apostolos, minus bene. Vult namque Gelasius Dar-
danos ea, quae ab apostolorum temporibus ad sua usque gesta sunt, percurrere,
ut binc compertum habeatur, quo pacto danmati)3 erroris auctoribus, illorum
ooDflortefl et asseclae, nuUa speciali synodo congregata, pariter cum eis con-
demiiati, sint: sicut in unaquaque haeresi a principio Ckristianae religionis et factum
/idMse ei fieri manifesta ratione monstratur^ ut loquitur epist. 10 n. 4. Unde appa-
ret, liic perinde esse ab ipsis beatis aposlolis, atque a principio Christianae reli-
gtonU. Inde Orientaliam objectum eadcm ratione, licet aliis verbis, Gelasius
in mox dicta eitistola 10 diluit. Jam et Felici II, ut ex ejus epistola 11 n. 4 liquet,
objecerant, Acacium ab uno non potuisse danumri. Quod ille simpliciter sic intel-
lexit, quaai sententiam, quam e synodo Romauo adversus Acacium dixit, ab
ipBO aolo et sine synodo dictam existimarent , quum hoc potiiis vellent, nequa-
qaam ab eo, non convenieutibus simul in uuum aUarum etiani sedium praesuU-
bos, Acaciam damnari potuisse.
Qi addimus pro fide. Paulo ant^a d* resnscitata.
•) N* O* Q' in kac eadem, moxque F<* F° /ixa, et cum N^ pervidentes, Q* d*
promdenUM,
^^ O' hisdem furoris rekdui, moxque d* omittit etiam. Q' praeswnptis certa-
mimdus.
a. 495. submde fas esset perfidis inire eoncilium: quum quaelibet ^^) illa ma-
uifesta sit veritas, nunquam desit quod perniciosa depromat et fal-
sitaS; tametsi ratione vel auctorite deficiens^ sola tamen intentione
non cedens? '
2. Quae majores uostri divina inspiratione cementes, neces-
sarie praecaverimt, ut^^) contra unamquamque haeresim qaod aeta
sjnodus pro fide^ commuuione et veritate catholica atque apoefadica
decrevisset^ non sinerent novis posthac retractationibus mutilari, ne
pravis occasio praeberetur quae medicinaliter fuerant statuta pii-
sandi; sed auctore cujuslibet insaniae ac pariter errore danmaio
sufficere judicarunt, ut quisquis aliquando hujus erroris communica-
tor exsisteret, principali sententia damnationis ejus esset obstrictns*
quoniam manifeste quilibet vel professione sua vel communioiie*^
posset agnosci. Et ut**) propiora taceamus, quae diligens inquis^'
tor facile poterit vestigare, Sabellium damnavit synodus, nec «^^
sectatores ejus postea damnareutur, necesse fuit singulas viritiJC
synodos celebrari, sed pro tenore constitutionis antiquae cunctos, q"*
vel pravitatis illius vel commimionis exstitere participes, anive
Ecclesia duxit esse refutandos. Sic propter blasphemias Arii fb:
fidei communionisque catholicae, Nicaeno prolata conventu, Arian^*
omues, vel quisquis in hanc pestem sive consensu*^) sive comiiLr^
nione deciderit, sine retractatione conclusit. Sic Eunomium, M
donium, Nestorium synodus semel gesta condenmans, ulterios
nova concilia venire non sivit, sed universos quocunque modo
haec^®) consortia recidentes tradito sibi limite sjnodali refuta^
Ecclesia; nec unquam tecte cessisse manifestum est, qualibet
sitate cogente, novis*') ausibus, quae fuerant salubriter constitaifc
temerasse. Propterea*^) in tempestate quoque persecutionis Ariai^ -
plurimi catholici sacerdotes de exsiliis pace reddita respirantes''), ^3
<•) lU G' D» F«» F«» N^ Q» d»; alii editi cum W 0» quamlibei Ula (0» c«
H'" UUus), Deinde D« F** F"» N^ Q» depromai falsiias etsi ... inientione (inteMiTi
etiam G', alii editi contenlione).
'») rta D' Y^ F" G' W Q». Editi ut quae (d« quod) conira ... haeresim ct
(d' acta, 0* c' coacta semel) . . . apostolica promulgasset ... posi haec novit^ Q' w^^
cinalia ... ac pari errore.
*') D* communicatione.
'*) Mss. D F<* F"» 0 brevioris formae addunt breviiatis causa, Deinde coni- ^
propiora praetulimus, ubi alii (etiani Q*) priora.
'^ D N^ d* noviter quae, 0' ausibusj alii editi novis ausibus. Q* remeasse.^
•^) D d* brev. form. Non autem nos latet in iempesiaie perseeuiiomt
plurimos pontifices de etc.
*•) lidem: per certas provincias congregatis secum fratribus ecdesias comi
BPISTOLA 26. 395
catlioUcis nihilominus fratribus ecclesias composuere turbatas; a. 495.
]xk xion tamen illius synodi Nicaenae quidquid de fide et communione
D&iiltolica et apostolica definierat immutarent^ nec nova quemquam
prolapsum damnatione percellerent, sed illius tenore decreti', nisi
i-esipmssent; censerent esse damnatos.
3. Qoibus conve^ienter, ut dictum est, ex paterna traditione
perpensis confidimus, quod nuUus jam veraciter Christianus ignoret,
uniuscujusque sjnodi constitutum, quod universalis Ecclesiae pro-
l>aTit assensuS; non^^) aliquam magis exsequi sedem prae ceteris
oportere; quam primam, quae et unamquamque synodum sua aucto-
ritate confirmat et continuata moderatione custodit, pro suo scilicet
principata, quem beatus Petrus apostolus Domini voee perceptum'*),
Ecclesia niliilominus subsequente, et tenuit semper et retinet. Haec
dam Acacium certis comperisset indiciis a^^) communione catholica
deTiftsse, diutius ista non credens, quippe quem noverat exsecutorem
saepe necessariae dispositionis suae contra liaereticos exstitisse, per
trieimium fere litteris destinatis eumdem monere non destitit, sicut
per diversos /missa frequenter^^) scripta testantur. Quibus ille
qatun^) dedito silentio diu non respondere proponeret, episcopalis
qaoqae directa legatio est; ac nihilominus pagiua destinata, quae
praemoneret eum suorum ante meminisse gestorum, et quae primitus
et moi omittnnt ei apostoHca. Deinde iidem nisi resipuissel, Judicare (d* judi-
^^"f^e) damnaiwtt, essetque consequens, ut nisi corrigeret» damnationi procul dubio
'^J^eret.
"*) Iidem et Q^ mtUam magis, 6* omittit non.
*') Ita mss. G^ D N' Q* d' (Q' et ecdesia). Coust. legisse in suis mss. vide-
^ P^oeceptian (ita ctiam 0*), quod coiifirmat illiB Symmachi epist. 6 u. 2: ejus
yPj^nsnjsichi) sedi primo Petri apostoU meritum vel principatus, deinde secuta Jussione
'■^ JussionenC) Domini venerandorum conciliorwn auctoritas singularem in ecclesiis
^*^ potestatem. Ubi Petri principatus ad Domini praeceptum refertur, quod
^l^sia deinde Becuta sit atque auctoritate sua finnavit. Vide infra epist 42
n. 1
*') lidem famUiariter, Tum multo jejunior quam in eo, quod sequimur, rerum
**^^tio Bubjicitur; quam secundum D N^ 0' 0* apponimuB. Acacium dispositio-
^ H^ostolicae sedis contra haereticoB exsecutorem exBtitisse, ipsiuB ad Simpli-
^ym epistola 8 testis est. Ubi vero ad haereticorum communionem defecit, et
o^pUcius ab anno 482 et deinceps Felix ab anno 484 eum monere non desti-
t«TWlt.
^ ^'mqum dedito redpimus cum dedito h. e. affectato seu, ut Felix II epist. 2 ad
'^^''"Mnet Acacium n. 2 loquitur, obstinato. Is quo pacto nunc per triennium ahas
ptT quhnquennitim admonitus dicatur, in Gelasii epist. 1 not. 34 explicuimuB. —
Wem in exemplaribus brevioris formae D N^ d* primum tamquam dedito . . . pro-
V^^ 0* 0* 0* quum primum tamquam dedito . . . proponeret . . . sua communione se-
■** — Qruie deinde memoratur legatio et pagina destinata est Felicb epistola 2
P*' Vitalem et IfiBennm transmiBsa.
a. 495. pro fide catholica desudasset, oportere respicere : contestans et blan-
diendo pariter et miiiando, ne se a corpore catholicae unitatis ab-
scinderet; simulque quoniam hunc Johannes secundae sedis antistes
gravibus j^ulsaret objectis, ad primae sedis audientiam cohortatus^
est vel venire debere vel mittere. Licet enim synodus iteranda noo
esset, tamen congrueret, ut cujuslibet civitatis episcopus primae
sedis judicium non vitaret^^, ad quod convenerat secundae sedi^
antistes, qui nisi a prinia sede non posset audiri. Praecipue ^ qi|j
praejudicatis animis nulla synodo a Graecis fuisset exchisus, eiJain
apud^eos causam suam nec posset omnino dicere nec deberet. Qom
nec ab inferioribus episcopis potior, nisi a prima sede, sicut dichai i
est, vel discuti potuisset vel, si ita ratio postulasset, addici; eiiani [
cunctis Orientalibus episcopis eum ipso Acacio in Petri conunimio-
nem recidentibus, secundae^^) sedis episcopiLS catholicus ab exteraae •*
communionis hominibus esset nuUatenus judicandus. Sed Acadui ,
non sohim despexit satisfaeere postulatis, verum etiam ipsam legir '
tionem sedis apostolicae blandimentis, praemiis perjuriisque dece-
ptam, quibus ei cum imperatore promisit, integram praesuU^) ap>'
stoUco causam de omnibus esse servandam, Petri communione jA-
hitam redire perfecit: in tantum se(Us ajwstolicae despiciens pote" ^
statem, ut non sohim ejus auctoritati non cederet, sed etiam potim
in consortium conmuuiionis externae per legatos suos niteretur ilh
ducere, fieretque apostoHcae sedi necessitas eos ipsos, quos direxeiaii
Orientale« suiira in fine numeri 1 obtendebant, scilicet sine spedaii tynodo i^
mnari non defmisse pruevipue pontificem regiae civitatis^ ait: congruere^ ut rmjuMiSkii
civitatis episcopus primae sedis judicium non viiarety non simpliciter, sed ubi st-
cundae sedis hniistes injtiste expulsus ct primum appellans ad ejus judicimii jaB
convenisset. — Porro G' Q' qui in ista prima sede.
") c" ad marg. forte ,,cum praecipue*\ Deinde editi quia ab inferioribms, re-
pugnante sensu et G' Q'
cerdotes honore pariter et communione privare, ne tali contagione a. 495.
ieretur infecta, satisque monstraret;- non se Acacii specialiter
Lsse persouam, sed respuere foedera perditorum, quae etiam in suis
atificibus^®) detestata convenienter horreret. Nihilominus autem
teris sois^^) Acacius indicarat; et in Alexandrini Petri se commu-
mem, quem expetita sedis apostolicae auctoritate essecutor ipse
oque damnaverat, sine ejusdem apostolicae sedis consultatione
>mptissime recidisse, et accusationem Johannis laudesque Petri
>prio sermone deferre. De quibus, si utique confidebat, magis
[ venire vel niittere debuisset, ut et praesentem de mendaciis,
eie dicebat, posset confutare Johannem, et praeconia Petri quae
^esserat rationabiliter allegaret. Quod quum minime fecerit; satis
denter ostendit, nec Johannem se posse convincere, nec legitime
ieptum Petrum habere fiduciam perdocendi; solumque sibi mon-
avit inesse propositum lacerandi catholicos haereticosque laudandi,
eque eorum potius, quos laudabat, docuit esse participem, quam
JioUcorum, quos nitebatur decolorare, consortem: tulitque de se
e judicium, quum damnati hominis communione pollutus, danina-
lais ejus factus est particeps.
4. Ita et sedes apostolica, quod ad necessariam diligentiam re-
ceret, nil omisit, et Acacius secundum formam synodi Calchedo-
aas, qua error cui communicavit elisus est, sicut de haeretico
□oine scriptimi est, suo judicio condemnatus apparuit, justeque
les apostolica, qnae utique se Alexandriuum Petrum danmasse
n etiam solvisse meminerat^^), ne per Acacii pristinam commu-
3iiein Petri quoque collegium, cui Acacius communicaverat, inci-
^ret, ipsum competenter Acacium a sua communione submovit.
uapropter utrum errori vel praevaricationi communicaverit Acacius,
oid opus erat nova discussione cognoscere, quum.jam litte^s suis
saet ipse confessus, ac, sicut scriptum est, Ore tuo jmtificaberis et ^^ 37.
^^ iuo condemnaberis , verborum suorum vinculis et reus ' teneretur
fi^ jwe plectendus? Cur ipse in nova causa^^), quam synodus nulla
piaecesserat, Johannem, quem suis litteris impetebat, qualemcun-
qne^) secundae sedis episcopum, in primae sedis beati Petri apo-
") Ita G« Qt Q«. Editi memorat.
^ ) Hoc est, ea erat Jobannis causa, quam nulla synodus definierat. Quo-
^^wa niiiiiig non erat Acacii causae, quae quum concilii Calcbedonensis decreto
J^^^^^rteretur, caosa vetus et jam judicata appellari poterat.
) Vocabolo qualemcumque uti affectat Gelasius ex sententia adyersariorum,
^ eum ut perjurii reum episcopali bonore indignum dictitabant.
a. 495. stoli judicio confutare despexit; et ut causam diceret, seu per *
seu^^) per summissam jjersonam, vel venire vel destinare conten
psit: indignum habeiis eujuslibct civitiitis antistes^ ad primae sed
venire judicium, ad quod secundae sedis cerneret yenisse pontifieei
quod Anatolius Constantinopolitanae urbis episcopus missis legati
nibus pro sua persona fecisse^'') monstratur? Ecce etiam in \
parte vocem non^") habet conquerentis. Ecce, inquam, ad leg
mum est vocatus examen, ubi vel suas partes justis allegationi
defensaret. Si ille apostolicae sedis refugit examen iu Johfti
catholici j^ontilicis negotio vestigando, quemadmodum sedes iqpo
lica de receptione Petri haeretici sua auctoritate resoluti Ac
fuerat secutura judicium ? Ail sedem a}>ostolicam congruebat pa
ciae Heracliensis ecclesiae, id est Gonstantinopolitani pontificiS;
quormnlibet aliorum, qui cum eodem vel propter eum fuerant <
gregandi, judicium praestolari, quum*^^) apostolicae id est pri
sedis audientiam Constantinopolitanus episcopus declinaret?
utique etiamsi metropolitani esset jure sufiPultus, etiamsi inter »
haberet locum, primae tamen sedis cognitionem fas non habmt
futandi; ad quam secundum canones appellante secundae sedis
tistitc; Yocabatur ad nostrorum^^) causam. Hoc ipso satis oste
reum se esse confessum, qui ad legitimum judicium postulatus ad
contempsit; nec poterat ultra ditferri, ne, sicut dictum est, ant
illius communione durante, quum sese jam sociasset exteniae, s
quoque apostolica per eum poUueretur contagiis perfidorum, digu
que esset; vel praevicatorem vel contemptorem judicii compete
manifestissime scilicet de suo negotio desperantem, a catholica a
apostolica integritate et communione secludi. Hic si exami]
^•') Sic mss. (Q' Q* 6*). At editi seu per aiium vel, Mox consulto ait
siua cujuslibet sedis antistes, propterca quod Baperios objidebant praeci/me
ficem regiae civitatis.
'^) Qui scilicet Leonis epistola GU ad Theodosium praemonitoB ei n
gessit, uti fidem facit ejusdem epistola 80.
") Ita G* Q' Q*. Editi non habent conquerentes. Certe et quae antec
et quae sequuntur, de 4mo Acacio sermouem esse indicant. Simili loq
ratioue ex jurecousultis petita synodus Romana apud Symmachum epist. 6
permittit vocem contradictionis afferre^ et condlium Carthaginenfle Y e. 1
tuit, ut qui intra annum causam suam purgare contempserint , nuUa eanam M
slea penitus audiaiur, hoc est, cuivis interpellationi aditus exdudatur. 'Vm
hau. n epiflt. 1.
juaeritur, jam judicio non erat opus, posteaquam et litteris suis"^") a. 496.
pse confessus est, et legitimum judieium voeatus adire pertimuit.
ii auctoritatis pondus inquiritur, Calchedonensis synodi tenor, cum
tpofitolica sede consentiens, et illius definitionis exsecutio reperitur,
[uo^*) damnati illic erroris communicator eflfectus, praefixa nihilo-
ainas ibidem particeps damnationis apparuit: quoniam idem ipse
rror, qui semel est cum suo auctore damnatus, in participe quo-
Ibet pravae communionis effecto et exsecrationem sui gestat et
oenam. Hoc tenore etiam Timotheus Aelurus atque ipse Alexan-
rinus Petrus, qui secundam certe sedem quoquomodo*'^) tenuisse
idebantur, non repetita synodo sed auctoritate tantummodo sedis
pcstolicae, ipso quoque Acacio postulante vel exsequente, probantur
ise damnati.
5. NunC*^) autem ipsi doceant, Petrum legitime fuisse purga-
Lin et ab omni haereticorum comtagione rite discretum, quum ei
>iimiunicavit Acacius, si ejus communicatorem putant Acacium ali-
iiBtenus excusandum. Aut si, quod magis est verum, convenienter
bque legitime Petrum probare non potuerunt expiatum (propter
iiod etiam ad apostolicae sedis judicium Acacius vel venire vel de-
tiiiare non ausus est); restat, ut ejus'**) inexpiatione fuerit, et qui
i communicavit, infectus. Non reticemus, quod cuncta per mun-
lum novit Ecclesia, quoniam quorumlibet sententiis ligata ponti-
6cmE sedes beati Petri apostoli jus habeat resolvendi, utpote quae
de omni Ecclesia fas habeat judicandi, neque cuiquam de ejus liceat
jiidicare judido; siquidem ad illam de qualibet mundi parte canones
appellari voluerint, ab illa autem nemo sit appellare permissus. Qua-
*") QuibuB videlicet Petri communionem se suBcepisse cum elogio ejus re-
Qimtiabat. Mbb. brevioris formae hunc locum ita habout: postguam Htteria suis
^f^tonftuus esl. Si auctorilatis, Siimliter sequentia contrahunt, quae ex au-
ctoritate Q' Q> praebemuB. '
*') Ita 6* Q*; editi reperitur condemnati.
^ H" 0* OMJ* Q* hic praemittunt: Quodsi utrum errori vel praevaricationi
W Q' praedicatione) commumcarit (H*' 0* communicamt) Acadus , forsitan dicatur
•P^uiite eonstare^ breviter praebemus ad ista responsum. Aut enim ipsi doceant
^ ^ deinceps. Quod additamentum ex primario exemplo repetitum secundis
Gdaab carig recte castigatum atque suppressum est. Deinde 0* 0* si ut (D* N'
a. 495. propter satis *^) constat, Acacium nullum liabuisse pontificimn, sen-
tentiam sedis apostolicae sine ulla ejus notione solvendi. Dicant
certe : qua synodo hoc ille praesumpsit, quod nec sic quidem abBqne
apostolica sede fas haberet efficere? Cujus sedis episcopus? Cujui j
metropolitanae civitatis antistes? Nonne paroeciae Heracliensis :
ecclesiae? Si illi certe licuit sine synodo sententiam apostolicae
sedis abnmipere nuUa ejus consultatione quaesita, itane vero non
licuit primae sedi, Calchedonensis synodi constituta sicut decuit ex-
sequenti, hujusmodi praevaricatorem sua auctoritate detrudere? Sed
nec illa praeterimus, quod apostolica sedes frequenter, ut dictum eei,
more majorum Qtiam sine ulla synodo praecedente et absolvendi,
quos synodus inique damnaverat, et damnandi nulla exsistente spodo,
quos oportuit, habuerit facullatem. Sanctae memoriae quippeAtha-
nasiimi synodus Orientalis addixerat, quem tamen exceptum sedes
apostolica, quia damnationi Graecorum non consensit, absolvit. Saa-
ctae memoriae nihilominus Johaniiem Constantinopolitanum synodoi
etiam cathoUcorum praesulum certe danmarat, quem simih modD
sedes apostolica etiam*^) sola, quia non consensit, absolvit. ItemqM
sanctae memoriae Flavianum pontificum congregatione danmatma
pari tenore, quoniam sola sedes apostolica non consensit, absolni)
potiusque, qui illic receptus fuerat, Dioscorum secundae sedis prae*
sulem sua auctoritate damnavit, et impiam synodum non coMea-
tiendo submovit, ac pro veritate, ut synodus Calchedonensis fierrf^ i
sola decrevit. In qua jiontificibus iimumeris, qui latrocinio coirM" |
rant Ephesino, veniam poscentibus sola concessit, et in sua perfiA» <
permai^entes nihilominus sua auctoritate j^rostravit. Quam congrC"
gatio, quae illic pro veritate reparanda collecta fuerat, est secuta:
quoniam sicut id , quod prinia sedes non probaveraf, constare nofl j
potuit, sic quod iila censuit judicandimi, Ecclesia tota suscepii ^
6. Ubi etiam consequeiiter ostenditur, quia male gesta syiW'
dus, id est, contra Scripturas sanctas, eontra doctrinam patroil»
contra ecclesiasticas regulas, quam tota merito Ecclesia non recep ^
et praecipue sedes apostolica non probavit, per bene gestam sp^
dmn, id est, secundum Scripturas sanctas, secundum traditione» ,
<^) Ita O' Q» Q« cum mss. D 0« 0« N« brevioris formae. Editi ^kiiii i^ ^
constet ... scntentia sedis apostoUcae datnnatum sine .... dicani cerie ... prMV^'
pserit. Iste damnatus quidem Petrus Mongus diceretur. Deinde Q* quodofOitt
licOs sedi frequenler dictum est (c. 7 ad marg. datum est),
Flavianum pontificum (00* pontificeni) Graecorum ... sola submovii. Hic notatBT
coucilium seu latrociuium Ex^hesiuum, cuju8 adeoque Fiaviani damnatioiii pabn
intercesserimt apostolicae sedis lcgati. In iis, quae mox sequuntor, per dmi
fere coluumas inde a verbis In qua usque ad u. 7 Dicat ergo in exempkxibai
brevioris formue res summatim tantum constringuntur.
inun, secundum ecclesiasticas regulas pro fide catholica et com- a. 495.
uione prolatam, quam cimcta recipit Ecclesia^ quam maxime sedes
stolica comprobavit; ut debuerit et potuerit immutari; bene vero
iam synodum juxta supradictum modum nova sjnodo nuUatenus
nitandam. Proinde si Eutjchen fatentur haereticum, male ge-
i apud Ephesum synodum, qua est receptus, pariter fatebuntur,
erbene*^) gestam synodum Calchedonensem, qua Eutyches vel
eo sentientes talia sunt rejecti, velint nolintque consentient;
e ideo bene gestam synodum novis exagitationibus refricari non
sse cognoscant. Qui si forsitan dixerint; eo tenore Ephesinam
ue synodum non licuisse mutari ; rursus haec eadem^ quae supra
ompsimuS; planius repetita perpendantur^ id est: quia contra
1, contra veritatem communionemque catholicam vereque Chri-
lam non recte sit gesta synodus, legitima synodo pro fide, veri-
communioneque catholica vereque Christiana modis omnibus
idenda est, et injusta synodus justa synodo submovenda. Pro ,
autem et veritate et communione catholica bona synodus
(]ue Christiana semel acta nulla nec potest nec debet novae
di iteratione conveUi, sed secundum bene gestam synodum re-
ue praefixam; si quis ab ejus tramite deviarit, consequenter ac
denter ejus definitione plectendus, meritoque illius subjacet con-
itifl. Nec opus est per singulos quosque deviantes jureque ple-
idos novas rursus synodos ink^oduci ; quum ex illius tramite, quae
x)rem cum errore damnavit, quisquis quolibet modo, quolibet
lo complex ejusdem fuerit factus erroris, ut ejus se contagione
uerit, competenter et particeps ejusdem damnationis exsistat,
iqoe poena puniatur obstrictus, cujus maluit inire consortium.
Quaero ergo ab his, quid de Eutyche sentiant: fuissene haere-
cum, an asseruiit non fuisse? Si non fuisse contendunt, quid
Jagibus agunt, quid circuitionibus praestigiisque se contegunt?
am se Eutychianos esse pronuntient, ut in ejus sacrilego furore
victi, veritatis molibus obruantur, aperteque cognoscant, non
im haec ipsa pestis Eutychiana quantum Christiano dogmati pro-
ir inimica, sed quantas alias haereses easque gravissimas in si^a
fitate contineat: ut in quibus foveis volutentur, et in quod prae-
tium barathrumque mergantur, intelligant. Simul autem si Eu-
len haereticum negant, omnimodis publicatur, quod ideo de
ibus Eutychianae pesti communicantibus suppresso veluti hoc
errore contendujit, ut nos per taliura nominum^^), quod absit,
ias captiosasque tendiculas in Eutychetis insaniam nitantur in-
) Editi et per bene gestam, ... guod Eutyches; castigantar ex mss.
) G' Q* Q' nominum, editi hominum. Moxque a' computantur corrigenduin
TOLAK BOMAN. POHTIF. I. " 26
a. 495. ducere : quod quidem etiamsi non negent, sive scientes sive nescien-
tes facere confutantur. Sin vero et Eutychen haereticum negare j
non audent^ restat^ ut contra catholicam fidem non synodum nim-
cupandam^ sed conspirationem potius perditorum fuisse oonsentiint^
quae apud Ephesum Eutychete reducto perculit sanctae memoriie
Flavianum^ cunctosque qui iliic aderant sacerdptes oulitari terroie
compulerit tanto sceleri praebere consensum. Atque ideo nobis ne-
cesse est pravam perversamque conspirationis illius et latrocinalem
fuisse perhibeant actionem^ eamque debuisse modis omnibus aboleri;
et ideo justam^ bonam^ veraciter Christianam Calchedonensem syno-
dum processisse definiant in his, quibus Eutychete depulso cum 8QD
fautore Dioscoro haeresim eorum erroremque damnarit. Hanc eigo
synodum^ ut dictum est^ bonam, veram, justam Christianamqoe
esse non dubitant; per quam illa noxia sit remota. Perspiciant eigo
tandemque concedant^ *quod quisquis ab ejus justae et ChristianM
veraeque synodi fide, communione et veritate deviaverit, vel ab e»
deviantibus communionem miscuerit, sufficienter atque competentff
secundimi ipsius definita teneatur obstrictus: quoniam mala synodni
bona debuit submoveri, bona vero synodus nulla causa est, CB
aiia debeat synodo retractari; ne ipsa retractatio ejus constitali>
deroget firmitatem. Proinde quicunque congregationis Ephesinii
tenentur affectu, quid adhuc Acacii tantummodo nomen obtendnni^
et ilon palam se^-*) sectatores Eutychetis, qui illic receptns fuent»
profitentiu'? Quod si refugiimt, atque Eutychen se perhibent exse- '
crari, simul ergo et Ephesinam, qua niale receptus est, conspiratio-
nem jure cassatam; et Calchedonensem synodum^ qua rejectos eiky
merito consentient institutam; atque ita synodum^ qoae pro ttl
catholica sit praefixa, secundum veterum formam, sicut dictam «it|
perspicient novellis non j^otuisse quaestionibus ventilari, sed juxta qoB
tenoreni semel legitime justeque depromptum et jure probari redi
sectantes, et scntientes contraria refutari. Quod sedes apostoEoi|
sicut decuit, antiqua traditione custodiens, non synodmn duxit ite-
randam^ sed in ejus praevaricatore pellendo hanc eamdem synodom
potius exsequendam.
7. Quapropter si quis adhuc secundum Calchedonensem syna-
dum haec ab apostolica sede gesta reprehendit, praeter qaod et hM|
quam superius adstniximus, et midiiplici potest ratione convindy
multo magis tamen Acacio non licuisse fatebitiu" ista tentare. Dieat
ergo, qua ipse^^) synodo Johannem secundae ^jedis antistitem, qna-
lemcunque, certe catholicuni et a catholicis ordinatom nec de catho-
'^) Editi (exc. d« d«) omittimt ipse.
EPI8T0LA 26. 403
lica flde et communione aliqaaienns impetitum; duxerit excluden- a. 496.
dtuD, et haereticam manifestum Petrum sua quoque exsecutione
danmatum pontifici catholico permiserit subrogari'!)-, quum etiamsi
reus manifestus esset Johannes, post eum saltem catholicum con-
Feuisset praefici sacerdotem, sicut ipse quoque ^suis sacris sanctae
memoriae Timotheo catholico in Alexandria faciendum promisisse
le^tnr imperator. Qua synodo tertiae sedis episcopum Calendionem
idemexpelli fecit Acacius^^)^ ac nihilominus eidem Petrum tam hae-
retacom manifestum, ut eidem palam nec se communicare praetende-
e*^ saa passus est dispositione substitui? Qua denique per totum
>nentem synodo ejectis orthodoxis nuUo^^) crimine maculatis^ pra^
quosque et criminibus involutos sua prorisione supposuit? Qua
Lodo tot aliena privilegia^^) nefandus populator invasit? Sed libri
sufficient; si tragoedias ejus, quas per ecclesias totius Orientis
:«rcTiit, singillatim ^^) sfiribere moliamur.
8. An iUud ipsius argumentimi nobis existimant opponendum,
facinora sua in imperialem nisus est jactare personam? Cur
a^lor quando voluit; obstitit Basilisco tyranno^ certe et haeretico
eliementer infesto? Cur ipsi iinperatori Zenoni^ quia palam Antio-
j3.^o Petro noluit communicare^ suam non subdidit voluntatem?
Soce potuit^) et in aliis resultarC; si vellet! Sed ut ea quae latius
espHcanda sunt omittamus^ quid^^), quod ipse Zenon imperator lit-
^imr. EFagrins m, 12, ubi narravit: qui Johannes legaiut migsus est Constanti-
*0po&, peHtums a (Zenone) prindpe, ut si forte episcopus ipsorum (Timotheus)
***v akiisiet, lieerei civibus Alexandrinis etun, quem vellent, episcopum eligere; ad-
jiagit: Imperator lege lata sanxit, ut post mortem Timothei is esset episcopuSy quem
^trui el populus suis suffragiis elegissent. Hoc est igitur , qnod imperator ille suis
"^ promiaisse nnnc memoratur.
led et monackas et populum urbis regiae adversus Basiiisrum . ut qui haeVeticus esset^
e&iuitasu^ ETagrinB lU, 7 Zacharia quodam auctore tradit. Mox Q* post vellet
tu5^^i An non apostolus dieit, non solum qui faciunt, sed et qui consentiunt facien-
atm, reatu pariter sunt irretiti? Sed ut etc. Etiam in his sequimur G^
'»'') Editi quidquid ipse. Mox Q< recta, Q* eonscribit. Gelasius tum Zenonis
tam Acadi litteras hic memorat, quas legatis Miseno et YitaJi post praevari-
^^stionemnredemitibuB ad Eelicem dederunt, de quibus in notitia epistolarum
26*
a. 495. teris suis profitetur, cuncta sese ex Acacii gessisse consilio, ^^c
hoc eum fallere litteris suis ipse pariter testatur Acacius^ qt-^ et
eum nihilomiuus universa recte gessisse conscripsit, et suo coi^ nilio
haec eadem gesta non tacuit? Quasi vero tantum in Alexancr3riiu
Petri communionc Acacius praevaricator exstiterit, et non in OBamii-
bus, quos vel fecit depulsis catholicis pontificibus tamquam tyrannns
ecclesiis quibusque praeponi, vel taliter praepositis perversa eozn-
munione permixtus est; qui hoc ipso secundum canones fueranfc ab
ecclesiastica communione pellendi, quo*^^) sc passi sunt successoxw
vivis sacerdotibus adhiberi! Quis autem non perspiciat Christiaiiufl,
quod catholicis pontificibus propria sede dejectiB non nisi haerefcici
potuerint introduci? Quibus tamen cunctis vel auctor fuit Acaci"**^.
subrogandis, vel subrogatis communicator accessit, his utique, qf ^^
a communione haereticorum nuUatenus discrepabant. Cur ergo
quum haec fieri videret Acacius, non sicut sub Basilisco jam^')
cerat, ad apostolicam sedem referre curavit, ut si solus ipse no
poterat, junctis^'^*) cum eadem consiliis atcjue tractatibus, apud i
peratorem possent quae religioni competerent allegari? Nam si Ba-^
siliscus, ut dictum est, tyrannus et haereticus scriptis apostolicae^
scdis vehementer infractuS est et a plurimis revocatus exeessiboB,
quanto magis legitimus imperator, qui se catholicum videri volebat,
l)otuit cum apostolica sede cunctormn quoque pontificum moderata
suggestione mitigari; praecipue quum ejusdem Acacii esset specialis
fautor et amator, et (pii litteris suis tam ipsum Acacium quani
sanctae memoriae papam Simplicium magnis laudibus extulisse®*)
doceretur, quod haereticis constantissime restitissent. Cur tanto tem-
pore Acacius inter ista conticuit, nisi quia praepediri nolebat ulla-
tenus, quae pro haereticis desiderabat impleri?
non exBtautium Felicis II n. VIII et IX egimus. His concinit et EvagriaB, qui ubilib.
3 c. 12 enarravit Zeuonem jussissc, ut Alexandrina sede» Petro resliiKeretwr, dum'
modo ille J/enotico suo suhscriheret ct Proterianos in commumonem susdpere vohds-
setj statim initio c. 13 lianc dispositioncm consilio Acadi regiae urbis cpiscopi
factam testatur. Immo Ilenoticum ipsum ab Acacio dictatum esse fama erat,
ut Theoplianes pag. 202 memoriae mandavit.
De qua relatioue, quae in notitia non exstantium Simplidi scriptorom n.YIob-
seryata sunt, recolo.
°^) Ita editi cum G^Q' d^. D^ cunctis cum eodcm et omittit possenl, nnde d*
cunclorum ... altegarentur ^ 0' conjunctis — aUegarentur. Mox Q' infecius,
^'^) G' cum editis extulisset doceretur ... restituisset , unde a* cum Q' Q« no-
stram lectionem praetulisse videtur; d* cum niss. brcY. form. exluHsset qyod, Ad
eumdem litterarum Zeuonis locum respiciens Felix II opist. 2 n. 4. Acacio prae-
cijnt, ut cidem imperatori scripta illa ofierat, quibus, inquit, decessorem metm
eximia iaude sustulit, eo quod haereticam tyrannidcm veriiatis assertione eonfoderil.
^criptorum eorumdem rursum Polix mcminit epist. 1 n. 6.
EPISTOLA 26. 40&
■
' 9«. Ponamus tam^n, €;|iamsi niilla synodus praecesfiiBsety.cujus apo- a. 495:
stolica sedes recte fieret exsecutrix; cimi quibus erat de Acacio synodus
ineunda? Numquid cimi his, qui jam partici})es tenjebautur Acacio^
et per Orientem totum catholicis sac^dotibus violenter exclusis per-
que exsilia diversa relegatis, socii evidenter exsistebant comnumionis
exteraae, prius se ad haec consortia transferentes, quam sedis apo-
stolicae scita consulerent? Cum quibus ergo erat synodus ineunda?
Gatholici pontifices fuerant undique jam depulsi, solique remanse-
raxit socii perfidorum, cum quibus jam nec licebat habere conven-
tum; quia mqris ecclesiastici omnino non esset, cum his, qui pollu-
tBxn communionem tenerent permixtamque cum perfidis , ulhun
noiacere concilium, propheta quoque dicente: Non sedi in^''') concilio^f^^
panitaiis et cum iniqua gerentibus non iniroibo, odivi congregationcm
maiignorum et cum impiis non sedebo, Recte igitur per Calchedo-
nensis synodi formam hujusmodi praevaricatio repulsa est potius,
quam ad concilium, quod nec opus erat post primam synodum nec
cum taUbns habere licebat, adducta est. Nam et quid ageretur de
fide catholica, si intelligere voluissent, ignorare non poterant, quum
^derent catholicos pontifices nuUa synodi discussione, nullo concilio,
pTaecipue quum novas causas esse perpenderent, toto Oriente de-
pelli; et ceteri quid caverent, ex illoriun discere qualitate potjiisseut.
Beetat igitur, ut illius ^) partis eos fuisse sit clarum, cui se post
tot experimenta dederunt, meritoque ab apostolica sede ceterisquo
(«thoKcis non jam consulendi erant potius, sed notandi.
10, Risimus autem, quod praerogativam volunt Acacio compa-
rsai, quia episcopus fuerit regiae civitatis. Nmnquid apud Medio-
lanum, apud Ravennam, apud Sirmium, apud Treviros miUtis tem-
poribus non constitit imperator? Numquidnam**^) harum urbium
sacerdotes ultra .mensuram sibimet antiquitus deputatam quidpiam
^*} Q* cum concilio et omittit odivi — sedebo. Mox editi viderant. Sequimur
G« Q».
•*) Q' Q* Hfumquid jam harum. Ab Alexandro Antiocheno autistite Jnnocen-
tra» olim conBultuB, utrum divisis imperidli judivio provinciiSy ut duae metropoles
/Umit "'^ duo metropolitani episcopi deheant nominari, respondit epist. 24 n. 2: Non
ggMC e re vifum est, ad mohilitatem necessitatum mundanarum Dei Ecclesiam commulari
hanoreeque aut divisiones perpeti etc. Huic decreto , quod etiam omnem in ecde-
Biasticis ordinibus commutationem solo rerum saecularium intuitu cxcbidit, con-
sentanens est Calchedonensis can. 12.
406 8. QELASU PAPAE
a. 495. suis digiiitatibus usurparunt? Numquid AoaciuB, ut Johannemqai
lemlibet hominem, catholicum tamen a catholicis ordinatmn, c
Alexandria excluderet^ Petrumque in haeresi jam detectum it^i
damnatum absque sedis apostolicae consultatione^^) reciperet, aliqi
synodo saltem illic habita hoc audacter arripuit? Ut Calendioiia
de Antiochia peUeret, haereticimique Petrum, quem ipse quoqi
damnaverat, absque notitia sedis apostolicae rursus admitteret, 9^
qua synodo id fecisse monstratur? Si certe de dignitate agitor chi
tatum, secundae sedis et tertiae major est dignitas sacerdotoi
quam ejus ciyitatis^ quae uon solum inter sedes minime numentc
sed nec iiiter metropolitanorum jura censetur. Nam quod didll
regiae^) civitatis, alia potestas est regni saecularis^ alia ecdesiir
carum distributio dignitatum. Sicut enim quamvis parva cifit
praerogativam praesentis regni non minuit, sic imperiidis praeseiri
mensuram dispensationis religiosae non mutat. Sit dara vel*^) or
illa potestate praeseutis imperii, religio sub eodem tunc firma, ta
libera^ tunc provecta consistit, si potius hoc praesente propiii
teneat sine ulla perturbatioue mensuram. Postremo si sibi de i:
peratoris praesentia blandiuntur; et inde putant Gonstantinopolitai]
civitatis episcopis potiorem fieri posse personam, audiant Marciani
ejusdem principem civitatis, posteaquam pro augmento urbis ipc
sacerdotis intercessor accedens contra regulas obtinere nihil poii
sanctae memoriae papani Leonem summis laudibus prosecatum, qi
canouum regalas violari nuUa fuerit ratione perpessus. Audii
Auatolium ejusdem sedis autistitem, clerum potius Constantinop
tanum quam se tentasse talia, confitentem; atque in apostolici pr
sulis totum dicentem positum potestate: ipsum beatum papam L
nem sedis apostolicae praesulem, cujus synodus CalchedonAE
auctoritate finuata est^ quidquid ultra, quam ab eodem pro fide
communione catholica atque apostolica illic agendum constaret e
delegatuni; per occasionem congregationis iUius praeter ^ncaai
canoues nova videretur actione tentatum^); competenti refutati<
••) Ita G< Q< cum D N^ d<; vulgati omittunt regiae civituUi.
®^) Vulgati clara urhs . . . religio tunc 9ub eadem firma, contra G* Q*. MoK
quae a verbis Postremo si usque ad n. U sequuntur, in msB. brev. fbnn. diii
Quae ibidem memorantur Marciani et Anatolii epistolae, inter Leoninai i
epiBt. 110 et 182.
?scaa«e: eaque nibilominus etiam sub sanctae memoriae papa Sim- a. 495.
jHm legatum sedis apostolicae sanctae memori^e Probum Canusinae
Jffhw epjscopum, Leone*^) principe tunc petente praesente, dotuisse
flttDatenus posse tentari, neque his prorsus praebuisse consensum.
Abpte ideo non ad civitatis cujuslibet respiciant qualitatem, sed
^Bodam dispensationid ecclesiasticae paterna traditione firmatum
CQHvementer observent.
11. Dieatur autem de Alexandrino et Antiocheno episcopis,
Wtifi ex ^causis principem magis illa, quae gesta sunt, non Aca-
ium praecepisse. Sed principi Christiano decuerat suggerere sacer-
^tem, maxime cujus familiaritate et favore fruebatur, salvam fore
? ejosdem injuria contumeliaque'^) vindictam, tantimi ut Ecclesiae
ii.eret Christianus princeps regulas custodiri ; quia et nova in utro-
ie pontifice causa esset exorta, et novam discussionem consequen-
r inquireret, et sicut seraper esset efiectum, divinae pariter leges
unanaeque censerent, ut sacerdotah concilio de sacerdotibus judicia
■ovenirent, non a saeculari viderentur qualescunque »pontifices, etsi
wte bumanitus accedente^*), non tameu religionem ullateuus ex-
iprobavit, contra Comtantinopolitani episcopi ambitionem, non contra sententiam
per epistolam Ibae prolatam (.iicta esse. Id vero iinum palam et aperte rejicit
ao, quod praeter Nicaenos cauones ibi tentatum fiiit. Nec aliquid amplius hic
^laBiQB memorat. Sed ex hoc Facundi loco confici manifeste arbitramur,
ictiiiB epistolae hiyus exeraplar authenticum habendum essc. Siquidem testi-
lOniam Gelasianum quod laudat, integrum In co exstat, quum vix prima ejus
^rba reperire ait in altero.
•) Baronius higQS loci auctoritate ad auuum 407 obscrvat, Leoneni impera-
^ran, qnum neque a Leone papa neque ab ejus successoro Hilaro obtinere
^faoMet, ut rata haberent Calchedouensis syuodi de Coustantinopolitanae ec-
^^•aae pririlegiis decreta, hoc a Simplicio, statim atque eorum locum adeptus
b4^ coDatom esae impetrare ; eaque de causa missum osse a mox dicto papa le-
•ten, qui petitis consensum praeberi non posse edoceret.
") Zeno et Johannem Alexandrinum et Calendioueni Autiochenum sibi in-
■^OBOi et contumelioBOs exstitisse querebatur, et hunc quidem ut perfidmn et
^Unicis Buis devinctum, illum vero ut perjurum ct sacramenti, quo se coram
P«o obligarat, violatorem. Num aequa esset illius expostulatio, non expendit
**JMiQ8, sed hanc synodi cognitioni, ut Ecclesiae regulae postulabaut, servau-
^^ fiiiflse adstrait.
") In qoibnBdam mss. acddente, Deinde in altero non tamen contra religio-
^ Acceesione particulae contra sententia eMdtur Gelasii menti contraria.
ntttom enim asserit, sacerdotes a saecularibus minime judicandos csse. Deinde
Czeiptionem a^ungit, modo eorum culpa religionem non excedat, hoc est, re-
i^ioius fimbns contineatur. Et haec quidem conceptio consentanea cst princi-
wna edictis. Nam Theodosius junior apud Sirmondum app. cod. Tbeod. cap. 3,
W edixit: habeni iUi judices suos, nec quidquam his publicis commune cum legibus;
ll^^t: guttnium ad causas tamen ecclesiasticas pertinet, quas decet episcopali aucto-
Me decidL Ita intelHgendum, et quod s. Martiuus apud Treviros constitutus,
rero Salpicio hist. II, 50 teste, Maximo imperatori ajebat, novum esse et inaudi-
408 -S. GELASII PAPAE
a. 496. cedentes^ potestate percelli. An^^) et haec juxta rationem jjm
Buggerenda non erant? Begiae civitatis honore sublimis, si fa
erat ille regia civitate sublimior^ tanto magis in his suggeR
debuit esse constantior. Si autem in his, quae pro religione fiK
exsereuda^ exstitit coutemptibilis atque despectus, et aut segnifl
fiduciam non habens intimandi; in quo per regiam civitatem n
effectus est? An ut per ea suae praevaricationis exerceret p
tjrannidem^ quam causas religionis legitime procuraret? Na
"lo^f' propheta palam publiceque in facie regi David et commissum
nuntiavit errorem, et ipsum commisisse non tacuit, et confesi
correctum consequenter absolvit. Beatae memoriae Ambrosius,
diolanensis sacerdos ecclesiae, majorem^^) Theodosium imperat
a communione publice palamque suspendit^ atque ad poenitei
redegit regiam potesta1;em. Beatae memoriae papa Leo, sicut
tur, imperatorem Theodosium juniorem Ephesino ktrocinio 1
coarguit excedentem. Sanctae memoriae quoque papa Hilanus
themium imperatorem^ quvim Philotheua Macedonianus ejus fai
ritate suffiiltus diversariun conciliabula nova'^^) sectarum in H
vellet inducere, apud beatum Petrum apostolum palam, ne id 1
clara voce constrinxit in tantum, ut non ea facienda cum inte
tione sacramenti idem promitteret imperator. ' Sanctae men
nihilominus papa Simplicius^ et post eum sanctae memoriae
Felix, non solum Basiliscum tyrauuum^ sed etiam imperatorei
noilem pro iisdem ipsis excessibus auctoritate libera saepius^
tum nefaSj ui causam Ecclesiae judex saeaili Judicaret. Quacnaio aotem
.occleaiastica diccretur, Ambrosius epist. 21 ad Valentinianum jnniorem i
plicat, ubi Yalcntiuiani I laudat edictum, quo sanxit, in causa fidei vel 4
stici alicujus ordinis eum judicare debere , qui nec munere impar sii nec Jur
milisy hoc est Ambrosio interpreto : sacerdotes de sacerdotibus votuii Judiem-
etiam si alias quoque argueretur episcopus, et morum esset examinanda comm
haec voluit ad episcopale judicium pertinere. Ad .mores autem attinebat J<
ct Calendionis causa, ncc depositionis poena nisi episcopali judicio pled
rant. Vide epistolam scqucntem n. 9 et 10, et quae ad epistolam 23 obi
mu8 recole.
^-^) Editi majori Theodosio communionem; emendantur ex mas. Q*Q'.
haec omnia a verbifi Beatae memoriae Ambrosius usque ad mam/esitm esi
brev. ibrm. desunt.
^-') Hoc ita est iutolligendum, ut Basiliscum quidem tyrannum solos
cius semcl epist. 3 increparit, Zenonem vero imperatorem quum idem Sii
tum Felix saepius coarguerint ita libera auctoritate, ut modestia et reri
qua x^rincipes alloqui docet, non deceset. Qui autem illoram ad" Zeiioi
t
•
crepasse noecuniur ; flecidque potuisset , nisi Constantinopolitani a. 495.
praesulis accenderetur instinctu^ qui particeps extemae communionis
effectuS; necessario, in quod inciderat^ jam fovebat^ malens in suae
. praeyaricationis obstinatione persistere-; quam curandus^d salubria
remeare^ sicut ipse rerum probavit eventus, Ecce nuper Honorico'^),
regi Yandalicae nationis, vir magnus et egregius sacerdos Eugenius
Carthaginensis episcopus multique cum eodem catholici sacerdotes
coDstaiiter restitere^*^) saevienti, cunctaque extrema tolerantes ho-
dieque persecutoribus resistere non omittunt. Nos quoque Odoacri
barbaro haeretico regnum Italiae tunc tenenti^ quum aliqua non fa-
eienda praeciperet'*), Deo praestante nullatenus paruisse mani-
fesiom est. Hic autem vir bonus Acacius et sacerdos eximius in
tantum se et suggerere potuisse monstravit et noluisse deprompsit,
muno favisse patefecit, ut et imperator cuncta se ex ejus gessisse
oonsilio non taceret, et ipse imperatorem magnis praeconiis elevaret
i«ta facientem; seseque prodidit his agendis rebus fuisse participem.
12. Sed esto, Calendion imperatoris nomen abstulerit'^), Jo-
hannes principi mentitus fuisse jactetur; quae tamen quum novae
teru jam laudatas, quae hic dicuntur, cnm epist. 43 ct 44 Lconis ad Theodo-
wani contulerit, in eo quod proxime assertum est, Theodosiura scilicet a Leonc
nbere fuisse correptum, nihil falai deprehendet, nedum id cum Quesnello Msia-
"^um censeat
*•) Legendum Hunerico; tum Q* Q' regiWandalorum. Ab hoc rege anno 483
^^*i 20 die Eugenio Carthaginensi traditum est edictum, cui ille praesul, mul-
^^ue cum eo, non cedendum ratus, exsilium cum eociis variasque aerumnas pati
^*^mt, ut ex Victoris Vit. lib. 2 n. 13 ss. notum est. Quamvis autem Hunerico
**^o 484 exstincto Guntamondus seu Gontabondus cjus succcssor ciun catholicis
"^tiuB egerit, eos tamen vexare haeretici episcopi non desistebant.
*^ In vnlg^tiB reiisierent, in mss. resistere^ G' consistere, Q' egregius sacerdoi
^'^i^mter retistere saetnenti, Oratiouis series manifestc postulat restitere.
^■) Odoacer aliqua non facienda praecepit, quum anno 483 proxime post exi-
•**Ji Simplicii papae scriptura data, quae auno 502 in condlio Romano sub
•^^^Umachp recitata est, interdici constituta capitis poena voluit, ne sine ipsius
^*»8nltatione Romani pontificis fieret electio, neve futuro pontifici ac secuturia
'^^iin:! ecclesiae praedium alienandi potestas essct. De hac scriptufa quominus
^ loqni Gelaaius intelligatur, niliil vetat, maxime quum illam tum ratam non
**""> Bequentiam pontificum electiones ac praedictae synodi sub Symmacho
fidem faciant, i^ec dubitare nos sinant, quae habcmus Felicis II gesta, quin
^o temporia Gelasio praecipuus in clero et ih Ecclesiae negotiis locus fuerit.
etiam compositus est iUius sermo, ut quod non solus, sed quod cum aliis
^ricia fecisBet, memorare videatur. Vide apud Symmachum epist. 6 n. 4.
'f) Hoo e«t: e diptychis, ut ex his epistolae 27 sequcntis n.8 colligitur: Num-
omnes, quos memorammust episcopi imperatori mentili sunt, numquUl omnes im~
nomen ex diptychis abstulerunt?i Horum igitur crimiuum postremum
iioni, primiun Johanni affingebant. Idco autem Calendion, ut Evagrius
►- 3 cap. 16 acribit, Zenoni in odium venit, quia ////, Leontii et Pamprepii, qui
Zenonem tyrannidem sumpserunt, partes fovisse existimahatur ^ vel potius,
obsQrvat Liberatus cap. 18, praetexebatur.
410 - S. QELASII PAPAE
•
A.495. essent cansae, iiova debiiit ecclesiastica provenire discussio. kf^ ^
in hoininem imperatorein peccasse dicebantur, nulla interven-^*J^'*
synodo dejici debuerujit; et in Deum, qui summus et verus esfc ™'
perator, Acacium delinquentem sinceramque communionem diviai **'
cramenti'^") studentem miscere cum perfidis, secundum syuodum, 9*^
haec est damnata» perfidia, non oportebat expelli? Quid de innupjeK^
per totum Orientem catholicis sacerdotibus propria sede depulais, ^^
indubitanter haereticis intromissis? Novae certae erant causae; e#^^
his consequenter nova synochis debebatiu:. Cur tuuc uon venit in ^
mentem, ut in talibus causis peteretur a principe saltem qualiscun-
que synodus celel)randa: ut quocunque vel colorato judicio traditio-
nis ecclesiasticae passim pontifices viderentur excludi^*), non solum
quanimcunque urbium sacerdotes^ sed metropolitani incuuctanter
antistites? His onuiibus quum non restitit suggestione qua potuit,
consensit Acaciun, communicando cimctis, qui in catholicorum locum
Rom. haeretici fuerant subrogati, Apostolus autem dicit, non solum qta
* ' faciunt, sed etiam qui consentimt facientibus , reos indubitanter
adscribi. An haec licuit saeculari potestati^ et actis talibus Acacio
consentiente®^) absque ulla synodo, quam ipsa rerum novitas exige-
bat; absque sedis apostolicae considtatione perficere; et sedi apoBto-
licae non licuit, secundiun tenorem synodi Calchedonensis in veteri
utique causa et veteri constituto juxta definitionem damnata^ inimi-
cis synodi Calchedonensis Acacium commimicantem a sua commu-
nione depellere?
13. Sed inquiunt: Acacius principi obviare non potuit. Cur Basi-
lisco, quia voluit, obviavit? Cur ipsi Zenoni, ne palam Petro Antio-
cheno, quamvis latenter***) hoc fecerit, conimunicare videretur, non
commodavit assensum? Ecce resultanti nou institit imperator, ecce
vim nolenti non intulit, ecce refugienti contagia manifesta concefisit!
Postremo cur tanto tempore, quum ista gererentur vel gerenda co-
gnosceret, non ad sedeni apostolicam, a qua sibi curam illarum
regionum noverat delegatam, referre maturavit? Sed prius laudator
factus est ipse gestorum, quam vel praemoneret talia esse tentanda,
vel ne tentarentur obsisteret, sicut sub Basilisco jam fecerat. Our
iUis ceteris communicare consensit, qui depulsis catholicis sacerdo-
tibus indubitauter haeretici siugulis urbibus fuerant substituti?
Bo ipsum, sed per Petrum Aloxandrinum cum Antiocheno commmiicabat. Moz
Q* non resittit resuUanti imperator.
i^ostremo ille defiiit suis partibuS; et quae^^) sacerdoti catholico a. 495.
ompeterent, agere fastidivit; ideo sedes apostolica^ quod ad eam-
lexxL pertinebat, yel potuit vel debuit praeterire?
14. Quolibet igitur modo haereticorum complicem refutavit^*),
b consortem communionis extemae a sua communione dimovit; nec.
E>i3S fuit nova synodo, quum veteris constituti sufficienter hoc®*)
praescriberet; nec opus fuit, ut haec scienda Orientis epi-
16 intimaret; quos ex e^pulsione catholicorum, quae agebantur
causa fidei, non ignorasse manifestum est, et communicando
reticis subrogatis facto tali consensisse. Non dubium est etiam,
extemae communionis efiectis nec potuisse nec debuisse sedis
p«^)6tolicae scita tractari. Ecce agnoverunt in eorum professione,
constantissime perdurarunt, quid fidei communionique catholicae
retur. Ecce agnoverunt, quemdadmodum a talibus recedendo,
iO talibus contraria moliendo, a fide et communione catholica
r-^arit Acacius, seque pariter cum eodem errori subdiderint. Ecce
r-^overunt; quam justis ex causis pro fide et communione catholica
ue apostolica, cui et illi qui in ea perstiterant congmebant, et
qui perstantibus obviabant; ab eadem docebantur alieni, sedis
^ostolicae auctoritate sit remotus Acacius, (ad cujus praecipue vo-
»tw examen vel venire vel mittere non curavit, ut se de^his omni-
yK%Bf ut confidebat, absolveret), ejusque pariter quicunque complices
e^xstiterint. Atque ab illa merito cum his communione discretus,
J^ qoa se ipse primum cum suis consortibus a catholicis pontificibus
iiscrepaiido cognoscitur separasse: jureque sententiam ille damna-
wonk excepit ceteris®^) consortlbus promulgandam , qui solus pro
<wmibug suis consortibus in conmiunionem se recidisse perfidiae ad
•posloKcam sedem missis litteris est professus. Cui Acacio si com-
DMuiicaverant Orientales episcopi antequam huc referret^^), pari
roque reatu sine dubio probabantur*^) involvi, jureqiie per illum
^ transgreasionis sententiam suscepferunt tamquam facti cum eodem
•^ Ita P* P- G' (*) N» Q' d«; vulg. haec Mox Q' a' et expulsione,
^ Editi eeierisque consortibus cum suis consortibus promulgandam; castigantur
0X 0188.
ad Felicem mitteret relationem, qua se Petri commimionem suscepisse cum ejus-
dem Petri encomio significavit. Qua rclatione propriam ipse perfidiam confes-
fiif jnstam sententiam excepit, quae in ceteros ejusdem perfidiae consortes la-
••) Ita G* Q*. Vulg. probabatur. Mox editi ipse de eodem, et Q' a' cumgue
ftde aposioHea,
412 ^ S. GELASII PAPAE
a. 495. communioiiis externae: qui utique non consuli tamquam no^s^trae
conimunionis homines jjim deberent, sed tamquam in coutraric» po-
siti consortio refutari. Si vero non communicaverant ant^qi^vaiD
Acacius huc referret, et communicantem notare diebuerant, et ipsi
de eodem potius huc referre, atque apostolicae sedis vigore perculsum
merito comprobare, cumque ea sede apostolica tantisque illis catiho-
licis pontificibus magis tenere concordiam. Sed quia ab illonJ.ffl
societate desciverant et eorum successoribus^^) communicare dele^^
rant, ideo cum sede apostolica minime congniebant. Quia iu sort^^
reciderant praevaricatoris Acacii, et illius se sine dubio pervidelw^^^
sententia consequenter adstringi, ol) hoc eum videri nolebant
damnatum, quia se cognoscebant in eadem praevaricatione damn
tos, in qua hodieque manere persistunt. Sed sicut ii simili con^^^
tione constricti complicem suum non possunt judicare non jure d^^ i
mnatum, neque rei^^) reum possunt competenter absolverej sic iUr^*^
juste praevaricatore damnato ipsi quoque pari jacent damnation^ -
prostrati, neque nisi resipiscentes inde poterunt prorsus absolvir^
quia sicut per unum scribentem eorum onmium vulgata transgres- ^
sio^^) est, qui in eamdem perfidiae reciderant actionem, sic in uno
eodemque, qui pro omnibus scripserat vel scribendo omnium prodi-
derat vohintates, transgrossione pimita pariter quoque cum eodem
vel in eodem est complicum transgressio punita cunctorum. Quae
tamen sententia in Acacium destinata, etsi nomine tantummodo
praesulis apostolici, cujus erat utique potestatis, legitime^^) probatur
esse deprompta, praecipue quum secrete dirigenda videretur, ne cu-
stodiis ubique praetentis dispositio salutaris quibuslibet difficultaiibus
impedita necessarium habere non posset eftectum ; tamen quia ortho-
doxis ubique dejectis et haereticis tantummodo eorumque consortibus
jam relictis, in Oriente catholici pontifi^ces aut residui oninino non
essent aut liullam gererent libertatem, plurimorum in Italia catholi-
") Ita G"; vulg. omitt. rei.
EPISTOLAE 26. 413
conim congregatio sacerdotum rationabiliter in Acacium senteutiam a. 495.
GOpiont foisse prolatam. Quae congregatio facta pontificum non
contra Calchedonensem^ non tamquam nova synodus contra veterem
primamque convenit^^), sed potius secundum tenorem veteris consti-
tati particeps apostolicae exsecutionis effecta est : ut satis appareat,
Ecdesiam catholicam sedemque apostolicam, quia alibi jam omnino
oon poBset; ubi potuit et cum quibus potuit, nihil penitus omisisse,
faod ad fratemum pertineret pro intemerata et sincera conmiunione
tnetatam.
15. Q«ae quum universa noverint qui videntur ecclesiis Orien-
talibos nunc praeesse, propterea Christianam rej)arari legitima cu-
ntione refugiunt unitatem^ quia occasionem dissensionis hujus suis
imbitionibus suffi*agantem deponere jam recusant, quia sine aucto-
rilate sedis apostolicae omnium ecclesiarum passim jura confundunt,
Biagis eligentes in errore persistere, quam praesumptionum suarum
perdere facultatem, plus usurpationum suarum licentiam diligentes,
l«am divini judicii tenentes corde respectum. In quo necesse est,
'dint noUnt, tam de fidei communionisque catholicae sinceritate
B^lecta, quam de patemis canonibus evidenter irruptis recipiant
IQod merentur, nisi dum hic tempus admittit, haec damnationis
Memae pericula correctis mentibus studeant declinare^ ut possint
ftoi tales permanere, quibus insolubilis est lata sententia, sed a
(ahlms recedentes, ab eadem sententia non teneri: quae sicut in
ffrore durantibus nunquam solvenda praefixa est, sic ab his erit
aliena^ qui exstiterint puniendae pravitatis immunes.
16, Haec vero ad instructionem vestrae dilectionis satis abun-
deqne suffieere judicamus, quamvis eadem latius, si Dominus con-
eesserit facultatem; studeamus exponere: quatenus et fidelium quis-
qoe cc^noscat, nihil apostolicam sedem, quod absit, praepropere
eensaisse, et non habere, quod juste possit oppouere, perversa do-
eeator improbitas. Recte autem faciet vestra dilectio, ut ista quae
scribimus, pariter catholicis et contraria sapientibus innotescant:
qjoo et sanis necessaria firmitas, et male sanis competens medicina
praebeatur. Data Calendis Februarii consulatu Viatoris'*^^) viri
clarifwinii.
••) Ita G* Q' Q*: editi cognovU, Haec dicta ad illam referri possunt Byno-
dam, qnae menBe Octobri anni 485 Bomae congregata rationabilUer in Acaciwn
mnieniiam cognovH fuis»e (anno superiore) prolatam. Probabilitor tamen ad eam
periiiieni, qoae anno 484 convenit, quac quidem uegatur nova si/nodus, quia non
ftamy nt de nova causa necdum judicata pronimtiaret, congregata est, quam ut
Opostolicae sedis decreta concilii Calchedonenais exsequentis testis et particeps
Ideoque dicitur, sententiam adversus Acacium rationabiliter prolatatn. cogno ■
}, quia quam protulit Felix, utaequitati et CalchedonenBium patrum judicio
eoagentaneam suo calculo apptobavit.
••) Ita O' {eons, Viatoris vc) h. e. anno 495. Editi P'ictore v. c. oonsule.
a.496. Epistola 26.
(Ex editione Balleriniomni.)
Dilectissimis fratribus universis episcopis j>
Dardaniam constitutis Gelasius.
1. Valde mirati sumus, quod vestra dilectio quasi novam
veluti difficilem quaestionem^ et adhuc tamquam inauditum quidpi
nosse desiderat; quod Eutychianae pestilentiae communicatores^
habentes quid pro suae perditionis obstinatione respondeant^
quenti jam ratione couvicti; sola contentione submurmurant: n
quia sit alicujus momenti quod garriunt, nec inveniunt penitus qc»J
loquantur. Ubi magia eos, qui catholicis sensibus instituti sunt,
huc haerere miramur, quam illos, qui a veritate exciderunt et
antiquae Ecclesiae traditione sunt devii, profanas vocum ncmtaii^i^
et ineptias caducae perversitatis obtendere : quibus eos vestra dH-
ctio retulit jactitare, ideo Acacium non putare jure damnatum; qu-^
Don a speciali synodo videatur fuisse dejectus, et insuper dementiflft-
suae va^itatis accumulare pueriliter, adjicientes: praecipue pon^^
ficem regiae civitatis, Quapropter stultitiam respuentes inaniumqiV
relarum, percurrere vos oportet ab ipsis beatis apostolis et con^
derare prudenter, quoniam patres nostri, catholici videlicet doctiq'^
pontifices, in unaquaque haeresi quolibet tempore suscitata, quidqiV
pro fide, pro veritate, pro communione catholica atque apostolL *
secundum Scripturarum tramitem praedicationemque majoru^i fw^
semel congregatione sanxerunt , inconvulsum deinceps volueri — -
firmumque constare, nec in eadem causa denuo quae praefixa
rant retractari qualibet recenti praesumptione permiserint: sapi
tissime pervidentes, quoniam si decreta salubriter cuiquam licec^
iterare, nuUum contra singulos quosque prorsus errores stabile
sisteret Ecclesiae constitutum, ac semper iisdem furoribus recidi
omnis integra definitio turbaretur. Nam si, limitibus etiam praefii^
positarum semel synodalium regularum, non cessant elisae pooU*
resumptis certaminibus contra fundamentum sese veritatis attQJler^
et simplicia quaeque corda percutere: quid fieret, si subinde fif"
esset perfidis inire concilium, quum quaelibet illa manifesta sit vei^
tas^ nunquam desit^ quod perniciosa depromat faisitas, etsi rati(^
vel auctoritate deficiens^ sola tameu intentione non cedens?
2. Quae majores nostri divina inspiratio^e. cementes, neceBsar^
praecaverunt^ ut contra unamquamque haeresim quod acta isjilM
dus pro fidc; communione^ veritate catholica atque apostolica pr^
mulgasset^ non sinerent novis post haec retractationibas mntilt^
ne pravis occasio praeberetur quae medicinaliter ftierant statiz^
pulsandi ; sed auctore cujuslibet insaniae ac pariter errore damnaltf
sufficere judicarunt^ ut quisquis aliquando hi:guB erroris Gomm^
[
cator exsisterety principali sententia damnationis ejus esset obstrictus; a. 495.
quoniam manifeste quilibet vel professione sua vel communione
posset agnosci.
Et ut brevitatis causa priora taceamuS; quae diligens inqui-
aitDr facile poterit vestigare: Sabellium damnavit synodus^ nec
fuit necesse, ut ejus sectatores postea damnarentur^ singulas viri-
tim synodos celebrari^ sed pro tenore constitutionis antiquae cun-
cb»; qui vel pravitatis illius vel communionis exstitere participes^
imiversalis Ecclesia duxit esse refutandos. Sic propter blasphemias
Aiii forma fidei communionisque catholicae^ Nicaeno prolata con-
mtaj Arianos omnes^ vel quisquis in hanc pestem sive sensu
m communione deciderit; sine retractatione concludit. Sic Euno-
DiaiDy Macedonium^ Nestorium synodus semel gesta condemnanS;
Qlterius ad nova concilia venire non sivit; sed universos quocun-
loe modo in has blasphemias recidentes^ tradito sibi limite syno-
dili refutavit Ecclesia^ nec imquam recte cessisse manifestmn est^
qwKbet necessitate cogente, noviter quae fuerant salubriter con-
ititata; temerasse. Non autem nos latet^ in tempestate persecu-
^atoB Arianae plurimos pontifices, de exsiliis pace reddita respi-
notes, per certas provincias congregatis secum fratribus ecclesias
«MDposuisse turbatas; non tamen ut illius synodi Nicaenae, quid-
loid de fide et communione catholica definiverat^ immutarent, ixet
Bo?a quemquam prolapsum damnatione percellerent; sed illius de-
*eti tenore nisi resipuisset, judicavere damnatum, essetque conse-
iQens, ut nisi corrigeret, damnationi procul dubio subjaceret.
3. Quibus convenienter^ ut dictum est^ ex paterna traditione
pcrpensis confidimus^.quod nullus jam veraciter Christianus ignoret^
^lidQScajiisque synodi constitutum^ quod universalis Ecclesiae proba-
vit assensuSy nullam magis exsequi sedem oportere prae ceteris/
fUam primam^ quae et unamquamque synodum sua auctoritate con-
«mai^ et continuata moderatione custodit; pro suo sciUcet princi-
ptto, quem beatus apostolus Petrus Domini voce perceptum, Eccle-
*U nihilominus subsequente; et tenuit semper et retinet.
Haec dum Acacium certis comperisset indiciis a veritate de-
^ime, diutius ista non credeus, quippe quem noverat exsecutorem
necessariae dispositionis suae contra haereticos exstitisse^ per
iom fere litteris destinatis eumdem monere nou destitit, sicut
te div^rsos missa familiariter scripta testantur. Quibus ille primum
^iHMpiani dedito silentio nihil respondere proponens, taiidem ali-
)lumdo nussis litteris profitetur, se Alexandrino Petro, quem expe-
tifai apostolicae sedis exsecutor ipse quoque damnaverat, absque
Ipoetolicae sedis notitia conmotunione permixtum. Beati autem Petri
iBdaSy quae Alexandrinum Petrum se tantummodo damnasse^ non
efuna solyisse noverat, non recepit; atque ideo^ ne per Acacium in
a. 495. Petri quoque consortiura duceretur, ipsum quoque a sua commimione
submoyit^ et multis moilis transgressorem a sua societate fecit
alienum.
■
4. Hic si cxaminatio quaeritur^ jam judicio non erat opus,
postquam litteris suis ipse confessus est. Si auctoritatis pondus in-
quiritur, Calcliedonensis syhodi tenore illius definitionis exsecutio
reperitur, quo damnati illic erroris commuiiicator effectus, praefixaa
niliilominus damnationis particeps exsisteret; quoniam idem ipse er-
ror, qui semel est cum suo auctore damnatus, in participe quolibei
pravae commimionis effecto et exsecrationem sui gestat et poenam.
Quo tenore Timotheus etiam atque ipse Alexandriuus Petrus", qni
secundam certe sedem tenuisse videbantur, non repetita synodo sed
auctoritate tantummodo- seilis apostolicae, ipso quoque Acacio po-
stulante vel exsequente, probantur esse damnati.
5. Quodsi ; utrum errori vel praevaricationi conununicarit
Acacius, forsitan dicatur oportuisse constare, breviter praebemus ad
ista responsum: aut enim ipsi doceant Petrum veraciter legitimeqiM
purgatum et ab omni haereticorum contagioue rite discretum^ quiim
ei communicavit Acacius, si ejus communicatorem putant Acaciom
aliquatenus excusandmn; aut si, quod magis est verum, conyenienter
at<|ue legitime Petrum non probaverint expiatum, restat^ ut ejus Uh
cxpiatione fuerit, et qui ei communieavit, infectus.
Nec plane tacemus, quod cuncta per mundum novit EccLesiai
quoniam quorumlibet sententiis ligata pontificum sedes beati Petd
apostoli jus habeat resolvendi: utpote quae de omni Ecclesia fas
habeat judicanili, neque cuiquam liceat de ejus judicare judicio; ai-
quidem ad illam de qualibet mundi parte canoues appellari Yolae- \
rint, ab illa autem iiemo sit appellare permissus. Quapropter oon-
stat satis, Acacium nullum habuisse pontificium sententiam sedil
apostolicae sine ulla ejus notione solvendi. Qua certe synodo hoffi
ille praesumpsit, quod nec sic absque apostolica sede fas qui
haberet efticere? Cujus sedis episcopus? Cujus metropolitanae
tatis antistes? Nonne parochiae Heracleensis ecclesiae? Si illi certft'
licuit sine synodo scntentiam apostolicae sedis abrumpere; nulla ejos
consultationc quaesita; itane vero non licuit primae sedi^ Calchedihs!
nensis synodi constituta, sicut decuit, exsequenti, hujusmodi
varicatorem sua auctoritate detrudcre? Sed nec illa praetejimo^f
quod apostolica sedes frequenter, ut dictum est, more majorum et-^^
iam sinc uUa synodo praecedente, exsolvendi quos synodus iniq[iA^
damnaverat, et damnandi nulla exsistente synodo quos oportuit, hft-
buerit facultatem. Sanctae quippe memoriae Athauasium synodni
Orientalis addixerat, quem tamen exceptum sedes apostolica, quifr
damnationi Graecorum non consensit, absolvit. Sanctae memoria»
niliilominus Jolianneni Constantinopolitanmn synodus etiam
nim praesnlom certe damnaverat; quem simili modo sedes aposto- a. 495.
a etiam solay quia non consenait; absolyit. Itemque sanctum Fla-
knnm ponidficem Graecorum congregatione damnatum pari tenore,
oniam sola sedes apostolica non consensit^ absolvit; potiusque qui
c receptus fuerat^ Dioscorum secundae sedis praesulem sua auctori-
e damnayit, et impiam synodum non consentiendo sola submovit,
pro veritate ut synodus Calchedonensis fieret, sola decrevit. In qiia
er^o sola jus habuit absolvendi eos, quos synodica decreta per-
erant, sic etiam sine sjnodo in hac eadem causa plurimos etiam
tropolitanos damnasse cognoscitur.
Qaodsi quis haec ab apostolica sede vel secimdum synodum
ia reprehendit^ praeter quod prisca rerum probatione conyincitur,
terim mrdto magis Acacio non licuisse fatebitur. Dicat ergo^ qua
le synodo secundae sedis antistitem qualemcunquC; certe catholi-
m et a catholicis ordinatum, nec de catholica fide et communione
qnatenos impetitum^ duxerit excludendum; et haereticum mani-
rtom Petrum; sua quoque exsecutione damnatum; catholico ponti-
i permiserit subrogari. Qua synodo tertiae sedis episcopum san-
om Calendionem fecit expelli^ ac nihilominus eidem Petrum tam
inifestum haereticum; ut eidem palam nec se communicare prae-
Qjderety sua passus est dispositione substitui? Qua denique per
hnn Orientem synodo, ejectis orthodoxis nullo crimine maculatis^
mfos quosque et criminibus involutos sua provisione supposuit?
■asynodo tot aliena privilegia uefandus populator iavasit? Sed libri
m Bufficient^ si tragoedias ejus^ quas per ecclesias totius Orientis
uareait, singillatim describere moliamur.
8. An illud ipsius argumentum nobis aestimant opponendum^
BO facinora sua in imperialem yisus est jactare personam? Gur
;itor quando voluit obstitit Basilisco tyrannO; certe et haeretico
Bhementer infesto? Cur ipsi imperatori Zenoni; quia palam An-
odieno Petro noluit conmnmicare, suam non subdidit voluntatem?
ieee potnit in aliis resultare, si vellet. An non apostolus dicit : Rom.
km solum qui facimt, sed etiam qui consentiunt facientibus, reatu^'"^'^
writer suni irreHti? Sed ut ea quae latius explicanda sunt omitta-
My qnid^ quod ipse Zenon imperator suis litteris profitetur cuncta
M ez Acacii gessisse consilio^ nec hoc emn fallere litteris suis
^ qooqne testatur Acacius^ qui et eum nihilominus universa recte
iBse conscripsit^ et suo consilio haec eadem gesta non tacuit!
vero tantum in Alexandrini Petri communione Acacius prae-
nieator exstiterit; et non in omnibus^ quos vel fecit depulsis ca-
loGcis pontificibus tamquam tjrannus ecclesiis quibuscunque prae-
Baiy vel talrter praepositis perversa communione permixtus est,
n boc ipso secundum canones fuerant ab ecclesiastica communione
sDendi, quo se passi sunt successores vivis sacerdotibus adhiberi!
SPI0TOLAB KOMAV. POHTIF. I. 27
a.495. Quis autem non perspiciat CliristianuS; quod catholicis pont
a propria sede dejectis non nisi haeretici potuerunt inti
Quibus tamen cunctis vel auctor fuit Acacius subrogandis, y
rogatis communicator accessit, his utique^ qui a communione
tenus discrepabant. Cur ergo vel quum haec fieri videret, nc
sub Basilisco jam fecerat^ ad apostolicam sedem referre cura'
si solus ipse non poterat^ junctis cum eadem consiliis atque
tibus apud imperatorem possent^ quae religioni competereni
gari ? Nam si BasiliscuS; ut dictum est^ tjrannus haereticus !
apostolicae sedis vehementer infractus est et a plutimis re^
excessibuS; quanto magis legitimus imperator^ qui se catl
videri volebat^ potuit cum apostolica sede cunctorum quoque
ficum moderata suggestione mitigari : praecipue quum ejusdem
esset specialis fautor et amator^ et qui litteris suis tam ipsu
cium quam sanctum papam Simplicium magnis laudibus ext
quod haeretico constantissime restitissent? Cur tanto tempoi
cius inter ista conticuit; nisi quia praepediri nolebat ullatenui
desiderabat expleri?
9. Ponamus tamen^ etiamsi nulla synodus praecessisset
apostolica sedes recte fieret exsecutrix, cum quibus erat de
synodus ineunda? Numquid cum his; qui jam participes ten<
AcaciO; et per Orientem totum eatholicis sacerdotibus violen
clusis et per exsilia diversa relegatis ; socii evidenter exsii
communionis extemae^ prius se ad haec consortia transfc
quam sedis apostolicae scita consulerent? Cum quibus ergo era
dus ineunda? Catholici pontifices fuerant imdique jam depulf
que remanserant socii perfidonmi; cum quibus jam nec Iioe1
Psalm. bere conventum, dicente psalmo: Non sedi in concilio vanii
" ' ' cum iniqua gerentibus non introibo. Nec ecclesiastici moris ei
his^ qui pollutam habent communionem permixtamque cum {
miscere concilium. Recte igitur per Calchedonensis synodi i
hujusmodi praevaricatio repulsa est potiuS; quam ad conciliua
nec opus erat post primam sjnodum nec cum talibus haberi 1
adducta est. Nam et quid ageretur de fide catholica, intelli
vellent, ignorare non poterant^ quum viderent catholicos po
nulla synodi discussione^ nullo concilio^ praecipue quum novas
esse perpenderent , toto Oriente depelli ; et ceteri quid ca
ex illorum qualitate discemere potuissent. Restat igitor, i^
partis eos fuisse sit clamm^ cui se post tot experimenta de
meritoque ab apostolica sede ceterisque catholicis non jam
lendi erant, sed potius notandi.
10. Risimus autem^ quod praerogativam volunt Acacio
rari; quia episcopus fuerit regiae civitatis. Numquid apud M
num, apud Ravennam; apud Sirmium; apud Treviros multis
soii constitit imperator? Numqnidnam harnm urbium sacerdotes a. 495.
meiuniram sibimet antiquitus deputatam quidpiam suis digni-
3 nsnrparont? Numquid AcaciuS; ut Johannem quemlibet ho-
i; eatholicum tamen a catholicis ordinatum^ de Alexandria
eret, Petmmque in haeresi jam detectum atque damnatum
sedis apostolicae consultatione reciperet^ aliqua synodo sal-
lic habita hoc audacter arripuit; ut Calendionem de Antiochia
iret, haereticumque Petrum, quem ipse damnaverat; absque
sedid apostolicae rursus admitteret, aliqua synodo id fecisse
atar? Si certe de'dignitate agitur civitatum, secundae sedis
iae major est dignitas sacerdotum quam ejus civitatiS; quae
lum inter sedes minime njimeratur, sed nec inter metropoli-
in jura censetur. Nam quod dicitis regiae civiiaUs, alia po-
est regni saecularis^ alia ecclesiasticarum distributio dignita-
Sicut enim quamvis parva civitas praerogativam praesentis
aon minuit; sic imperialis praesentia mensuram dispensationis
sae non mutat. Sit clara urbs illa potestate praesentis im-
ris, religio sub eodem tunc firma, tunc libera, tunc provecta
it, si potius hoc praesente propriam teneat sine ulla pertur-
^ mensuram.
.. Sed dicatur forsitan de Alexandrino et Antiocheno, certis
sis piincipem magis illa quae gesta sunt, non Acacium prae-
. Sed principi Christiano decuerat suggerere sacerdotem,
e cujus familiaritate et favore fruebatur, salvam fore de ejus
contumeliaque vindictam, tantum ut Ecclesiae sineret Chri-
I princeps regulas custodiri, quia et nova in utroque pontifice
esset exorta, et novam discussionem consequenter inquireret.
edcnt semper esset effectum, sacerdotali concilio de sacerdo-
udicia provenirent, non a saeculari viderentur qualescunque
D^y etsi errore humanitus accedente, non tamen contra reli-
1 nllatenus excedentes, potestate percelli. An et haec justa
\ piincipi suggerenda non erant? Regiae civitatis honore
18 si factus erat illa regia civitate sublimior, tanto magis in
^gerendis debuit esse constantior. Si autem in his, quae pro
ae fuerant exserenda, exstitit contemptibilis atque despectus,
9egsn& aut fiduciam non habens intimandi, in quo per regiam
em major effectus est ? Nathan propheta palam publiceque in
regi David et commissum pronuntiavit errorem, et ipsum
sisse non tacuit, et confessione correctum consequenter absol-
lic autem vir bonus et sacerdos egregius in tantum se et
ere potuisse monstravit et noluisse deprompsit, immo favisse
jit, ut et imperator cuncta se ex ejus gessisse consilio non
, et ipse imperatorem magnis praeconiis elevaret ista facien-
egeque proderet his agendis rebus fuisse participem.
27*
a. 496. 12. Sed estO; Calendion nomen imperatons abstnlerit^ Johanne
principi mentitus fuisse jactetur: quae tamen qunm noyae easeni
eausae; nova debuit ecclesiastica provenire discussio. An qui ht
hominem imperatorem peccasse dicebantur; nulla interveniente Sf-
nodo dejici debuerunt; et in Deum, qui summus et yerus est impe-
perator, Acacium delinquentem sinceramque communionem diiiM
sacramenti studentem miscere cum perfidis^ secundum synodum, qoi;
haec est danmata perfidia^ non oportebat excludi? Quid per totai
Orientem de innumeris urbibus pulsi cathoUci sacerdotes, et haifn*
tici subrogati? Novae certe erant causae^ et his consequenter non^:
synodus debebatur. Gur tunc non venit in mentem, ut in talibivl
causis peteretur a principe saltem ^[ualiscunque synodus eeleb:
ut quocunque vel colorato judicio traditionis ecclesiasticae
pontifices viderentur exclusi^ non solimi quarumcunque urbium
doteS; sed metropolitani incunctanter antistites? EUs omnibus qi
non restitit suggestione qua potuit^ consensit Acacius communi
cunctis; qui in catholicorum locum haeretici fuerant subrogati.
Rum. stolus autem dicit^ non solum qui faciunt, sed et qui consaiMtt^
' ' facientibus, reos indubitanter adscribi. An haec licuit saecularipiH
testati et actis talibus Acacio consentienti absque ulla synodo, qi
ipsa rerum novitas exigebat, absque sedis apostolicae consi
perficere; et sedi apostolicae non licuit secimdum tenorem 8]
Calchedonensis in veteri utique causa et veteri constitnto justa
finitione damnatis inimicis syuodi Calchedonensis Aeacium eoi
nicantem a sua communione depellere?
13. Sed Acacius, inquiunt, principibus obviare non potuii
Basilisco, quia voluit, obviavit? Cur ipsi Zenoni; ne palam
Antiocheno, quamvis latenter hoc fecit^ communicare yideretuT;
commodavit assensum? Ecce resultanti non restitit imperator,
vim nolenti non intulit, ecce refugienti contagia manifesta
sit; postremo cur tanto tempore quum ista gererentur vel gerendi
gnosceret, non ad sedem apostolicam, a qua sibi cnram
regionmn noverat delegatam, deferre curavit? Sed prius lai
factus est ipse gestorum, quam vel praemoneret talia esse
vel ne tentarentur obsisteret, sicut sub Basilisco jam fecerat
illis ceteris communicare consensit; qui depulsis catholicis
tibus indubitanter haeretici singulis urbibus fuerant substitaiil
Postremo si ille defuit suis partibus, et quae sacerdoti cathc
competerent agere non curavit; ideo sedes apostolica, quod ad
pertinebat, vel potuit vel debuit praeterire?
14. Quolibet modo haereticorum complicem refntayit et M^
sortem communionis extemae a sua communione dimoyit, nec Q|Wi
fuit nova synodo, quum veteris constituti sufficienter hoc forma piifr
scriberet; nec opus fuit, ut haec facienda Orientis episoopia intuia'
EPiSTOLA 26 (ex bdit. ballerin.) 421
nif qno8 et ezpcilsioiie catholicoram; quae agebautur in causa fidei^ a. 495.
!jmb ignorasse manifestum sit; et communicaudo haereticis subro-
ptis facto tali consenRisse. Non dubium est etiam extemae com-
jmmionis effectos^ atque ideo cum eis jam nec potmsse nec debuisse
mJk apostolicae scita tractari. Ecce agnoverunt in eorum profes-
Mne qui constantissime perdurarunt^ quid fidei communionique
ofiiolicae deberetur.
Ecce agnoverunt; quemadmodum a talibus recedendO; immo tali-
kn contraria moliendo a fide et commimione catholica deyiarit
ieaenis, seque pariter cum eodem errori subdiderint. Ecce agno-
imnt; quam justis ex causis pro fide et communione catholica at-
Papostolica, cui et illi qui in ea perstiterant congruebant; et illi
perstantibus obviabant^ ab eadem docebantur alieni, sedis apo-
Mcae auctoritate sit remotus Acacius, ejusque pariter quicunque
in&plices exstiterunt; atque ab illa merito communione cum his
beretuS; a qua se ipse primum cum suis consortibus a pontificibus
eiUiolicis discrepando cognoscitur separasse^ jureque sententiam ille
JBDnatioius excepit; ceteris consortibus promulgandam^ qui solus
po omnibus suis consortibus in communionem se recidisse perfidiae
li apostolicam sedem missis litteris est professus. Cui si commu-
neaTerant Orientales episcopi^ antequam huc referret^ pari utique
ne dubio reatu probabantur involvi, jureque per eum sententiam
hasgressionis susceperunt^ tamquam facti cum eodem communionis
intemae. Qui utique non consuli tamquam nostrae communionis
IflQiues jam deberent; sed tamquam in contrario positi consortio
Hfiitari. Si vero non communicaverant antequam Acacius huc re-
jbiety et communicantem notare debuerant^ et ipsi potius de eodem
fcic referre, atque apostolicae sedis vigore perculsum merito com-
fiobare, cumque sede apostolica tantisque illis catholicis pontificibus
llgis tenere concordiam. Sed quia ab illorum societate desciverant,
i eonim successoribus communicare delegerant^ ideo cum sede apo-
hfica minime congruebant, quia in sortem reciderant praevarica-
His Acacii, et illius se sine dubio pervidebant sententia conse-
itater adstnngi. Ob hoc eum videri nolebant esse damnatum, quia
' eognoscebant in eadem praevaricatione damnatos, in qua hodie-
le manere persistunt. Sed sicut hi, simili conditione constricti,
l&l^licem suum non possunt judicare non jure damn^tum, neque
i leum possunt competenter absolvere; sic illo praevaricatore juste
tnmato, isti quoque pari jacent damnatione prostrati, neque nisi
Dpiscentes inde poterunt prorsus absolvi: quia sicut per unum
tibentem eorum omnium vulgata transgressio est, qui in eamdem
rfidiae reciderant actionem, sic in imo eodemque, qui pro omnibus
ipserat vel scribendo omnium prodiderat voluntates, transgressio
pnnita cunctorum.
a. 495. 16. Quae ad instructiouem vestrae dilectionis satis aboBd
sufficere judicamus^ quamvis eadem latius^ si Dominus coneef
facultatem, studeamus exponere: quatenus et fidelium qmsqTV
gnoscat; nihil apostolicam sedem^ quod absit, praepropere censi
Quae tamen sententia in Acacium destinata^ etsi nomine tai
modo praesulis apostolici, cujus erat utique potestatis, legitime
batur esse deprompta^ praesertim quum secretim dirigenda yidG
ne custodiis ubique praetentis dispositio salutaris quibuslibet
cidtatibus impedita uecessarium habere non posset efiectum: (
quia orthodoxis ubique dejectis et haereticis tantummodo eom
consortibus jam relictis, in Oriente catholici pontifices aut r
omnino non essent aut nullam gererent libertatem, plurimon;
Italia catholicorum congregatio sacerdotum rationabiliter oo(
sententiam in Acacium fuisse prolatam. Quae congregatio
pontificum non contra Calchedonensem^ non tamquam noya sy
contra veterem primamque convenit; sed potius secundum tei
veteris constituti particeps apostolicae exsecutionis effecta e
satis appareat; Ecclesiam catholicam sedemque apostolicam^
alibi jam omnino non posset^ ubi potuit et cum quibus potait
penitus omisisse^ quod ad fratemum pertineret pro intemerat
et sincera communione tractatum.
Related Letters
My confidence has not been stripped bare by the outcomes I have already come to know.
Our brother and fellow priest Capillutus, though he did not bring me your words written on paper to read, brought...
While you speak of honeycombs and compose the honey of a liquid element with the nectar of eloquence through waxen...
The holy festival, which we celebrated prosperously through your intercession, was crowned by the letter of...
Felix, bishop of Rome, to the most clement Emperor Zeno.