Letter 23: Anselmi Luc, Coli, can,, VI, 39 1 p.
Anselmi Luc, Coli, can,, VI, 39 1 p. 287,
PELAGIUS [PAPA] CLERO CATINENSI[S] [ECCLESIAE].
Talia quidem iam dudum ad fratrem et coepiscopum nostrum
Eucarpum de uisitatipne Catinensis ecclesiae scripta direximus,
ut in eis indicium nostrum potuissetis agnoscere. Uerumtamen,
quia quosdam ibi non sana intentione sed prauis studiis dissensio¬
nes suscitare uestra etiam relatione cognouimus, qui scientes ad
episcopatum nec aetate, nec coniunctione, nec uitae meritis posse
perduci, ad hoc tantummodo inquietare ecclesiam uolunt, ut sibi,
de his quae ex ipsa praesumpta sunt, immunitatem futurus pro-
Codd,: B fol, 25-25\- (4-6); C, fol. 16-16^: (1-3; 6), C* fol, C, fol. 13 C iol
^ fol, 182: (4-6); Ej fol. (4-6), £* fol. fol, 68, £4 fol. ^34^’
H fol. 66 : (4-6); O [Thaner, p. 287]: (1-3; 6); 0,^ fol. 57^-57^^; p, fol 314^- (l-Q. 6^*
P, fol, 30-31\ P, fol, 21^^'-^; S, fol, 37-: (1-3; 6), S, fol. 47\ ^ ^
^lagius Ci, gelasius O 5 Oje, om. B papa] om. B C E H clerico S, catinensij
nn C 0 0„ P S, cathinensis C, ecdesiae] om.
BD,EH 2 (t)aha rt parv. pro init, litt.) P, ad] et C fratrum P. coepiscopo P,
eocapum C uisitationis P,. cathinensis C, 4 eius iudido P, P, S uerumpta-
men P, 5 cosdam C, sana] insana Pj intentione] ratione 0, dissensio-] ex dis¬
sentio- C,. dissentio- P, diseensio- P, 6 -nes] e* -nem 0 , qui] quod C, 7 ned]
ne S, 9 praesumpta] C 0 Oi,: praemissa P. promissa S inmunitate C. C, C. (>)
in unitatem P 3 ♦i-/#
Tit. clero Catinensi: Catinae sive Catanae, hodiernae Catania, in Sici¬
lia. Cf. F. Eanzoni, 0 . c., p. 624-629; R. van DorBN, Catane, DGHE., t. XI,
c. 1492-1495; M. SCADUTO, Catania, mEnc. CathoL, t. III, c. 1080-1085.
1. iam dudum ad ... Eucarpum: Cf. ep. 18 quae, uti scripsi ibidem
vel uno mense ante has litteras scribi debuit. Cf. p. 53.
BPISTUBA 23,1-5
mittat episcopus, .et fiat rapinae securitas episcopatus ambitio.
Hoc etiam uos duximus commonendos, ut decretum iii Helpidium 3
diaconum factum et subscriptum ab omnibus quos uestra relatio
designauit, ad nos cum praedicti uisitatoris epistula et cum eodem
diacono maturetis Deo propitiante perducere. [Et post pauca]. 4
Cum hic filius noster, uir magnificus Leo praetor, uenisset, retulit
nobis de singulis quae illic mota sunt, et quomodo uota prope
totius ciuitatis in Elpidio diacono concordarent. Unde, quia nos 5
de memorati uiri testimonio dubitare non possumus omnino,
uestra] nostra 0^ 14 diachono Ci C 3 C 4 et post pauca] otn. B E H 15 dum Dg
praetor] precator 17 elpidioj elpedio £ 4 , helpidio (recte fortassis; cf. 1.11 et 19) H
3. Helpidium diaconum: Ad illum, iam Catinensem episcopum, fuit
missa ep. 72, p. 183. Cf. praeterea epp. 33,1 et 42,1, quibus discimus, eum,
tertium post diem quo Romam pervenit, consecratum fuisse, et illi commen¬
dasse Pdagium institutionem abbatis in monasterio Catinensi S. loannis
(p. 89 et 116-117).
4. uir magnificus Leo praetor: Cf. epp. 33,4; 72,1, et 78 (p. 193) quae
ad eum missa fuit. Quoad munia praetoris Sidhae cf. E. Caspar, 0 . c.,
p. 409-410; E. Stbin, Histoive..., p. 424; 801. Cum sit munus Mterius
dignitatis ei titulus spectabilis congruebat, sed mediante s. vi titulus iste
fere fuit substitutus epitheto magnifici, sioMt nostra epistula comprobatur.
Adiectivum nomen magnifici, ex quo apparuit ad regnum usque lusti-
niani, non fuit officiaHs titulus, sed tantum honoris comitatisve vocabulum,
quod communiter modo viris primi ordinis tribuebatur. Sed substituens
spectabilis voci, proprius titulus magistratuum alterius dignitatis effectus
est post medium s. vi. Cf. P. Koch, 0 . c., p. 23; 33; cf. insuper M. Bridgbt,
0 . c., p. 50; 152; 149-150. Tunc temporis spectabilis epithetum fere evanuit
et, mutatione omnino peracta, magnifici titulus iam amplius non datur
— nisi raro prorsus modo — inlustvi ulli, ita ut, exeunte s. vi, iam nulli
inlustvovum neque honorariorum aut vacantium tribuitur. Quoad spectabiles,
cf. V. ChapoT, Spectabiles, in Daremberg-Saglio, t. IV, 2, p. 1421; EnsSLIN,
Spectabilis, in Pauly-Wissowa, t. III^, c. 1552-1568; E. S^TBIN, Histoire ..,,
passim (cf. p. 893^).
uenisset: Ex ep. 25 (ubi episcopus Syracusanus iam consecratus
apparet, cuius episcopi consecratio, sicut ostenditur ep. 33, 4-5, a relatione
praetoris Eeonis dependit: unde inter utrumque epp. 23 et 25 saltem 25 flu¬
xisse dies necesse fuerit) recte coniecit auctor praesentem epistulam non
esse posteriorem initio m. februarii a. 559, nam ep. 25 conscribi debuit
non post finem dusdem m. februarii. Quam probe diem quo haec ep. 23
data fuit coniedsset auctor, mirum in modum ostendit adnotatio eiusdem
did, quam inveni in codd. Coli. Caesaraugustanae, In eundem sensum quo
auctor scripsit E. Stbin, Chronologie ..,, l. c., p. 132; Idem, Histoire ...,
p. 679 (n. 3, p. 678).
PEIyAGII I PAPAE
idcirco, sicut dictum est, Helpidium diaconum ad nos facite pro-
20 , perare, nec expectetis ulterius ut ainmonitio ad eum nostra debeat
destinari. Quem tamen hoc per uestram dilectionem praesenti 6
iussione specialiter ammonemus, ne cui se aliquid uel dare uel
daturum esse promittat; sed nec de ecclesiasticis praeteritis cau¬
sis aliquam securitatem cuiquam facere audeat siue promittere, aut
quasi factus episcopus ea quae direpta sunt non repetat, sed apud
eos a quibus direpta sunt permanere libere patiatur; sciens quod,
si tale aliquid uel fecit uel fecerit, nec a nobis omnino permittitur
ipsa ualere promissio, et ctun iudicii nostri quod de ipso habuimus
damno, pastoralis consecrationis ordinem promereri non poterit.
30 Data IIII Nonas Februarias.
iccirco B Eg, om. H sicut... est] om. H helpidium] D 2 E 3 H: hespedium
B, elpidium E 20 ut] ex aut E^ ammonitio] B (cf. infra 22) : amonitio H, admo¬
nitio Di E nostra ad eum B 22 ammonemus] B E 0 0^^ S^: amonemus
Cj C 4 , admonemus D^E^P Si aliquid uel dare] B E i aliquid dare Ci H 0 Oi®
PS, dare aliquid C, dare P* 28 esse] om. Cj C 3 C 4 promitat B praeteritis]
B D^ E H: om. C 0 Oi^ P S 24 cuiquam] om. P S siue promittere] uel promittat
Cg C 3 C 4 aut] B Ci D 2 E H Oi^: ut C 0 P S 25 episcopus] om. O 4 ea] ex (?) Pg,
om. E 2 directa S* sed] ex se B aput B Pj Pg 26 libere permanere 0 27 ueP] om.
CgPg nobis] uobis C» C 4 omiuo B permititur P, permittetur PS 27-28 om¬
nino ualere permitt. ipsa C 3 , omn. ual. permitt. illa Cg, ual. omn. permitt. illa C 4 ,
omn. permitt. ual. ipsa 0 O^^P S 28 de] seq. se expunct. in £4 habuimus] habebimus
^8 C 4 29 damno] E^ S : dampno cet.y add. ad P 3 pastorale Ci, pastoralem C, pastoris
0 « ordinem] ordinari O4 . promereri] promoneri Pj P3, om. O4 poterit] patimur
Pg 80 data... febr.] C: om. cet.
EPISTUEAE »23,5-6; 24,1
Ad loannem patricium queribundus scribit Pelagius quam male se
gesserint schismatici praesules in regionibus Venetiae et Istriae. Falsa
est omnino eorum incusatio, se adversus synodos egisse; ipse vero eorun¬
dem caput arguere potest de perversa eius ordinatione, contra canones
et legitimos mores peracta. Ne igitur velit loannes communionem
habere cum iis qui ab una Ecclesia, Christi sponsa, excesserunt.
Related Letters
Item ad eundem in laude
PEEAGIUS [PAPA] EUCARPO to the bishop MESSANENSI.
POPE JOHN III
PEEAGIUS [PAPA] RUFINO to the bishop UIUONENSI.
MANSI, IX, c. 735; MIGNE, PL.