Letter 86: PELAGIUS ELEUTHERIO to the bishop.
PELAGIUS ELEUTHERIO EPISCOPO. Maximus, diaco- 1
nus ecclesiae dilectionis tuae, nobis suggessit, in fundo qui apellatur
Pancelliis oratorium se pro sua deuotione fundasse, quod in hono-
sinuatione suggessit, quod habetur in subditis, in fundo ill» iuris ilb V
Tit. Eleutherio episcopo: Si episcopus Syracusanus non fuit, vel certe
autem Siculus praesul. Cf. quae notavi ad titulos epp. 44 et 41, p. 121
et 114. Si re vera fuisset Syracusanus antistes de quo loquitur ep. 33,2,
litterae hae posteriores quidem essent ep. 18; inde dubia notatio diei
epistulae.
1. Huius epistulae formulam servavit et ep. 89, et Lib. Diurnus,
form. 11; cf. etiam form. 23; 24. (Th. E. v. SiCKEE, o. c., p. 10-11; 17-18).
Frequenter eadem est usus, quibusdam plus minusve mutatis, S. GrEGO-
Rius Magnus, Reg., II, 9; 15; IX, 58; 71; 165; 180; 233; XIII, 18 (P. Ewaed
E. M. HarTmann,. MGH., Epp., t. I, p. 107-108; 112-113; t. II, p. 81; 90;
164; 174; 385). lam autem fortasse ipse Pelagius formulam invenit con¬
fectam (cf. infra), aut posteaquam eam stabiliverat haud feliciter ea usi
sunt —forte eo quod aliquibus indicationibus egebant — papae notarii,
lam vero inter litteras S. Geeasii I quaedam inveniuntur, quae huic formu¬
lae accedunt: J-K. 679; 680; 709 (A. ThieE, o. c., p. 448-449; Migne, PL-
59, c. 148); in primis autem J-K. 630 (S. Loeweneeed, o. c., p. 1,2) huic
epistulae consimilis est et tamquam priscum formulae nucleum haberi
merito potest. Cf. praeterea L. K. GoETz, in Zeitschvift /. Kivchenvecht, IIT
Folge, t. V, 1895, p. 4.
Maximus diaconus: Non cognitus.
in fundo PancelSus: Ubi exstaret ignoratur.
14. —p.
PEI.AGII I PAPAE
re beatae Cantianae martyris desiderat consecrari. Et ideo, frater
carissime, si in tuae diocesi<s> memorata constructio iure consistit,
et nullum corpus ibidem constat humatum, percepta primitus
donatione legitima, id est, possessione ilb et ill* praestantes libe¬
ros a fiscalibus titulis solidos tot, gestisque municipalibus allega¬
tis, praedictum oratorium absque missis publicis sollemniter con¬
io secrabis. Ita tamen, ut in eodem loco nec futuris temporibus
baptisterium construatur, nec presbyterum constituas cardina-
4 -re] (cf, ep, 89, L 4) (ita ubiq, et S. Gregor, I Reg.): -rem D^V beatae...
martyris] sancti illius V consecrari] (cf, ep, 89, l, 5) V: consecrare D 5 karissime
codd, tuae diocesis] coni, (cum S, Greg, I Reg,): tuae parrochie V, tua diocesi D
[dyocesi] 6 primitus] V (et S, Greg, I Reg,) : prius D 7 possessione] om, V ill»
et ill» praestantes] Di ^praestantes et S, Greg, I Reg,): ill» et ill» uel ill» prestantes V,
illa et illa praestante 8 solidos] solis Di 9 missis publicis] D (saepius et S,
Greg, I Reg,): missas publicas V sollempniter D 11 baptisteria construantur V
presbiterum V
beatae Cantianae: Probabile mendum aut varians forma pro
Cantianilla. Cf. BHL., 1543-1549, p. 232-233; Suppi. BHL., 1547-1549 c,
p. 64-65; R. van DorEN, Cantius, Cantianus et Cantianella, DHGE., t.
XI, c. 783-784. Cf. tamen F. VON S. Doy^, Heilige und Seilige, t. I, Leip-
zig, 1929, p. 166; Acta Sanctorum lunii ..., t. III, Parisiis, 1867, p. 526
B-C, E-F. Notandum est testimonium huius sanctae cultus in Sicilia (?)
med. s. VI.
2. tuae diocesis: Ita absque dubio est legendum cum plurimis Lih,
Diurni formulis: 11; 23; 24; 26 (Th. E. v. SickEe, o, c,, p. 10; 17, 1. 6;
18, 1. 3; 19, 1. 4-5) et cum plurimis itidem litteris S. Gregorii Magni, quas
supra notavi.
primitus: Etiam lectio genuina, prout ostendunt et Lib, Di¬
urnus et S. Gregorii Magni, Reg, contra CoU, Deusdedit, Primitus reperitur
in S. Benedicti, Regula, 53, v. 4 (A. Eentini, o, c,, p. 434). Cf. B.LiN-
derbauEr, 5. Benedicti Regula, herausgegeben und philogisch erkldrt, Metten,
1922, p. 348; R. DEVREESSE, o, c,, p. 41, 1. 21; S.XoEWENFEED, o, c,,
p. 1,2; A. Beaise. o, c,, p. 662^
possessione ill»... et ill»... solidos tot: Hic desiderantur prae¬
diorum nomina et reditum quem pariebant, quae omnia, opinor, in promptu
scribae non habuerunt in litteris redigendis. Cf. exempli causa epistu¬
las S. Gregorii Magni, quas supra in § 1 adlegavi, ubi diversimode reperiun-
tur supleta ambigua formulae.
3. presbyterum ... cardinalem: Cf. quae iam scripsi ad ep. 17,4,
p. 52. Cf. praeterea quod scripsit cl. M. AndriEU, Vorigine du titre
de Cardinal dans Vj£glise Romaine (Studi e Testi, 125) Miscellanea G,
Mercati, t. V, Qtta dei Vaticano, 1946, p. 113-144, praesertim p. 119-
121; 128.
lem. Sed quotiens missas sibi fieri forte maluerit, a dilectione
tua presbyterum nouerit postulandum, quatenus nihil tale a quo¬
libet alio sacerdote ullatenus praesumatur.
missas sibi fieri] scripsi (saepius et S, Greg, I Reg,) : missas fieri sibi V, missa sibi fieri
D forte] Dz, eH morte Dj (aliqdo, et S, Greg, I Reg,): fortasse V (et aliqdo, Reg,)
presbyterum nouerit] D (et S: Greg, I Reg,): nouerit presbiterum V quatinus
D 14 praesumatur] add, sanctuaria uero suscepta sui cum reuerentia collocabis V (et
saepius S, Greg, 1 Reg,),
missas ... sibi: Textum primigenium hoc dixisse suadent Lib.
Diurni form. 11 supra memorata et lectiones plurium litterarum S. Gre¬
gorii Magni, Reg. IX, 58; 71; 180, illae videlicet quae proprius ad formu¬
lam nostram accedunt. Quocirca in Reg, II, 15, perperam selegisse videtur
b. m. P. Ewaed, MGH, Epp,, t. I, p. 113, 1. 6, ibi contra sibi aliorum
codd., Reg,, IX, 165, autem: quotiens missas ibi degentes illic monachi fieri
voluerint, si errori scribarum non imputanda sit, esse debet exemplum aliae
lectionis, quam nobis ep. 89 liquido praebet.
postulandum: Pro iure praesentationis, quod fundatorem penes
manebat. Cf. epp. 28; 36,2; 42,1; 43,2; 89,2, p. 83; 103; 117; 120; 215-216.
PEI.AGII I PAPAE
loanni episcopo I/arinati commendat, ut nullo laicorum hominum
permittat se inmiscere in administrationem monasteriorum in I^ucania
et Samnio. Eum autem rogat, ut velit de bono regimine eorundem
aptioreque agrorum culttua providere.
Related Letters
FRIEDBERG, Decr. Gratiani, XXIV, I, 34, c, 979-980; MANSI, IX, c.
PELAGIUS ASTERIO to the bishop.
Decr. Gratiani, X, 3, 10, c.
Pont. Gen.y Gelas, ep.
PEEAGIUS BENEGESTO DEFENSORI.