Letter 36: We tasted the sweetness of your words in the brief message from Your Holiness.

XXXVI. SANCTO ET MERITO VENBBABILI AC DLLECTISSIMO AMANDO PAVLINVS. Dulcissimum oris uestri gustum in breui sanctitatis uestrae sermone libauimus. nam sicut mellis gutta idem sapit quod totus fauus, sic et in uno licet uerbo stillicidium linguae uestrae totum sanctae animae uestrae saporem refert, quia quicquid de bono thesauro promitur bonum atque pretiosum est. nec ideo margarita uilis est, quia exigua, sed ideo magis pretiosa, _3] (Luc. 16, 24). 5] Luc. 15, 18. 17] (Matth. 12, 35; Luc.6,45). 2 anima FOPU 3 destillans 0 5 post . in] coram M 7 perabsumpta b scripsi, per assumpta P, per adsumpta 0, per absumtam (b in ras.) L, per absumptam FMU, pro absumpta v 8 substantiam LM 9 commorati ut scripsi, commorantium FOPU, commorati LM, commorantes ScAot . 10 indigna 0 11 nephas FPU deducamur] ualere te opto add. PIU . — explicit L, finit ad delfinum V 0, explicit liber tertius epistolarum paulini episcopi nolani U FLMOpU . — item epistola s paulini ad amandu • XIII. L, ad amandum epm • XX ■ I • M, incipit ad amandum episcopum prima 0, meropii paulini episcopi nolani liber quartus epistolarum ad amandum presbiterum incipit feliciter. epistola sancti paulini episcopi ad amandum presbiterum ubi ei gratias refert pro missa epistola: et deprecatur eum munere kritatis pro fratre suo iam defuncto, ut ab etternis penis eruatur dominum exorare dignetur U 13 merito et L Paulinus salutem F 14 sanctitati U 15 sermone om. FPU quo L 16 sit F quia et in exiguo modo magnum pretium habet, ita ut, sicut euangelica quoque testatur auctoritas, profligatis etiam conparanda patrimoniis adpetatur. sed et granum sinapis, quod minimum uidetur in semine, maximum tamen extat in olere. cuius seminis uerbum quia in uobis satum est et in corde uestro uiget, unde cor ardens habetis in uia domini, ideo etiam breuis sermo uester dulcedinem simul ac uigorem uerbi caelestis tenet et nobis ministrat, ut nos etiam uestrae prudentiae sale condiamur. Et ideo nos quoque imitabimur in hac epistola parsimoniam sermonis uestri, etsi plenitudinem sensus uestri non ualeamus imitari, hoc tantum respondentes, quod praecipue, cum haec scriberemus, curae nobis erat ex recenti dolore fraternae diuulsionis, quem etiamsi temporaliter ab hoc saeculo sciamus adsumptum, in illo nobis cito consequendum, tamen ea uerius causa obisse lugemus, quia ex his, quae gesta ab ipso in finem eius uel ordinata sunt, peccatis magis nostris quam uotis congrua egisse perspeximus, ut mallet ad dominum debitor transire quam liber. ob hoc inpense rogamus, ut quasi frater, quod nobis in domino esse dignaris, unanimos fratres iuuans et hanc meritis fidei tuae mercedem accumules, ut pro eo infirmitati nostrae conpatiaris et orandi labore conspires, ut misericors et miserator deus, qui facit omnia in caelo et in terra et in mari et abyssis, refrigeret animam eius stillicidiis misericordiae suae per orationes uestras. quia sicut ignis accensus ab eo ardebit usque ad inferos deorsum, ita procul dubio etiam ros indulgentiae eius inferna 2] (Matth. 13, 32. 46). 6] (Luc. 24, 32). 8] (Col. 4, 6). 20] (Prou. 18,19). 23] Ps. 134, 6. 26] (Deut. 32, 22). 1 et om. F sicut et Fi LpU 2 etiam] et F 3 adpetatnr M, uerbi pltiti adpetitur 0, appetitur cet . 5 nobis FPU 8 celestis L 11 et similitudinem 0 12 ualemus FPU 14 deuulsionis L etsi M 15 absumptum FPU in-consequendum om. M 16 obiisse F, abiisse U ipso iis PU 17 ę9 0 eius om. M 20 unanimo FPU 21 uiuamus F 22 laborem 0 23 miserator et misericors M penetrabit, ut roscido pietatis eius lumine in tenebris ardentibus aestuantes refrigeremur. Ora et pro nobis, ne in peccatis nostris moriamur; notum faciat nobis dominus finem nostrum, ut sciamus quid desit nobis et properemus adinplere quod restat, ut non reuoluamur in medio dierum inanium, texentes operibus uacuis araneae telam, sed dies pleni inueniantur nobis, ut simus pueri centum annorum morientes, id est malitia paruuli et sensibus perfecti; ita fiat, ut mortui superstitibus exemplo bono salubrem paenitentiam relinquamus, neque septem dies luctus noster excedat, si consentiamus in huius uitae uia aduersario nostro id est spiritui ac uerbo dei, quod nobis peccantibus aduersatur. nam et spiritus arguit mundum de peccato, et sermo dei, ut dominus in euangelio contestatur, si ei non pareamus, accusator noster erit et tradet nos iudici uerbo, qui rationem talenti sui usque ad nouissimum quadrantem exiget et nisi exercitio pietatis, quae ad omnia utilis est, duplicatum pecuniae suae fenus receperit, otiosae fidei partem cum infidelibus ponet, quia proximus infideli est qui mortuam sine operibus fidem uacuo Christiani nomine gerit. et hic est insipiens, cuius luctus omnis temporis est, quia timorem domini non habens caput sapientiae non tenuit. et factus in cauda est, quia non habitat in medium domus qui diligens iniquitatem odit animam suam et traditus 4] (Ps. 38, 5). 5] (Ps. 101, 25). 6] (Iob 8, 14). 7] (Ps. 39, 9. 72,10). (Es. 65, 20). 8] I Cor. 14, 20. 10] (Eccli. 22, 13). 11] (Matth. 5,25). 13] Ioh. 15, 22. 16, 8. 15] (Matth. 5, 25). 17] I Tim. 4, 8. 18] (Matth. 24,51. 25,27). (Luc. 19,23). 20] (Iacob. 2,17). 21] Eccli. 22, 13). 22] (Deut. 28, 44). 24] Ps. 10, 6. 101, 7. 1 penetrauit FPU ruscido FPU 2 refrigent (nt in ras.) M 3 et om. F nec 0 5 et] ut F proponeremus F 6 teientis FU are- : neae 0 7 inuenięntur M in nobis LM 9 fiat F 8. I . 10 aeque FPU 11 eicidat FOPU 13 spiritu F arguet F 14 ut] et FPU 15 traddit P, tradidit U non F 17 exigit FLU 18 recepit 01 19 ponet M, ponit cet . proximum PU infidelis O1 20 uacuo LMt uacuam cet . 21 cuius 0 v, huius cet . 23 medio M v . ministro inferni carceris mittitur in tenebras exteriores, quia secundum exteriorem hominem uixerit. propterea hic sine fine lugendus est, quia in ignem damnandus aeternum sine fine morietur. Pacem ergo habeamus ad dominum, pacem non huius mundi, quae amica peccatis deo dissidet, sed pacem Christi, quae cum deo conserit et nos Christo conformat, si adhaereat uerbo dei anima nostra, ut efficiamur unum cum deo per interuentum mediatoris, qui est pax nostra, quia fecit utraque unum, naturas discordes dei et hominis in se copulans, et in nobis duo unum faciens, id est carnem animae spiritali consentientem; et tunc ignis in medio nostrum manebit, seu horum in nobis duorum uel cum spiritu trium consensus inuitet, ut faciat in corde nostro sibi placitam cum patre et spiritu mansionem et uicissim nos ubi ipse est ducat, dicens: intrate in gaudium domini uestri.