Letter 9: .. d concerning incontinentia sacerdotnm or levitarum.
.. d De incontinentia sacerdotnm vel levitarum. —
II. e De ullima pceniteniia. — III. ' De administra-
loribus. — IV. Quod viri cum adulleris tixoribus
non conveniant. — V. Quod qtit preces vel crimi- g
nales dictant , habeantur immunes. — VI. Quod ii
qui intercedente repudin divoriium pcrtukrunt , si
se nupliis aliis junxerint, adulleri esse monstrenlur.
— VII. Qui libri in canone recipianlur.
innocentius n dxsupeiuo episcopo Tolosano
salutem.
i. Consulenti tibi, fraier cliarissime, quid de pro-
posita specie unaquaqiie senlirem, pro caplu iutel- epist. 5, n. 5) evidentia commearunt, iilincoiitincnles
ligentiaemeiequaesuiilvisarespondi, quidsequendum in offlciis lalibus posiii, onini bonore ecclesiasiico
vel h docilis raiio persuaderel, velauctoritas leciionis priveniur, nec admittanlur arcedere ad i minisie-
ostenderet, velcnsiodila series teniporum deinonstra- rium, quod sol.i conlinenlia oportet impleri. Est
rel. Et quideni dilectio lua, instilutum secuia pru- enini vetus adniodum sacroe legis auctoritas, jam
deniium, ad sedem apostolicain refurre maluit quid inde ab inilio custodiia, qund Ic in leniplo anno vieis
deburei de rebus dubiis custodire, poiius quam usur- G Snx babilare prrrcepti sunt sacerdotes (Luc. i) ; tit
palione pnesumpla qu;e sibi viderenlur tle singulis servienies sacris oblationibus, puros el ab onmi labe
£}? youv, £t ouppeis <ru rC. y.ptri)pu>>, aravT»;o"ov rn y.uru
Xotarov yeyevnp-ivn o-uv65m , y.uy.ei rxs uirius yopvuo-u;
ij7r6 puprvai rois Ntxaiaj xwvoohv , a.).).ov yup zavova n
Potpuiuv oO KupuSiyjrut exxXvata , avavTtppriTOv Trjv
uafuheiuv cyjnan.
oblinere. Curenim magispudcndum putemusdiscere
aliquid, quani omnino nescire? Milii quoque ipsi de
collaiione dociliias accedit, diim ' perscru'alis ra-
lioiiilius ad proposila respondcre compellor : eoque
lil, ul aliquid seniper addiscat, qui postulniur ut
doceat. Proponam igilur singula, subjiciamque re-
sponsum.
Cap. I. — 2. Proposuisii, quid de his observari
debeat, quos in diaconii ministeriis aut in oflicio
presbyterii positos, inconlinenles esse aut fuisse,
generati lilii prodiderunt (Disl. 82, c. 2; lvop. 6,
e.f>7; Agathense concil. c. 9). De bis et divinarum
legum nianifesta est disciplina, et beatsc recorda-
tionis viri Siricii episcopi moiiita (Epist. 1 c. 7, ct
» Bigotius pr.eferens cogiiur, srqni videlur leciio-
iieui Georgii Alexmdr. in vita Chrysnstmn. yivopevn
pro yz'iivri<J.hvn exlubenli-. Veitil Aiubrosius Cnniald.
accurre ad synodum proxime m (Jhristo celebrandam :
qn id emu yevovpevn legi-se indicio ust. Exisiiniat Til-
lemnntius lnn icenliuiii de fiiturasynodovcliit certnm
loqui, quia Ilonorius, qui Rouiae iiim versabalur,
cani.ib Arcidio peiituriini sespopondisset. Verum si
spuni illam aliqtiando-ceriamhabuilhic papa, non iliu
Tbeopliiluiii Innoceniiuspra3inoiiet, eum Aiinoilienis
caiiombus fiu-ira niii.
tiam suam adversus co«, qui aut scienles aut igno-
r.inies pecrassent, sequo discrimine inoileraienir.
" s Ita plei ique niss. non ut in vulgalis, Exuperio.
Mo\ plines probae not:e oiniiiuol salutem; quaa vox
1 Anliquiores mss., prascrutatis ; et infra, qui pos-
tulatur docere.
) Apinl Merl. ei Crab. ut in mss. coll. Dion. Ilifp.
ct Isid., tate ministerium. Mulius abesi tale ab alu»
libris.
1 Scx niitiqni mss., iii templis. Deinde quaiuor,
anno vicissitudinis suae.
497
EPISTOL.E ET DECRETA.
198
purgatos sibi viudieenl divina n ministeria (I Para-
lip. xxiv) : nci|iie eos ad sacrificia fas sit admiiti,
qui exerceiit vel cuin uxore carnale consortium, quia
scripluin est : Sancti estote, quia et ego sanclus sum
Dominus Deus vesler (Levil. si, 41, et xx, 7). QuibllS
iitique, propier sobolis successionem, b propierea
uxorius usiis fueral relaxalus, quia ex alia irihu ad
sacerdotium iiiillusfuerai prseceptus accedere, quanto
m.igis (Confer. concil. Turon. i, an. 4GI, c. 1) lii sa-
cerdotesvel leviiae pudiciliam ex die ordinationis
auoB seivare debeni, quibus vel sacerdoiium, vel mi-
nisierium sine successione est, nec pwterit dies,
qua vel a sacriliciis divinis, vel a baplismaiis oflicio
vacent! Nara si Paulus ad Corinthios scribit dicens,
Abstinete vos ad tempus, ut vacetis orationi (I Corittt.
vn, 5) ; el hoc lllique laicis praccepit ; niiilto tnagis
sacerdotes, quibns et orandi et sacrificandi juge of-
ficiiiin est, semper dehebunt ab hujusmodi consortio
abstinere. Qui si contaminalus fuerit carnali concu-
piscentia, quo pudore vel saerificare usurpabil, aul
qua conscieuiia qnove merilo exaudiri se credit,
cum dictum sit: Omnia munda mundis, coinquinatii
autem el infidelibus nihtl mundttm (Til. i, 15)?
3. Sed foriasse hoc licere credii, quia scriptum
esl, unius uxoris virum (I Tim. m, 2). Non c penna-
nenieni in concupisceniia generandi boc dixii, sed
propler continentiam futuram. Ncque enim inicgros
corpore non adniisil, qui ait, Vellem autem omnes
tic esse, sicut et ego (I Cor. vn, 7) : el aperlius de-
clarat, dicens, Qui autem in came. sunt, Deo plucere
non possunt. Vos autem jam non estis in carne, sed in
A spirilu (Itom. vm, 9) : et d habentem filios (I Tim. m,
4), non generantem, dixit.
4. Sed ea piane dispar et e divisa scnicniia est.
Naiu si ad aliquos forma illa ecclesiasiicx vilafi pa-
riicr et disciplinae, qiuc ab eni-cnpo Siricio ad pro-
vincias commeavit, non probabitur perveni.ssc, bis
igooiaiionis venia reiiiiiletur, ila ul de ca;iero peni-
tus incipiani abslinere. Et iia gradus suos. in quibus
inveiili fuerint, sic retenienl, ut eis non liceat ad
pntiora conscendere. Qiiibus in beneficin esse debct,
quod bunc ipsum locnm, quem retinent, non amil-
lunt. Si qui auicm scis^e formam vivemli missam a
Siricio detegenlur, neque statim cupiditates libidinis
abjecisse; iili sunt modis nniuibiissubnioiendi, f qui
post adinouiiionem cognilam, pra?pouendam arbi-
B trali sunl voluptalem.
Cap. II. — 5. Et boc quipsiium esl, quid de liis
observari oporteat, qui pnstbaptismum onmi 'enipore
incontineuiiae voluplaiibus dedili, iu exiremo fine
viitesiue pcenitentiam siinul et reconciliaiioiiemcom-
munionis exposcunt (23, q. 4, c. 45).
C. De hisobservatio prior, durior; poslerior, inier-
venienie misericordia, inclinaiior. Nam consueiudo
prior tenuii, ut concedereiur poenileniia, sed coin-
miinio negaretiir. Nam cun> illis lemporil us crebraj
persecniiimes essent, ne comniuiiionis corcessa fa-
ciliias bomines de recoucilialione securos non revo-
caret a lapsu, merito negata communioest; concessa
pceniieniia, ne tuium penitus negaretur: etduriorem
remissionem fecil temporis ralio. Sed postquam Do-
G niinus noster pacem Ecclesiis suis reddidil, jani de-
pulso lerrore, communionem dari 6 abeuntibus pla-
Eam ipse disi. 82, c. 2, fidelius referl.
Colb., propter permanentem. Novioni. et Lauduu. cum
Merlino, permanenti. Alii plus ijnndecim, iiqne anti-
qui res, permanentem : sicque legendum csse subse-
qnens nola conlirmabit.
Apostoli verbis illustrat in huuc modum : hab.ntem
enim dxit filios, non facientem. Anlea eaedem edil.
post Merlin. , Quod et aperlius, addito quod prceter
fidem mss.
' Edili, cxceptn Quesn. quia post: refraganlibus mss.
Africa, ^ed apud quosdam duiulaxai episcopos, qui
quidem ita dandam pacem moechis non putavervnt, et
in toium pcenilentice lucnin conlia adutleria clawerunt,
ui lainen a coepiscoporiim sunrum aliler seuiien-
tiiiui, ac pacein eis concedeiiiium collegio miuime
reeesserinl, ui iradit Cyprianus episl. 52, ad Auio-
nianiun. SeverilalishiijiisqnoiMampraHereaestexem-
Inhcere yveniieutiiv usque ad exlremum litir, uec tibi
propsumas ab hnmana d<e veniam dari ; quia decipit te,
uui hoe tibi poiliceri voluerii. Qna' eni n proprie in bo-
minum peccasii, ah ipso :olo le couvenil iu die judicii
exspectnie remedium. Quanivis autem Cyprianus in
laiid.ua epi l ''a lapsis nec pcenilenliam nec indul-
gemiini ilenegaudam fuse prohei ; >ub ejusdem la-
inen finem boc decemil • Pceniientiamnon agentes, nec
dolorem deliclornin suorum loto corde et mainfesla la-
mentationis suoe professione testantes, proliibendos um-
nino censuimus a sve communicaiiouts et pacis, si in
infirmilnte alqne in periculo rapeiint de^rccari : quia
rogare illos nondelicti pcenitenna, sed mortis u: gentit
admonilio compellil ; nec dtqims esl in morte accipere
tolaiium, qui >e uon ccgilavil e>se morititrum. Qu.ie qui-
dem scntentia si rum P:unelio paulo durior censeuda
esi, idem dicendmn enteldehoc Arelaieosis i synodi
eanoiie22 : Deiis qui apostatant et numquam se nd
/99
?;oo
/cuit, et propt<>rDomini rniscriconliam, qunsi vialicnm
profecturls, ci ne Novaiiani h.cretici, negautis ve-
I ni:iin, asperitaiein et duriliam sequi vidcamur. Tri-
bueiur crgo cuin pcenitentia oxtrema commonio:
ul linmines hujusinodi vcl in, su|iremis suis, per-
niillenie Silvamre nostro, a pcrpetuo oxiiio vin-
dicenlur.
Cap. III- — 7. Quoesilumetiam est super liis, qni
posl baplismum adminisiraverunl , et aul lormenta
S.De liis niliil legimus a majorilius defmitum. Me-
miiicranl enini a |)eo poteslates lias fuisse conees-
sas , et propter vindictam nnxiorum , gladium fuisse
permissum, et Dei e^sc miiiislrum vindiceui in liu-
jusmodi dalum (Rotn. xm, 1, i). Queniadinocliim igi-
tur reprehendcrent facium , ipiod auciore Deo vi-
dcrenl csse conccssum? De his ergo ita, ut hactenus
servatum est, sic habemus, ne ant disciplinamcver-
tere , aut contra auctoiilatem Domini vcuire videa-
nuir. Ipsis autem in ratione reddenda gesta sua om-
nia servabuniur.
Cap. IV. — 9. Et illud desideratum est sciri , cur
coniinuiiic iu'.es viri rum adulteris uxoribus non ron-
veniant , cum contra uxorcs in consortio aduilero-
rum virorum manere videanic.r.
10. Super hoc (52, q. 0, r. 23; Ivo p. 8, f, 21 -i)
Christiana religio adnllerium in uiroqiic se\u pari
rntione condeniiiat. Sed viros suos mulieres non fn-
cile de adulierio accusant , et non habent latenlia
A peccata vindiciam. V iii :niicin liheiius uxorcs ndal-
teras apnd sarenloiei deferre consuerunt : el ideo
limlieribus, prodit . earuni eriuiinc, coniinuuio de-
negatur. Vioriun auiem , latenle commisso , 11011
facilc aliquis ex suspicionibus abslinetur. Qui ulique
submovebitiir , si ejusflagiiiuni deiegalur. Cum eigo
par causa. sit , interdum , probationc cessante , vin-
dict:c ratio conqniescii.
Cap. V. — II. lllud etiam (23 , </. 4 , c. 46; /110
p. 10, c.94) sciscitari b voluisli, an prcces dictanli-
bus liberiinieoncedalur, iiiiqiii> posl haplismi rcgene-
rationcm , a prineipibus posicre inortem alicujus ,
vrl saiignineni de icatu. Q:am reiu principes num-
quam sine cognilione concedunt; sed ad judicescoin-
ini sa ipsa vcl crimina seinper rtnutiunt , ul c causa
Cap. VI. — 12. De his eiiam requi-ivit dilectio
tu:i, tjui inlerveniente repudio , alii se mnlrimnnio
copularunt. Quos in utraque pirie adultcros esse
manife-luin est. Qui vero vcl nxore vivenle, quam-
vis dissociaiuni videalur essc copjugium , ad aliam
copulam fesiinaruni . , neque possunf adulieri non
videri, inlanliim , 111 eiiani h:e persona;, qiiibus lales
conjuneue snnt, eliain ipsse ailulieiiiiin commisisse
viileantnr, secundum illnd qimd legimus in Evangc-
lio : Qui dimiseri! nxorcm siiam , el ditxerit uiuvn,
eccle-iiaa reprtvsenlatit, ne qnid:>. pm iitentiu;t aqere
qucerunt, et posiea infumitale arrepti petnnt eominn-
nionem , plucuit eis non dnndum communionem ,
nisi revuluerinl , et cqerint dignns fruclus pivniteti-
tire. Veruni hnc illis iti visiim cst, nnn <[u><l de
Dei ' lcmentia , scd quul de pceniteuiiai linjusnimli
veriialo vnlde dillhlerenl. Ei quiclem Cyprianus siib
fincni lib.fi ad Demeli ianuiii docet, nuilaui serain
esse poeiiileiiliam ailbuc in hnc nuiiido iiiauenli, ue-
mineiii que ah ca abslerreri aut peccalis clebere aut
annis ; veniacn confi enli d.-iri, et ad inimorialil itcni
suli ipsa morie Iransin. Qu;e fjcpt de biplisnii gialia
maximedical, diibiuin lainen non est quio eltlc omni
poenile itia pnsl baptismiiiu susccpla, motlo vcrasil,
itlem senliat. Ilinc, ut ip-ius opisiolis 15, 14, 15,
etc., vidcre esi, magno siinlio seinper cayit, nc dees-
sel qui lapsis, si premi infirmitn'c aliqua el peitculo
cwperint, e.romoloqesi facia pacem et comniiiuioiicin
imperliret. Quod vero nunc dclinil Innoi enlius, bu:
postca Cceleslinqs epist. 4, ad episcopos Viennensis
et Narb >neiisis provinci:c n. 5, et Leo epist. 10 l, ad
Theoilonim, 11. 5, disiirte cpnfirm.int, et aulea clerus
Romaniis apml Cyprianum epjst. 3, ad clerum Car-
thagiiicnseni, pr:escripscrat llis verbis : Si, qui iu
hunc tentalionetn inciderunt, civperinl apprehcndi in-
fiiniiiaic, ct aqant pteuitenliam facti siii, et desiderent
cominuiiioneiii, uiique subveniri eis debel. Ilieronynius
supra pag. 550 |alronis exeinpluni noliis priiposilmn
riolat, «.' quis aliquando seram conversionem pulwet.
Setl ibi conversioncm ac inuiaiioncm peiii.
" 1'itli. iiis., lormsnia sua. Vcriusalii snln. quihus
scil. mors reis 11011 infcralur. Quorsum liipc institua-
tur qii;esiio , ex epistola 25 Aoihrosii, acl Studium,
supplere p.t explieire liceat. Is quippe parilcr qu:e-
sic:iat, nlniin quis posl latam capilalein senlentiain
abstinerc a sacrimenloriiui communione deberet,
C Cui Ambrosius o.2 respomlct : Sunl, cxtra Eeclcsiam
tamen , (/«?' eos in eoinmunionem non vocent sacra-
menlorum cirleslium , qui in aliquos capilalem sen-
tentiam ferendam a^slimuverunt Slalimque addil :
Plerique ciium sponle se ubstineiit ; el Inudanlur qui-
dem ; nec ipsi eos vosswnus non pradicare , c/i(i anc-
toritatem Apostoti eatenus observamua , ut iis com-
munionem non uudcunius neqnre. Dcnuiin quid majo-
1 ibus ea de re visutn sit n. 9 aperit his verbis : Et
ideo inajures uostri muliterunt iiidulijctiliorcs csse circa
judices, ul duin qlutlius eornm timetnr , renrimcreiur
scelerum furor, ct non ineilarctur ; quod >i neqaretur
communio , videretur crimitiosorum vindicata jhcua.
Maluerunt iqilur priores noslri, ut in volunlale mnqis
abslinenlis , quam in nccessimie sil leqis.
Ieg. 1, ct lib. xix, lit. 10, leg. I.
'' In velere ms. Cnrb. et allero Colb. hic non ex-
stat tnmchalur. Salva esset senicntia; iniegriias , si
poslca mcechanlur subjiccrenl.
soi epistoljE i:t decreta. 502
tur(Matth. xix , 9). Et ideo " omnes a coiniiiuniunc \ I':iralipomeii(in lihri duo. Item no\i Tivlamcnii :
Evangeliorum lihri quatuor, Pauli apostnli episiolse
fidulinm abstiuendos. Dc paremihus aulcni , aul dc
pmpinqiiis corum nihil tale slatui potesl , nisi in-
centores illici li eonsortii luis.se deleganlur.
Cap. VII. — 15. Qui vern lihri recipianiur in ca-
none , b brcvis annexus usiendit. Ha-c siiiitqiia' de-
siderata nioneri voce voluisti : Moysi liliri qiiiiique,
id cst , Genesis, Exodi, Leviiiei, Numeri, Deulero-
nnmii, et Je.-u Nave, Judicuni unus, Regnnrum libri
quatuor, siinul et Rulh, Proplielaruui libri sexde-
cim, Saloinonis libii qninque, Psallerium. Item liis-
oriaium, Job liber iinus, Tobi liber iinus, l.sther
unus , Judiih unus, Machabajoiiiin duo, Esdrie duo,
quatuordccim, cpistoloc Joannis trcs, epislolae Petri
dune, episiola Jud;c, epistola Jacobi , Aclus Aposlo-
loruni , c Apocalypsis Juannis. CaMera aulem , qusc
vel sub noniine Matthiae sive Jacobi minoris, vcl sub
noniine Petri cl Joannis , qua? a quodani Leueio
scripta sunt d [vel suh nomine Andreae, qu;ca Nexo-
charide et Lconida philnsophisj, vel sub nomine
Thonia?, et si qua suiit alia, nou soliiin repudiauda,
vcrum etiam noveris esse damnaiida. Data x kalcn-
das Martias e, Slilicoue secundo et Anthemio viris
clarissimis cunsulibus.
Related Letters
Look at what people actually do, and consider how far short it falls of what they later claim they intended.
I thank you for your letter, my son, and for the report on the enforcement of the imperial laws against the...
The calling does not change with the circumstances, Isidoros.
I believe with all my strength that a teacher needs two things: purity of life and competence in speech.
Whether this letter will find you still at Milan is anyone's guess.