Letter 2: We received your letter after some time, but the longer we had waited for it, the more eagerly we took it in.

II. DOMINO FRATRI DILECTISSIMO AMANDO PAVLINVS. Post tempus accepimus litteras dilectionis uestrae, sed quo diutius desideratae, hoc auidius a nobis susceptae sunt; nam et aqua frigida sitienti dulcior et nuntius bonus de terra longinqua iucundior est, ita et sermonis uestri suauitas inpinguauit ossa nostra et animam esurientem satiauit bonis. quid nos talibus dignum reddimus eloquiis ingenio tenues, corde crassi, ore ieiuni et, sicut scriptum est, uentres pigri? uerum etsi omnibus rebus inferiores, tamen caritas sola nos uobis praestat aequales. dilectioni enim quam in nos habetis pari mente certamus, quae quidem uisceribus nostris insita et adfixa praecordiis et animae ipsi permixta est spiritu domini, qui habitare facit unius moris in domo, qui innumera credentium milia uno corde conectit, quia unus omnia in omnibus adinpletur. Nunc huic domino placuit in uase fictili ponere thesaurum suum, qui me uocauit per gratiam suam, suscitans de terra inopem et de stercore erigens pauperem, ut conlocaret cum principibus populi sui et inter sacerdotes 7] Prou. 25,25. 8] (Prou. 15,30). 9] Ps. 106,9. 11] Tit. 1,12. 16] Ps. 67, 7. 17] Eph. 1, 23. 19] (II Cor. 4, 7). 20] Gal. 1,15. Ps. 112, 7. 8. 22] (Ps. 181, 16). 1 agimus FP\'U 2 neglegis] uale add. FP\'U — Explicit epistola quinta F, finit ad seuerum sexta 0, explicit L FLMOPU — Ad amandum eplh XXnII. L, ad amandum epm • XXX. N. M, incipit ad eundem . IIII . 0, ad eundem • TTTT • P} epistola sancti paulini episcopi ao (sic!) amandum presbiterum, ubi de mutua kritate habenda ad inuicem: et quomodo ad episcopalem cathedram inuitus ascenderit plura proloquitur U 4 nostro fratri P 5 accipimus 0 6 diutinus F hoc] eo L suscepto U 7 et (aflte aqua)] ut fori . seicienti P 8 iocumdior LMU uft ex nff M impugnauit L 10 reddemus v 11 crassiore FMU uentris FOPU 12 uobis nos FPU 14 uiceribus L 15 permixtae 0 indueret salutare, ut dum curro in odorem unguentorum eius, fierem gutta eius unguenti, quod descendit in barbam Aaron. in cuius domo domesticus fieri et benedicere dominum de fontibus Israel cum pro meritorum meorum conscientia recusarem uel potius non auderem recipere, ego uermis et non homo ui subita inuitus, quod fateor, adstrictus et multitudine strangulante conpulsus, quamuis cuperem calicem ipsum a me transire, tamen necesse habui dicere domino: uerum non mea uoluntas sed tua fiat, cum praesertim ipsum de se dominum dixisse legerem: filius hominis non uenit ministrari sed ministrare. praeuenti igitur a domino et adprehensi ab eo, quem necdum adprehendimus, deseruimus altario dei et mensis salutaribus ministramus iam nomine officioque seniores, sensu autem adhuc paruuli et sermone lactantes. Quod ministerium ut bene ministrem et gradum bonum mihi adquiram et sciam qualiter oporteat me in domo dei conuersari et tractare mysterium pietatis, tu domine uenerabilis et frater et domine in Christo nobis, ora dominum in omni bono diuitem, ut abundemus fide et sermone et scientia et omni sollicitudine et insuper uestra in nos caritate, ut et in hac gratia abundetis. praeterea ipse epistolis tuis nos saepe instrue necessariis supplementis; enutritus enim sermonibus fidei et bonae doctrinae, quam a puero in sacris litteris subsecutus es, informa nos ad regulam directionis, pasce nos spiritali cibo id est uerbo dei, qui est uerus 1] (Cant. 1,3). 2] Ps. 132,2. 3] (Eph. 2,19). Ps. 67,27. 5] Ps. 21, 7. 8] Matth. 26, 42; Marc. 14, 36; Luc. 22, 42. 10] Matth. 20,28. 12] (Phil. 3, 12). 13] (I Cor. 14,20; I Tim. 3,13). 19] (Rom. 10,12). 20] n Cor. 8, 7. 23] I Tim. 4, 6. 26] (Deut. 8, 3). 1 salutari LM ungentorum M ut solet 2 aron U 4 isdrael IJ 6 fateor] et add. M - adstrictus 0, astrictus cet . 7 cupienti F 9 ipsium U 10 domino FPU 13 altari FPU ministrauimus lJ U adnc P, om. M 15 lactentes LM, lactantentes U 17 domini M 18 domine delendum cens. Sacch . 19 et domine om. LM recte ut xtideiur 20 ott. et om. M 23 enutritus Ov, nutritus cet . 25 obsecutus F et uiuens panis et in quo magis quam in pane uiuitur, quoniam ipse est esca iustorum qui ex fide uiuunt. nec hinc neglegentior sis circa sollicitudinem institutionis meae, quod loco ecclesiae, non tamen corpore separamur; unus enim deus, unus et mediator dei et hominum, qui est ecclesiae caput in qua cum omnes unum simus, tamquam in una domo uiuimus. nec possumus dicere nos esse sine uobis, cum unius spiritus simus et in uno, qui est unus, habitemus. ideo seruantes unitatem spiritus in coniunctione pacis, ut unum corpus et unus spiritus ut sociali inuicem membro nobis conlaboremus, ut crescamus in illius corporis aedificationem, cuius caput Christus est. Igitur quia facti sumus de hostibus ciues, de longinquis proximi, de ouibus pastores et positi sumus in fundamento apostolorum et prophetarum, erudite et confirmate manus ad aedificandi scientiam, ut ad lapidem, qui factus est in caput anguli, discam parietem utrumque conectere et in templum sanctum atque in habitaculum dei corpora et corda fide mundata construere, per arma apostoli potentia deo omnem elationem extollentem se aduersus scientiam dei captiuam ducere, omnem intellectum ad oboediendum Christo perducere, euangelicam securim arborum radicibus admouere et gladio spiritus id est uerbo dei interficere peccatores terrae et scuto catholicae fidei omnia iacula candentia nequissimi extinguere et certamine decertato cursuque decurso fide seruata ministerio inpleto expectare illud, quod dominus in illa die iustus iudex reddet omnibus qui diligunt aduentum eius. ergo 1] (Matth. 4,4). (Luc. 4,4). 2] (Rom. 1, 17). 4] I Tim. 2, 5. 8] Ephes. 4, 8. 11] (Eph. 4, 12). 12] (Eph. 2, 17). 14] (Es. 35,3). 15] Ps. 117. 22; Matth. 21, 42. 17] (Eph. 2, 21). 20] (II Cor. 10, 5). 21] (Matth. 3, 10). (Eph. 6, 17). 22] (Ps. 100,8). 24] (II Tim. 4, 7). 25] ib. 8. 1 et in] in LM 2 neglientior F 4 corpore] gclig add. M s. l . 6 unum omnes M scimus F, sumus LU 7 nos] non F nobis 0, nobis cet . spiritu OP* sumus FPU unius FPU 10 socialiamembra LM cumlaboremus FPU 11 illis U 12 hospitibus coni. Lebrwn 13 fundamentis M 15 edificandam (am s. I. m . 2) F ad Ov, et cet . lapide LM 18 potentiam F omne F ut tuum ac tecum manentem spiritaliter uidens ac tenens instrue iuua hortare confirma. de uobis enim et per uos deo natus in Christo uestra potissimum cura esse debeo, quia uestrum obprobrium, si indignus, aut uestrum gaudium ero, si ex fructibus bonis uestrae arboris ramus esse cognoscar.