Letter 67: MANSI, IX, c. 735; MIGNE, PL.
MANSI, IX, c. 735; MIGNE, PL. 69, c. 416.
Ined.: ( 1 : qui iam...ante fuerat, ...; illud in eis...inhesisse).
PELAGIUS ANILANI COMITI. Petrum filium nostrum, 1
apostolicae sedis praesbyterum, qui iam ad loca ipsa paulo ante
fuerat, ad corrigenda ea quae in quaestionem ueniunt duximus
dirigendum; illud in eius persona maxime perlegentes, quod uestris
.5 eum conperimus in affectu debito animis inhesisse; faciliorem
omnium causarum futurum esse indicantes exitum, si illum ab
apostolica contigisset [publice] sede transmitti, • qui et pro rei
merito et pro caritatis uinculo publicae potestatis iuuaretur auxiliis.
Sic enim et canonum et legum statuta nos admonent, ut et do- 2
ceantur humiles et superborum spiritus conprimantur; quia non¬
numquam mentibus desperatis et doctrina sine potestate con¬
temnitur, et dominantis uim habere creditur potestas sine ratione
Eg fol. 72, E 4 fol. 35^^; P 3 fol. 50^^: (2: canonum...}.
1 (p)elagius fp parv. pro init, litt.) P 3 , p anelani Ej, anilari E 4 , anilano Ej
P, comiti] add. post pauca E, inter alia P 3 2-3 qui lam... fuerat] om. D 3 ea]
om. B 4-5 illud in... inhesisse] om. D 4 quod] ex quae (?) B 6 causarum] ex casa¬
rum B esse] om. (recte fortasse) B 7 publicae Ej, om. (cf. lin. seq.) B qui] quia
B pro] om. Mansi rei] superscr. Ej 8 karitatis B potestatis publicae E 9 et^]
ac P 3 ammonent E E 4 , add. publicae potestatis iuuari auxiliis P 3 et^] om. B E
superbi [spiritus om.] Ps co(m)primantur E Ej Eg E 4 Pg 11 desperatis mentibus
E 4 12 -tempnitur B Ej E 2 E 4 E P 3
Tit. Anilani comiti: Veri similiter comes civitatis. Cf. Seeck, Comites,
in Pauly-Wissowa, t. IV, c. 641-643. Eius nomen, origine fortasse gennani-
cum, in nullo Onomasticorum reperire potui.
1. Petrum: Cf. supra in ep. 65,3, p. 172.
quae in quaestionem ueniunt: Cf. epp. 65 et 66, p. 171-174.
PEI.AGII I PAPAE
EPISXUEAE 67,3-4; 68
doctrinae. Huic autem, ut possint ea quae iussa sunt facilius, 3
Domino adiuuante, compleri, Proiectum notarium sedis nostrae
adiungendum esse credi<di>mus, ut participato consilio, quae
rationabilia sunt exequi non morentur. Salutantes igitur paternae 4
caritatis alloquio, ut praedictis in omnibus, quae uel ad ecclesiasti¬
cam unitatem uel ad correptionem excessuum pertinent, feratis
auxilium postulamus.
credidimus Mansi 18 excessum Dj,
3. Proiectum notarium: Cuius fit mentio retro in ep. 65,3, p. 172.
esse credidimus: Tempore praeterito etiam supra in § 1: duximus;
rhythmus ita praeterea servatur.
Pelagius petitioni Paulini accedit, confirmans quod anno prece-
denti ei iam concessum fuerat.
J-K 1027; Kehr IV, p. 7, 5
ex. n. martio - paulo post 16 aprilis a. 559
<PELAGIUS> PAULINO EPISCOPO. Praeterito anno tibi
credimus iniunxisse, ea quae nos nuper transmissis litteris quasi
nouiter consuluisti, ut et in monasterio sancti luliani debeas ordi^
nare praesbyterum, remotis his monachi<s> qui ad perseminanda
scandala ab ecclesiastica se conmunione suspenderunt; et in tua
nos dedisse recolimus potestate, utrum in eo uoluisses ordinare
praesbyterum, an certe tuum peculiariter titulum reseruare[s].
in marg. B 6 in eo] Loewen.: meo B 7 reseruare] Loewen.: reseruares ex seruares B.
Tit. Paulino episcopo: Iam P. Kwaed, 0 . c., l. c., p. 557, n. 2, recte
coniecit harum Htteramm PauHnum, cuius sedem Coli. Britannica silet,
esse eundem Spoletinum antistitem de quo ep. 82,2, p. 201 loquitur. Quod
quidem confirmatur exsistentia Spoletii cuiusdam monasterii S. luliani.
et ideo H. LECEERCQ, Spolete, DACb., t. XV, 2, c. 1644, tamquam dubium
recensuit ex ep. 92, p. 219, PauHnum nostrum, cum certo, huius epistulae
testimonio, eius exsistentia posset probari. Quod adtinet ad Spoletinam
urbem et episcopatum, in civitate Spoleto hodiernis diebus nuncupata, in
Umbria cf. PmriPP, Spoletium, in Pauly-Wissowa, t. IIIA c. 1842-1843;
F. lyANZONi, 0 . c., p. 436-446; P.Kehr, 0 . c., ibid., p. 5-10; H. LECEERCQ,
DACIy., ibid., c. 1638-1650; G. AnToneeei, Spoleto, in Enc. CattoL, t. XI,
c. 1164-1168. Aliam antecedentem epistulam has litteras supponere patet.
ab ecclesiastica se conmunione suspenderunt: E. Caspar, d. c.,
p. 293, n. 6, ep. 92 adlegat, ut praesentiam schismaticorum monachorum
Spoletii probet. Id, tamen, quod ex eius epistulae titulo non nisi dubie
infertur, certo ex his litteris erui potuisset. Epistulae finis ut liquet,
desideratur.
12 .—p.
PEI^AGn i PAPAE
EPISXUI^ 69,1-4
loannem rogat, ut pro bono pacis Ecclesiae eiusque honore, in
vincula coniiciat pseudoepiscopum Forumsemproniensem Paulinum,
eumque ad pontificem mittat, qui et militibus debitum solvet.
>K. 952; Kehr IV, p. 215, 1
ex. m. martio - paulo post 16 aprilis a. 559
VI, 181, p. 351; PERELS, Bonizo, Lib. de Vita Christ., VII, 22, p. 245-246.
PELAGIUS [PAPA] IOHANNI MAGISTRO MILITUM.
Paterno uos salutantes affectu petimus, ut si prodesse catholicae 1
paci contenditis, [ad papam] Paulinum Forosimproniensem pseudo
fol. 429^: (1-3 ... festinate), P* fol. 158^, P 3 fol. 130^-131^^, P 4 fol. 146^; Q fol. 69^:
(1-3 ... festinate); R [Perels, p. 245-246^: (1-3 ... festinate); Si fol. 5^: (1-3 ... festinate),
Sa fol. 95.
1 (p)elagius papa (p parv. pro init, litt.) Pg, idem (pelagius papa) R (gelagius
papa) Sj (gelasius papa) Sy, gelaaius papa Os O 7 2 prodesse] praedictae Theiner
ad papam] om. I 0^ P Q R S forosimproniensem] (cf. ep. 60,1.2) I P^: forosimphro-
niensem 0 P^Q R^ S, forosinphron. Pj, forosimphroniense Pj, forosiensem O 7 , phoro-
simphron. Ri
Tit. Iohanni magistro militum: Ad eundem, eadem ratione eum
nominans, misit papa ep. 71, ep. 182. In ep. 70, uir gloriosus exconsul no¬
minatur; erat idcirco senatoriae dignitatis. Cf. adnotationes in ep. 20,1,
p. 62. lam P. Ewaed, 0 . c., L c., p. 557, n. 6, recte notavit eum confun¬
dendum non esse cum loanne patricio de quo retro epp. 24; 50; 52,3-4; 53;
59,1. Idem E. StEin, Histoire..., p. 615, n. 1; 432-433, n. 11, opinatur,
loannes noster fuit veri similiter dux ille, qui in Bello (k>thico notus fuit
nomine loannis Comestoris. Cf. J. B. Bury, 0 . c., p. 104; 264; 298, n. 2.
Quoad magistri militum (vacantis) dignitatem cf. notata in ep. 29,2 et in
titulos epp. 31 et 55, p. 84-85; 87; 144.
1. Paulinum Forosimproniensem: Cf. notulas in ep. 60,1, p. 159.
Huius vero epistulae locum et tempus definire conatus sum comparatione
cum epp. 70; 71 et 35,15; 60,1. Ad hanc fit adlusio in ep. 71, et posterior
videtur epp. 35 et 60, ob ordinem potissimum quo ante hanc in Coli. Bri¬
tannica prostant. Veri simile quidem est, ut hanc ad loannem scripsisset
papa, posteaquam ep. 60, quam misit ad Narsetem, nullum obtinuerat
effectum.
episcopum ad nos sub digna custodia dirigatis. Satis enim turpe 2
g est, ut se uestram uiuacitatem illic, deuotione posita, illudere
glorietur, et nec conprimi a uobis nec detineri posse [ad] suam
superbiam iactet. Nolite ergo inultam et in uestris prorumpen- 3
tem iniuriis contumaciam uagari permittere, sed praefatum pseudo
episcopum uestrorum hominum sollicitudine detentum ad nos, sicut
jQ dictum est, dirigere festinate, quatinus uestrae excellentiae labore,
locis illis de quibus talis pestis euulsa fuerit, pax catholicae ecclesiae
reformetur, et debitam superba uox a canonibus possit sustinere
uindictam. Nihil autem de labore hominum uestrorum qui eum 4
uel tenere uel adducere potuerint cogitetis, quia quamuis uestrae
mercedis alter fructus sit, quem reddi uobis a Domino postula¬
mus, tamen is per quem ad nos deductus fuerit, dignam pro
labore suo recipiet Deo propitiante mercedem.
posita] I: positam [deuotione om.] 0 P Q R S illudere] ludere 0^, om. I 6 et]
ut Pg iiec] ne Pi Pg P 4 Pj S, sic Theiner comprimi 0 P Q R S detineri] ex
detinere Si ad] om. I, om. coni. Thaner 7 inultum P 4 , multam O4 O7, Theiner,
in altera Og prorrupen- Sj 9 nostrorum O 7 10 dictum] om. Oig dirigere] digerere
Q 14 potuerint] ex putuerint corr. vid. I 17 propiciante /.
2. uestram uiuacitatem: Quoad uiuacitatem apud Pelagium videas
epp. 11,7; 24,8; 51,2, p. 38; 75; 133.
deuotione posita: Id est, deuotione deposita, devotionem videlicet,
quae episcopo congruit, deponens. Ita potius legendum censeo cum Coli.
Vindohonensi, quae una integras habet has litteras, quam cum ceteris
coli. Italicis, quae, deuotione omissa, posita consonare cum antecedente
uiuacitatem faciunt.
Defensoribus Basilio et Oclatino mandat, ut loannem adiuvent in
actione contra episcopum Paulinum, ne militaris tantum sed et eccle¬
siastica potestas intersit.
Related Letters
FRIEDBERG, Decr. Gratiani, XXIV, I, 34, c, 979-980; MANSI, IX, c.
POPE JOHN III
eplal (always) B, epist la (always) Ewald emilie B 3 sublimitas (nihil not.
PELAGIUS [PAPA] FLORENTINO to the bishop concerning CLUS<I>0.
Ad clerum Parisiacum