Letter 63: Tucza [a] filio ueniens our, clal Codd,: B fol, 33-33 ; [ol.

CATELLO REATINO ET MARCELLINO AMITERNINO EPISCOPIS PELAGIUS. Tucza [a] filio ueniens nostro, cla- l Codd,: B fol, 33-33^; [ol. 170^^-^^, Fj fol. 135^^^, Fa fol U9^^^150\ catellino Fronto reatino] ow. B, huc, post verh,, transp. pelagius F mar- cellino] mecellino B amiteminoj om, B 2 tuizia F a] om. B cla-] ka- F# Tit. Catello Reatino: Ut videtur, eo quod P. Ewaed, o. c,, h c., р. 555, oblitus est notare, has litteras prostare in Ivonis Decreto (forte eum latuit), de hoc antistite, sicut et de sequente, silent Duchesne, Kehr et Uan- zoni et ceteros omnes etiam recentiores, quos contuli, auctores. Noster autem Catellus inserendus est in album sedis Reatinae (Reate, hodierna Rieti, in Sabina), inter Probum, qui obiit mediante s. vi, et Albinum, mortuum c. a. 593. Cf. S. GrEGORII Magni, Dial., IV, 12; WEiss, Reate, in Pauly-Wissowa, t. 1^, c. 345-347; P. Kehr, o. c., t. IV, p. 21-24; F. Uanzoni, 0 . c., p. 356-358; B. PESCI, Rieti, in Enc. CattoL, t. X, с. 898-901. Marcello Amiternino: Inmerito P. Ewaed, o.c., ihid., n. 4, unum eum facit cum Marcello Antoniensi, aut potius Seuoniensi (Senoniensi), de quo in titulum ep. 57, p. 149-151, supra disserui. Re autem vera, tamquam successor Castor ii (c. aa. 510-511), in catalogum episcoporum Amitemii merito reponetur. Quod ad Amiterninam urbem sedemque adtinet, cf. HuEESEN Amiternum in Pauly-Wissowa,,, t. I, c. 1840-1841; J. Fraikin, Amiterno, DHGE„ t. II, c, 1290-1293; P. Kehr, o. c., t. IV, p. 237-238; F. Uanzoni, 0 . c., p. 359-363; M. Scaduto-A. Ferrua, Amiterno, in Enc. CattoL, t. I, c. 1074-1076; vetus Amiternum, itidem in Sabina, nomine 5. Vittorino nunc temporis donatur. Vicina loca ubi duo oppida consiste¬ bant veri similem quidem faciunt textum § 2. Facile crediderim, has litte¬ ras a pari fuisse datas, prout suadent tenor titulusque epistulae. 1. Tucza: Sive Tuizia. Probabile censeo, nomen fuisse origine Gothum, cui propterea origini Tucza potius, vel Tuczia (?), quam Tuizia congrueret. rissimo uiro Georgio comiti, et agenti uices illustris uiri cla¬ rissimi Marcellini uicarii, questa monstratur: quod eam Maxi- m<in>us, quem suum coniugem perhibebat, nulla extante legitima necessitate uel ratione desereret, et ob hoc uel sponsaliorum sibi promissorum [quae] compleri peteret quantitatem, uel cetera, quae comite et agente F 4 marcelliani Fj 5 -minus] cf. infra 1.9 et 19 perhibebat] ex prohibebat Fj 6 ueP] om. Fz 7 quae] om. B peteret] B: poterat F clarissimo uiro Georgio comiti: In Decr. Ivonis, Tucza venit a Georgio, ut ad papam adpellet, vel a comite ad pontificem delata. Quam¬ vis non liquido pateat quid melius contextui cohaereat, brevior, difficilior, iis quae in § 2 dicuntur magis consonans, ideo item verior, lectio Coli. Bri¬ tannicae agnoscitur. Textus Ivonis, et hic et infra: quae compleri poterat, emendatus, aut verius corruptus, videtur. Nec res indicari oportet ob solos titulos, qui saepe in Coli. Britannica neglecti, manci, vel etiam aliquando corrupti, melius in aliis coU. ad servati fuerunt; aliter igitur diiudicandum est titulorum pondus, aliter textus auctoritas ponderanda. Unis appellationibus clarissimi et comitis, quibus donatur Georgius, non liquet in quo nobilitatis gradu positus erat. Vices agens tamen erat, ut videtur, inlustris et clarissimi vicarii urbis Romae, qui quidem ad primam dignitatem pertinebat. Cf. infra. De comitibus videas Th. MomsEn, Ostgo- tisch. Stud., l. c., passim; G. HumbERT, Comes, in Daremberg-Saglio, t. I, 2, p. 1372-1373; SEECK, Comites, in Pauly-Wissowa, t. IV, c. 629-679; F. Grossi- Gondi, Comites nelVepoca romana, apud E. DE Ruggiero, Dizion.epigraf. d*antich.romane, t. II, Roma, 1910, p. 478-480; 516-517. Primis vero hono¬ ribus Georgius non fruebatur, nam neque inlustris et gloriosus, nec spectabilis vocatur. Cf. notulas in epp. 20,1; 22,2; 23,4, p. 62; 68; 71. Quoad clarissimi titulum, cf. adnotationes in ep. 21,1, p. .65; cf. etiam Hornickee, Ehren- und Rangprddikate in den Papyrusurkunden, Giessen, 1930, p. 22-21. illustris uiri ciarissimi Marceiiini uicarii: Coniunctio titulorum inlustris et clarissimi prisca erat forma designandi quendam virum primae dignitatis munere fungentem. Cf. P. Koch, o. c,, p. 36. Marcellinus autem noster fuisse videtur vicarius urbis Romae. Cf. U. M. HarTmann^ Unter- suchungen .... p. 40; Th. Mommsen, Nacktrdge ...,l.c., p. 181-183; Ch U^CRi- VAIN, Vicarius, in DarembergSaglio, t. V, c. 821-823; E. Stein, Histoire ..., р. 465-466; E. SacherS, Praefectus urbi, in Pauly-Wissowa, t. XXII, 2, с. 2531-2532. Maximinus: Potius quam Maximus fuit nomen eius ignoti viri. nuiia extante iegitima necessitate: Causae legales ad divortium legitimum videas apud Iustinianum, Nov., 117, 8-9, cf. etiam Cod., V, 17,7-12; Nov., 22,6-16; 117,5-7.10-15; 127,4. Quoad divortium in antiquitate consuli quoque possunt: F. Baudry, Divortium, in Daremberg-Saglio, t. II, 1, p. 323; R. UEONhard, Divortium, in Pauly-Wissowa, t. V, c. 1245; H. UECEERCQ, Divorce, DACE., t. IV, 1, c. 1220-1221; A. ViEEiEN, Divorce, DTC., t. IV, 2, c. 1462-1463; E. Stein, Histoire..., p. 414. sponsaiiorum sibi promissorum: Quae optime cum temporis illius iure consentiunt. Vir enim qui inmerito suam deserebat uxorem ei reddere 16i6 PEIvAGII I PAPAE iniuste repudiantibus leges infligunt, eum debuisse subire dispen¬ dia. Cuius tali querela deposita, praedictum Maximinum memo- 2 ratus filius noster comes Georgius per publicum fecit officium detineri. Qui tentus asseruit eandem causam caritatis uestrae iudicio cognitam uel finitam, et illam mulierem ob hoc quod non paucis annis in conuersationis officium fuerit commorata, et diabo¬ lico [fuerit] subripiente spiritu concitata, deposito ancillae Dei ift habitu, ad saecularem fuerit reuersa lasciuiam, in monasterium fuisse detrusam, et ex eodem nunc latenter monasterio discessisse. Cuius exceptione cognita, necesse habuimus aequitatis considera- 3 tione permoti, propter inquirendam rerum gestarum plenius ueri- tatem, absolutum praedictum Maximinum a praefati uiri cla- rissimi Georgii comitis iudicio, ad dilectionis uestrae, qui cognito¬ res fuisse dicimini, cum praedicta Tucza destinare praesentiam; hoc scilicet decernentes, ut residente uobiscum eo cui memoratus <filius> noster Georgius comes praefatam scripserit causam, sine ullo dilationis obstaculo cognoscatis. Et, si saepe dictam femi- 4 nam propter praecedentes excessus, caritatis uestrae prouidentia retinetis in monasterio constitutam, in his quae pro Dei timore a uobis salubriter statuta sunt permanentes, eam in ipsum de quo discessit monasterium sollicitius et arctius constituite reti¬ nendam, nulla ei quolibet tempore discedendi concessa licentia. cam B 11 karitatis B 12 finitam] diffinitam F muilierem B 18 fuerit] om. F^ 17-18 cosideracione partim in marg. (sup. ras. ?) B 2 18 promoti F 2 19 maximum F 20 ad] ex a Fj, a B Fs 21 -res] x ex c. expunct. (?), iter, superscr^ r B tuizia F uobiscum B 28 noster] sup. comes eras. B 2 praefat. scrips. causam] scripsi'. praefat. caus. scrips. F, scrips. praefat. caus. B 24 dilectionis B obstaculo] ex ob- testaculo Fi 26 retineatis Fronto timore] amore (an recte?) B 27 eam] B (cf. epp. 48, l. 4; 64, l. 11-12. 33-34): eandem (recte fortasse) F 28 arcius Fg, artius B. dotem debebat, illique donationem propter nuptias tradere. Insuper ai pro¬ prio patrimonio deducere et uxori donare eum oportebat summam tertiae parti donationis propter nuptias aequivalentem. Cf. IuSTiniani, Cod., V, 12,30; 13; Nov., 117,8-9; 22,15,1; 22,16,1; praeterea, Cod., I, 3,54; 3,52,15, quod adtinet ad illos, qui consortes deserebant ad vitam monachalem profitendam. 2. caritatis uestrae iudicio: Episcopi enim, qui paulo infra cogni¬ tores dicuntur, potestate iudiciaria in pluribus erant donati. Cf. Iustiniani, A. FeichE-V. Martin, Histoire de V^glise, t. 4, 1945, p. 539, E. Stein, Histoire ..., p. 399-401; 467; 488; 764; A. Dumas, Juridiction eccldsiastique (Histoire de la), DDC., t. VI, c. 238-245; 247-249. EPISTUI^ 63,1-4; 64,1 (65 + 66) Melleum subdiaconum docet modum se gerendi circa eos qui adul¬ terium commiserunt. Inquirere insuper debet utrum accusationes Dulci- tiae adversus Clarentiurn verae sint; quod si quidem ita fuerint ecclesiae proprietati committat et cum uxore permaneat.