Letter 95: PEIvAGlUS PETRO to the bishop POTENTINO.

PEIvAGlUS PETRO EPISCOPO POTENTINO. Secundum 1 quod uestri portitoris significauit libellus, compertum habemus uos prae manibus habere negotium insolitum. Protulit enim diaconwm quendam commisisse incestum, multis iwdiciis in uicinia notum. Sed quia nemo potest canonice illud st[r]uprum probare, 2 Pflugk-H, negotium] Mansi: negocium U habere negotium] leg. potius vid, ne¬ gotium habere protulit] pertulit Mansi 4 diaconum] (nihil not.) Pflugk-H.: dia¬ conem U quemdam Mansi indiciis] Mansi: indiciis U 5 stuprum] Mansi Tit. Pelagius Petro episcopo Potentino: Pelagius certo pro Gelasio cod. legendum est, uti iam bene perspexit F. Kaetenbrunner, J -K. 969 (t. I, p. 128), nam Petrum quendam Potentinum praesulem tempore Pe¬ lagii cognitus est (cf. ep. 58, p. 153), dum, Gelasii aevo, antistiti Potentino Herculentius nomen erat. Cf. J-K. 680; 653 (A. Thiee, o. c., p. 449; 388; Migne, Ply. 59, c. 148; 145); F. bANzoNi, o. c., p. 328. Videas etiam notu- las ad titulum ep. 58, p. 153. 1. habere negotium insolitum: Ordo verborum probabiliter detur- patus; lege potius negotium habere insolitum. Hoc enim expetit cursus. incestum: Quoad significationem probabilem vocabuli huius hoc in loco, cf. S. Cypriani, Ep. IV, 3; Ep. hlX, 1; De habitu virgi¬ num, 18 (G. Hartee, CSEIv., t. III, 2; III, 1, p. 475; 667; 200); S. Ge- I<ASII I, Ep. episcopis per Lucaniam, et Brutios, et Siciliam constitutis, 20 (A. ThiEe, o. c., p. 373; Migne, Ph. 59, c. 54) Cf. etiam Gratiani, Decr., XXVII, 1, 6. 10-11. 17. (Ae. Friedberg, o. c., c. 1049; 1051; 1053); The¬ saurus ..., t. VII, p. 893, 1. 71-72; 83-84; p. 895, 1. 23-48; p. 896, 1. 52-57; A. BEAiSE, o. c., p. 422^. stuprum: De sensu huius vods apud antiquos, cf. Ch. b^CRivAlN, Stuprum, inDaremberg-Saglio, t. IV, 2, p. 1547; PFAFF, id, in Pauly-Wissowa, 15. —p. PEIyAGII I PAPAE EpistueaE 95,2-6; 96,1 memoratus diaconus omne meritum recusat inde subire iudicium. Ad quod ego multis ineuitabilibus curis inuolutus, quanta possum breuitate, sic rationabiliter respondeo. Nulla quippe iudicia inter 3 homines necessaria essent, si omnes ueritates cunctis patuissent. 10 Sequitur ergo inde perquiri a iudice debere probationem indicii ordine, unde aliter non cognoscitur ueritas culpae. Sed cum culpa 4 non ignoratur, nec synodum ex hoc congregari oportet, nec iudi¬ cium agitari iubemus, sed sola modulata sententia in concilio trac¬ tetur, quae meritum culpae excedere non uideatur. Sicut dictum est antiquis; Oculum pro oculo, dentem pro dente, haec librata mensura ideo fuit iussa in lege, ut iuxta me¬ ritum culpae dam[p]natio ponderetur uindictae. Sed quidam for- 5 tasse minus capaces in his quae praemisimus, propterea uacillant, quia scriptum habetur in legibus nostris: De occultis ne- mo iudicetur, uel iudicet; sed hi tales uigih mente pertractent, quia quod de occultis negatur, sub tacito intellectu de manifestis conceditur. Constat ergo consequenter hoc dici 6 de ipsis occultis, quae scandalum ecclesiae nullum inducunt. Sed postquam oriri scandalum contigerit pro crimine, nullo modo est praetereundum, quin ecclesia uel satisfactione pac[c]ata quiescat, uel sedata remaneat culpa, sic publiciter punita ut ceteri habeant timorem. Satisfactio namque illa est qua inno¬ cens quisque manifestatur a quibus reus credebatur. Mansi sed] si Mansi 19 habent Mansi 20 uel] et Mansi 23 sed] si Mansi teri] etiam Mansi 27 satis factio U 28 credebatur] seq, parv, spat. vac.y et in lin infer, dbsq. titul. neq. rubr. dominus de iudeis dicit, ego dedi eis praecepta non bona, id est, lex netus camaliter intellecta, ad comparationem spiritalis ^comperationem spiritua- liter Pflugk-H.) intellectus minime est bona, cum textu ed. Pflugk-H. (cf. Ez., 20f 25; Gal.t 3,10 sqq.; 1 Cor. 10,1 sqq.). t. IV-^, c. 423-424. Quoad usum apud Christianos auctores, ultra aliquem textum S. Cypriani supra adlegatum, vide sis A. Beaise, o. c., p. 778^. 4. sicut dictum est antiquis: Mt., 5,38. Cf. Ex., 21,24; Lev., 24,20; Dt., 19,21. 5. in legibus nostris: In aliquo canone concilii cuiusdam veri simi¬ liter, at nescio ubi. Cf. tamen: Mt., 7,1-2; 10,26; Lc., 6,37; 8,17; 12,2; Rom., 2,1-2. 16; 14,13; 1 Cor., 4,5. 6. ut ceteri habeant timorem: 1 Tim., 5,20. a quibus reus credebatur: Hic litterae finire videntur, nam quae ad calcem apparatis relegavi: Dominus de iudaeis dicit ..., sicut iam S. boE- WENFEEDIO, J-K., t. II, Addenda et Corrigenda, p. 695, visum fuerat, ab epistula sunt probabiliter aliena. Idem signare videtur ipsa dispositio fragmenti in cod.; separatum enim ab uno corpore litterarum, in alia inferiori linea incipit. Nihilo autem minus animadvertendum est mihi, ipsum textum non male cohaerere cum epistula, ubi antea (§ 4) de lege fuerat sermo; num forte istius textus oblivionem advertens, postea scriba eum addidit separato loco, extra litterarum corpus, inserendum vero in § 4, postquam de lege locutus est, nempe, post verba: dam¬ natio ponderetur uindictae? Sed et hoc dubium admodum manet, quod nuUa prostat nota in cod., qua illa denuntietur insertio. Propterea tex¬ tum ab epistulae corpore seclusi. Lites, Christianis haud dignae, quo pacto solvendae. ex. a. 558 - a. 561 [?] PELAGIUS ELEUTHERIO EPISCOPO. Si lis, quod non 1 optamus, inter fideles euenerit, non fucis uerborum, non callidi- Tit. Eleutherio episcopo: Ille videretur antistes ad quem papa misit epp. 44 et 86. Cf. quae disserui ad ep. 33,2 et in titulos praefatarum epp. 44 et 86, p. 121 et 209. Quod si, prout reor, istud est verum, litterae hae datae fuerunt post ep. 18: inde coniectum tempus, quo haec data esse potuit. Quaedam autem hic addere mihi est opus, quae ad genuinitatem huius epistulae spectant. Nunc enim, quod ego sciam, primo uti verum Pelagii opus haec epistula editur. Contra quam adtributionem duo praeci¬ pue obiicere possunt. 1) Collectio ubi haec reperiuntur litterae; nam Coli. Taurinensis, ubi prostat, non nihil suspicionis adversus auctoritatem frag¬ mentorum quae continet adfert. Cf. J. von Pfeugk-HarTTung, Eine grosse Fdlschung in Canones, in Zeitschrift f. Kirchenrecht, Neue Folge, t. IV, 1883, p. 361 sqq.; 2) Alia obiectio provenit ex ipso epistulae tenore, a) Ver¬ bum lis hic primum occurrit in Pelagii litteris; b) Ratio extra iudicia- lem, qua papa vult terminari lites: quod obversari videtur scientiae menti¬ que eius, quae iure adeo erant imbutae, ita ordinis amicae, veluti ex toto litterarum eius corpore patet. His vero respondendum est: ad 1) Non ideo omnia fragmenta coli, continuo spuria censenda sunt, immo vero ex fonti¬ bus fide dignis quaedam hausisse, monstraret vel factum, quod praecedens ep. 95 fere certo —ne procul dubio dicam— genuina habenda est. Cf. etiam FourniEr- LE Bras, o. c., t. II, p. 219-220; ad 2); a) Omnino con¬ sentaneum exsistimandum est, ut si lites hic inter christifideles compo¬ nere deberet, vel nunc tandem voce litis papa uteretur, quam ei — quamvis PEIyAGII I PAPAE tate sermonum inter eos est agitandum, apostolo sic monente: Si quis uult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, quia seruos Dei non oportet litigare. Igitur, auctoritate potiore ducta ad medium, benignior et humanior intellectus qui reperiri poterit ibi, doceat terminare litem, instruat sententiam proferre, prout tempus et res uel qualitas personarum expostulat. liti gare U 7 ducta ad medium] C7: ducta, ad medium... Pflugk-H. nolens, aut potius non cogitans — quasi porrigebant ipsae fidelium rixae; b) In casu qui epistula hac adumbratur, potius de dissensionibus et discor¬ diis Christianorum, maioris quidem momenti, quam de vera causa conten- tioneve iudiciali agebatur. Papa idcirco componere studet rixas transactio¬ ne, compositione, potius quam vera coram iudice contentione, sectans spiri¬ tum quem ipse apostolus, cuius verba infra adlegat, in 1 Cor., 6,4-7 incul¬ cat. Demum, adhuc concesso quod re ipsa de causa iudiciali quaestio move¬ retur, Pelagius compositionem consulere potuerat, eo quod in loco ubi illa agitabatur iudex magistratusve imperii forte non erat. — Origini Pelagianae litterarum favent praeterea parva, non tamen neglegenda, indicia quae noto: § 1: non fucis uerborum, in ep. 12,1: rationes ... Graecorum more fucatas: § 2: auctoritate potiore ducta ad medium, in ep. 59,7: contentiones ad medium reuocare. 1. apostolo sic monente: 1 Cor., 11,16; 2 Tim., 2,23^-24^. INITIA GENUINARUM LITTERARUM ET EARUNDEM FRAGMENTORUM * A scismaticorum sacrificiis... 35,1; 96 Ab ecclesiae uisceribus diuisus... 24,9; 75 Abbatem in monasterio illun uolumus... 28,1; 83 Ad summam autem illos ecclesiam esse ... 35,11; 99 Adeone te in summo sacerdotii gradu positum ... 39,1; 111 Admirati sumus quod illius sacerdotes regionis ... 19,22; 60 Admonemus ut eos, qui nefandis ausibus ... 21,1; 64 Andreas et Iohanna porrecta nobis petitione ... 40,1; 113 Apostolicae auctoritatis exemplo didicimus ... 74,1; 187 Arsacius siquidem atque Maximilianus... cf. Tertius siquidem atque Maxi- milianus.... Audite! In quodam opere suo...’ 24,18; 77 Auferte tales ab ista prouincia ... 53>10; 142 Augerio sedis nostrae notario ... cf. Augusto sedis nostrae notario ... Augusto (Augustino) sedis nostrae notario suggerente ... 51,1; 132 Autem multa etiam cum inuitis benigna ... cf. Multa cum inuitis benigna ... Beatus Augustinus enuntiat de talibus... 35,10; 99 Bene nouerit excellentia uestra ... 90; 216 Benedicimus misericordiam Dei, qui... 38,1; 109 Caritatem illam, qua dilectionem tuam... 18,1; 53 Caritati tuae quae obseruare debeat... 57,1; 149 Caritati uestrae presentium decretorum tenore ... cf. Kt ideo caritati uestrae praesentium ... Catinensis ecclesiae uisitationen iniungimus ... 18,2; 54 Chartae quas dedit nobis Lucidius ... 31,1; 87 * Indicantur numeri epistularum (typis crassioribus), paragraphi — in litteris ubi sunt —, post; et paginarum numerus. INITIA GENUINARUM EITTERARUM INITIA GENUINARUM EITTERARUM Qementissimus princeps generalibus legibus... 75,1; 189 Consecrare enim est simul sacrare ... 24,9; 75 Constat dilectionem tuam intulisse rationibus... 83,1; 203 Corpus Domini non esse quod scismaticus conficit... cf. Non est (enim) Christi corpus quod ... Credo igitur in unum Deum Patrem... 7,6; 22 11,5; 38 Cum beatissimus Augustinus dominicae ... 10,3; 32 Cum celsitudini uestrae multa dona... 8,1; 26 Cum Deus propitius in electione episcopi... 93; 221 Cum duae ecclesiae esse non possint... 35,11; 99 Cum hic filius noster uir magnificus... 23,4; 71 De Benedicto quoque quem uxorem ... 64,1; 167 De causa ecclesiastica nullum te illic ... 61; 162 De causis autem ecclesiasticis ... 52,1; 134 De causis ecclesiae sicut religiosa fuit semper uestra intentio... 52,1; 134 De haereticis ex quibus per Paulinum... 21,2; 65 De Diguribus atque Ueneticis et Istriis episcopis... 60,3; 160 De Paulino autem episcopo timorem uestrum... 35,15; 100 De praesentium portitore, quod defensor... 27,1; 82 De sanctis uero quattuor conciliis... 11,6; 38 De Secundo uero Taurominitanae ciuitatis episcopo... 79; 195 De Siracusanae urbis antistite ... 33,2; 90 Dicenti sacras iussiones se habere ... 75,1; 189 Didicimus de patrimonio Hildiuade ... 14,2; 44 Digna in praesumptores et legitima... 52,4; 136 Dilectio tua ad supra dictam Catinensem ecclesiam ... cf. Mox ergo dilectio tua ad s. d. ... Dilectionis tuae scripta suscepimus... 58,1; 153 Dilectionis tuae suggestione comperta... 17,1; 51 Directam a uobis relationem... 10,1; 31 Direximus siquidem tibi per praedictum ... 20,2; 63 Diuisionem uestram a generali ecclesia ... 10,2; 32 Dudum quidem in negotio quod in ... 22,1; 67 Dulcitia ecclesiae nostrae famula ... 64,3; 168 Dum hic filius noster, uir magnificus ... cf. Cum hic filius noster... Bcce agnouistis unam esse ecclesiam ... 24,13; 76 Bece, sicut magnitudinis uestrae desiderium ... 29,2; 85 Bleutherius frater et coepiscopus noster queritur clericos suos... 44,1; 121 Bleutherius (frater et coepiscopus noster dicit) queritur quod mater eius in casa ... 44,4; 122 Bligas talem uirum in presbyterum... cf. Fraternitati tuae iniungimus ut eligas talem uirum... Bpistulas (etiam) beatae recordationis papae Celestini... 11,9; 39 Brigite animum uestrum ad ista resecanda .. . 60,2; 160 Bt beatus Augustinus de talibus dicit... cf. Nam beatus Augustinus de talibus dicit... Bt ideo caritati uestrae praesentium decretorum tenore ... 22,3; 68 Bt ideo hortamus dilectionem tuam ... 43,3; 120 Btenim cum sicut diximus, Bcclesia una sit... 24,17; 77 Buenit modo ut scelus a te factum audiremus... 49,1; 132 Bx tuis uniuersa quae neglexeris ... 84,3; 206 Bxcellentiae uestrae litteras post illas... 6,1; 18 Bxperientia tua praesenti admonitione suscepta ... 29,1; 84 Bxperientiae tuae praesenti auctoritate mandamus ... 91,1; 217 Bxperientiae tuae praesentibus mandamus affatibus ... 42,1; 116 Bxplete ergo nunc consuetudinem uestram ... 52,16; 139 Bxtra ecclesiam est non consecratus ... cf. In diuisione est non consecratus... Faciemus ut non amplius de paroeciis ... 33,6; 92 Filius noster (Theodorus) nobis retulit... 36,2; 103 Fraternitatem tuam testificatione notariorum... 14,1; 44 Fraternitati tuae iniungimus ut eligas talem virum... 50; 131 Fraternitatis tuae relatione suscepta... 47,1; 127 Fraternitatis uestrae grata nobis conloquia ... 2,1; 3 Gemens etiam graui cum fletu optat... 74,2; 187 Gloria (igitur) uestra secundum (consuetum) bonitatis... 62,1; 163 Hoc etiam specialiter sub interpositione poenae ... 25,1; 80 Hoc itaque dicimus ut si eum omnes eligunt... 56,3; 148 Hortamur ut nihil ulterius Montanianus... 73,1; 185 Hortamur ut sub timore Domini... 30,1; 86 Humani generis Saluator ac Dominus ... 7,1; 20 INITIA GENUINARUM IJTTERARUM INITIA GENUINARUM I,ITTERARUM Ideo hortamur dilectionem tuam ... 43,3; 120 Ideoque praesenti tibi iussione mandamus ... 13; 43 Ideoque supplicante dilectione tua... 14,5; 46 Idipsum est propter quod scismatici sunt... 35,9; 99 Illi cui erutus est oculus non possunt... 34,3; 94 Illud (autem) est quod a uobis poposcimus ... 59,3; 156 Illud magnitudinem tuam minime uolumus ignorare ...25,1; 79 Ulud quoque praesentibus dilectionem tuam ... 72,2; 184 Illud te modis omnibus uolumus custodire... 32,1; 88 In diuisione est non consecratus sed execratus episcopus ... 24,7; 75 In paroecia tua basilica sancti Laurentii... 36,1; 102 In sdsmate est non consecratus... cf. In diuisione est non consecratus ... Incestuoso autem, in adulterio etiam ... 53,8; 142 locundus presbyter Turinatis ecclesiae... 82,1; 200 Iohanni uiro glorioso exconsuli filio nostro... 70,1; 180 Iohannis fratris et coepiscopi nostri oblata petitio ... 16,1; 49 Ista prata in uia Portuensi... 76; 191 Ista sunt quae sicut dixi(mus) sperauimus ... 59,4; 157 Istud (autem) est quod a uobis (et ab illo) poposcimus... 59,3; 156 Iterata frequenter iussione praecipimus... 84,1; 205 lurasti nobis quod negare non potes ... 48; 129 Licet scismatis reo nonnulla... 37,1; 106 Litteras caritatis tuae suscepimus quibus significas ... 56,1; 146 Maiorum nostrorum operante Dei misericordia... 5,1; 14 Malum (autem) sdsma (est) esse et per exteras, ... 52,7; 136 Maximus diaconus ecclesiae dilectionis tuae ... 86,1; 209 Miramur quia quantum nobis praesentium portitorum... 9,2; 26 Miscenam uero ancillam eius ... 47,3; 128 Mos [Mox] antiquitus (antiquus) fuit ut quia pro longinquitate ... 24,11; 76 Mox ergo dilectio tua ad supra dictam Catinensem ecclesiam... cf, dilectio tua ad supra dictam Catinensem ecclesiam ... Multa cum inuitis benigna quadam ... 52,12; 138 Multa exempla et constitutiones sunt... 60,6; 161 Multi sunt qui in nomine solummodo Christi... 21,3; 65 Nam beatus Augustinus de tahbus didt... 52,12; 138 Nam de rusticis et qui possunt conductores ... 84,3; 206 Nec illud eis prodest... 35,9; 98 Nec in hac parte uos hominum uaniloquia ... 52,5; 136 Nec Hcuit ahquando nec licebit ... cf. Sed nec licuit aliquando nec licebit ... Nec putetis alicuius esse peccati... 65,4; 173 Nec quicquam maius est unde Deo... 65,5; 173 Noli catholicam semper mentem ahqua ... 24,14; 76 Noli dubitare scismaticos homines ... 60,4; 161 Noli ergo eorum qui igni apti sunt, ... 24,16; 77 Noli (nolite) ergo quasi nulla scismaticorum ... 35,12; 99 Non autem nobis nunc illa quaestio est... 35,5; 98 Non consecrat sed dissecrat... 24,9; 76 Non est (enim) Christi corpus quod ... 35,13; 99 Non licuit aliquando nec licebit... cf. Sed nec licuit aliquando nec licebit... Non persequitur nisi qui ad malum cogit... 52,6; 136 Non putetis alicuius esse peccati... cf. Nec putetis alicuius esse peccati... Non uos hominum uaniloquia retardent ... 52,5; 136 Nos uero hominum uaniloquia... cf. Non uos hominum uaniloquia ... Nosti enim frequenter mansuetudine corrigi... 37,3; 107 Nostra auctoritate mandamus... cf. Pari etiam auctoritate mandamus..; Nostrae auctoritatis praeceptionibus libenter duximus ... 87,1; 212 Notariorum sedis nostrae insinuatione ... 88; 214 Nullam potestatem de cetero nullam licentiam ... 42,2; 118 Nunc autem uobis non illa quaestio est ..; cf. Non autem nobis nunc illa quaestio est ... Obliti sumus de epistola tibi scribere ... 80,1; 196 Omnino admonemus filium uestrum patricium Iohannem ne illis ... 59,2; 156 Pari etiam auctoritate mandamus ... 57,3; 152 Paterno uos salutantes affectu petimus... 69,1; 178 Patrem puellae ecclesiae nostrae famulum ... 45,1; 125 Pethius siquidem atque Maximihanus... cf. Tertius siquidem atque Maxi- milianus ... Petimus ut Paulinum talem pseudo episcopum ... 71,1; 182 Peto ergo ut sicut soliti estis... 52,4; 136 INITIA GENUINARUM EITTERARUM INITIA GENUINARUM EITTERARUM Peto utrum aliquando in ipsis generalibus ... 24,1; 73 Petrum filium nostrum apostolicae sedis presbyterum... 67,1; 175 Posteaquam (postquam) ecclesia iura ... 55; 144 Praesenti auctoritate decernimus ut... 82,3; 201 Praesenti tibi iussione mandamus ... c/. Ideoque praesenti tibi iussione man¬ damus ... Praeterea rationes nobis nescio quas ... 12,1; 41 Praeterito anno tibi credimus iniunxisse ea ... 68,1; 177 Principali deuotissimorum militum qui illic ... 43,1; 119 Probinum Sariae et Milianum atque Probianum ... 92,1; 219 Promiseratis de illo Paulino forosimproniensi ... 60,1; 159 Propter quod experientiae tuae praesenti auctoritate mandamus ... 91,1; 217 Pudenda ut ita dicam rapina in diuisione ... 24,7; 75 Qua de re praesentibus mandamus affatibus ... 51,2; 133 Quae nobiscum omnipotentis Dei... 1,1; 1 Quali nos de gloriae uestrae studiis ... 65,1; 171 Quamuis enim pontificem episcopatus ... 26; 81 Quamuis igitur uestra per illorum salus utilitas ... 53,5; 141 Quamuis is qui reducitur errasse se ... 38,2; 110 Quantum dicit (dicitis) iste Placidus anno praeterito ... 31,2; 87 Quem tamen (hoc) per uestram dilectionem ... 23,6; 72 Qui aduersus auctoritatem illarum ecclesiarum... 35,10; 99 Quia (qui) ea quae de fraudibus Maximiliani... 66,1; 174 Quia frater et coepiscopus noster lohannes ... 15,1; 47 Quia ingenitae mansuetudine simplicitatis ... 16,2; 49 Quia legati filii nostri gloriosissimi ... 4,1; 11 Quia post multos tuae decessionis dies ... 72,1; 183 Quicumque de his qui ecclesiae militare uidentur ... 46,1; 126 Quid autem iam de eorum principe loquar ... 24,5; 75 Quid de ordinando ecclesiae Catinensis ... 33,1; 89 Quisquis ergo ab apostolicis diuisus est sedibus ... 52,9; 137 Quod a uobis poposcimus et nunc iterum postulamus ... 59,3; 156 Quod de ordinando ecclesiae Catinensis episcopo ... cf. Quid de ordinando ecclesiae Catinensis ... Quomodo ergo me post generale concilium ... 19,1; 55 Quoniam haec ipsa ita contigerunt... 3,3; 7 Quoniam Secundus Tauronimitanae ciuitatis episcopus... 41,1; 114 Rationes nobis nescio quas grecorum more fucatas ... cf. Praeterea rationes nobis nescio quas ... Recolere enim debet celsitudo uestra ... 52,15; 138 Relegentes autem exemplaria litterarum... 59,1; 155 Relegentes litteras excellentiae uestrae... 53,1; 140 Reuertere sicut dictum est utrique senes sumus ... 77,1; 192 Romana cui Deo auctore praesidemus ecclesia... 85,1; 207 Romanus clericus ecclesiae Teanensis (ecclesiae Teanensis clericus) ... 54, P 143 Rufinus uir magnificus legatus excellentiae uestrae ... 3,1; 6 Satagendum est ut pro auferendo suspicionis scandalo ... 7,1; 21 Scisma (siquidem) ipsum quod graecum nomen est... 35,2; 97 Scit enim gloria uestra quia posteaquam ... 55; 144 Scitis enim propitio Deo quod eius gratia... 78,1; 193 Secundum quod uestri portitoris significauit libellus ... 95,1; 225 Sed aliud eum cauere districte fecimus ... 33,6; 91 Sed et de presbyteris ex diuersis Italiae regionibus ... 57,2; 152 Sed (et) nunc (et) hoc dicimus ut si eum omnes eligant ... cf. Hoc itaque dicimus ut si eum omnes eligunt... Sed nec licuit aliquando nec licebit... 59,8; 158 Sed presbyteros et diaconos quos uobis praesentium ... 71,2; 182 Sed quia se ab uniuersali ecclesia diuiserunt... 35,7; 98 Sed si tanta est ecclesiae Sessulanae penuria ... 17,4; 52 Si enim ipsius consecrationis ... 24,8; 75 Si euangelica admonitio iracundiam nec usque ... 34,1; 93 Si forte cor eorum Deo qui potens est miserante ... 74,3; 187 Si [in] isto tempore quo generalis ut ita dicam paupertas ... 94; 223 Si lis quod non optamus ... 96,1; 227 Si quisquam clericus siue inferioris siue potioris gradus ... cf. Ubi quisquam clericus siue inferioris ... Si reuera hi de (praefatis) haereticis ... 21,4; 66 Sic enim et canonum et legvun statuta nos admonent... 67,2; 175 Sic nec licuit aliquando (aliquem) nec licebit... cf. Sed nec licuit aliquando nec licebit ... Sicut unumquemque clericorum tuorum ... 72,3; 184 Significauerunt etiam et personas quas se ... 43,2; 120 Sin uero apud dilectionem tuam... 21,5; 66 INITIA GENUINARUM EITTERARUM Speramus in illo qui ipsa uerrtas est... 24,12; 76 studete quod a uobis (et ab illo) poposcimus ... cf. Istud (autem) est quod a uobis (et ab illo) poposcimus ... Talia quidem iam dudum ad fratrem et coepiscopum ... 23,1; 70 Tanta nobis est circa personam tuae fraternitatis affectio ... 10,1; 28 Tertius (Tercius, Tethius) (siquidem) atque Maximilianus ... 65,2; 171 Tucza (Tuizia) a filio ueniens nostro clarissimo uiro Georgio ... 63,1; 164 Ualde mirati sumus quemadmodum salubren sententiam... 35,1; 96 Ualentinum (Ualentino) clericum (clerico) cui mulier cum alio ante uelata . 57,1; 151 Uas electionis beatissimus Paulus apostolus... 11,1; 35 Ubi quisquam clericus siue inferioris siue potioris gradus... 81,1; 198 Uide (uidete) utrum scismatici non sint... 52,8; 137 Uindimus abbas petitorii nobis insinuationum sugessit... 89,1; 215 Uir illustris Theoctistus uerbo dixit... 20,1; 62 Unitati non communicat qui scismaticis communicat ... 35,2; 97 Utamini oblata uobis a Deo opprimendi perfidos occasione ... 53,10; 142 INITIA SPURIORUM VEL PSEUDO - EPIGRAPHORUM [Ab episcoporum accusatione] refutandi sunt etiam raptores ... J-K. f 1050 (Migne, PU. 72, c. 756 B; P. Hinschius, o. c., p. 731). Absit hoc absit a fidelibus hoc sibi uelle quempiam arripere... J-K. j 1051 (Migne, PU. 72, c. 740 A; P. Hinschius, o. c., p. 721). [Ait dominus et] saluator beato Pedro apostolo... J-K. J 1051 (Migne, PU. 72, c. 739 B; P. HINSCHIUS, o. c., p. 721). Beatus Paulus Apostolus non ideo (quod absit) fefellisse credendus est... 0 . c., p. 612). Canonica sanctorum patrum statuta sequentes ... J-K. f 1050 (Migne, PU. 72, c. 756 A; P. Hinschius, o. c., p. 730). Comperimus autem quod quidam sumpta tantummodo... J-K. 725. Cum ecclesiae alicuius episcopi, aut possessiones uel res ... J-K. 11050 (Migne, PU. 72, c. 756 B; P. Hinschius, o. c., p. 731). Cum in Dei nomine romana ecclesia synodum episcoporum siue ... J-K. 11065 (Migne, PU. 72, c. 758). Kx antiquis regulis et nouella synodali explanatione... J-K. 651 (Migne, PU. 59, c. 144; A. Thiee, o. c., p. 386). Frequens quidem et assidua nos querela circum strepit... J-K. 653 (Migne, PU. 59, c. 145; A. ThiEE, o. c., p. 388). Gaudeo fidei deuotione (deuotionis tuae) quod religiosum studium... J-K. I 973 (Migne, PU. 69, c. 419; P. Hinschius, o. c., p. 712). Gratias ago Deo ... P. F. Kehr, o. c., t. III, p. 332, j 3 (I. Martin, Theatrum basilicae Pisanae, Appendix, Romae, 1723^, 1728^, p. 135; G. CappEEEETTi, Le chiese d’Italia, t. XVI, 1868, 38 ad a. 557). Inuenimus has nouem praefationes in sacro catalogo tantummodo... J-K. I 1065 (Ae. FriEdbERG, o. c., c. 1313; Migne, PU. 72, c. 759). Karissime, apostolicis fultus auctoritatibus muta episcopum causa necessita- t s... J-K. t 1049 (Migne, PU. 72, c. 753 D; P. Hinschius, o. c., p. 729). 238 INITIA SPURIORUM Lectis fraternitatis tuae litteris, uigorem fidei tuae ... J-K. f 1049 (Mig:ne, PL. 72, c. 749 B; P. Hinschius, p. 725). Lex illa praeteritonim principum ibi raptum dixit... J-K. 692 (Ae FriEdbErg, o. c., c. 1077; A. Thiee, o. c., p. 508; P. Kwaed, o. c., l c., p. 562). Licet singulae metropoles duitates suas prouincias habeant... J-K. 13 (P. Hinschius, o. c., p. 79; F. Thaner, o, c„ p. 320). Manifesto, sicut optauimus, per gratiam dei, lumine euangelicae ueritatis... Multis denuo apostolicis et canonicis atque ecclesiasticis instruimur regulis ... Nec pretendat quisquam quod alicui... (Polycarp., Vii, 7, 2: Gelasii I) Nullus patriarcharum hoc tam profano uocabulo umquam utatur... J-K. f 1051 (Migne, PL. 72, c. 740 A; P. Hinschius, o. c., p. 721). Nullus patriarcharum uniuersitatis uocabulo umquam utatur... (Cf. supra). Nullus (quoque) monachus taha usquam arripiat ... J-K. J 1050 (Migne, PL. 72, c. 756 B; P. Hinschius, o. c., p. 731). Omnes qui aduersus patres armantur, ut patrum inuasores... J-K. f 1051 (Migne, PL. 72, c. 743 C-D; P. Hinschius, o. c., p. 724; F. Thaner, o. c,, p. 121). Omnis (enim) qui gemebat et qui uexabatur a Saul fugiebat... J-K. J 1049 (Ae. Friedberg, o. c., c. 580; Migne, PL. 72, c. 751 D; P. Hinschius, o. c,, p. 727). Potestatem habes episcopos causa necessitatis aut utilitatis mutare... J-K. f 1049 (Migne, PL. 72, c. 753 D-754 A; P. Hinschius, o. c., p. 729). Praecepta canonum quibus ecclesiastica regitur disciplina ... J-K. 706 (Migne, PL. 59, c. 153; A. Thiee, o. c., p. 488; F. Thaner, o. c., p. 377). Praecepta synodalia quae ante paucos menses de sede nostra ad prouinciam sunt directa ... J-K. 643 (Ae. Friedberg, o. c., c. 1295; A. Thiee, o. c., р. 391). Praedecessores Iohannis et iste idem Iohannes non semel... J-K J 1051 (MiG-. ne, PL. 72, c. 739 C; P. Hinschius, o. c., p. 721). Quia (cum) res sit in litigio constituta (posita)... J-K. 691; 712 (Migne, PL. 59, с. 146; A. Thiee, o. c., p, 508; S. Loewenfeed, o. c,, p. 9, 16). Qui baptizatur a mortuo et item (iterum?) tangit eum quid profidt... J-K. f 1049 (Migne, PL. 72, c. 754 C; P. Hinschius, o. c., p. 729). Quis iustitiae potest hoc credere ratione iactari ... J-K. 692 (A. ThiEE, o. c.» p. 508; P. Kwaed, o. c., L c., p. 562). INITIA Spuriorum 239 Quoniam (Quod enim) in canonibus legitur non debere episcopum de duitate ad ciuitatem ... J-K. | 1049 (Megne, PL. 72, c. 749 D; P. Hinschius, o. c., p. 726). Quoniam quidam metropolitanorum fidem suam ... J-K. f 1064 (Ae. FriEd- BERG, o. c,y c. 352; F. Thaner, o. c., p. 309). Quos uos constiterit indignos meritis ... J-K. 636 [XXIV (al. XXVI)] (Migne, PL. 59, c. 55 B; P. Hinschius, o. c., p. 653^; A. Thiee, o. c., p. 375). Refutandi sunt (etiam) raptores, fures, sacrilegi adulteri et horum similes... Relatum est (ergo) ad (apud) apostolicam sedem Iohannem Constantinopoli- tanum ... J-K. j* 1051 (Migne, PL. 72, c. 739 A; P. Hinschius, o. c., p. 721). Scias frater dilectissime aliud esse causam necessitatis ... J-K. f 1049 (Migne, PL. 72, c. 749 C; P. Hinschius, o. c., p. 726). Scitote certam esse prouinciam quae habet X aut XI ciuitates ... J-K. J 1051 (Ae Friedberg, o. c., c. 562; Migne, PL. 72, c. 743 B, P. Hinschius, o. c., p. 724). Sicut non potest peruersitatis communicatore suscepto... J-K. 632 (Migne, PL. 59, c. 44 C; P. Hinschius, o. c,, p. 640^; A. Thiee, o. c,, p. 354). Significasti (enim) litteris tuis quendam fratrem (fratrum) ... J-K. f 1049 (Migne, PL. 59, c. 749 C; P. Hinschius, o. p. 725). Si quis episcopus ab illis accusatoribus qui recipiendi sunt fuerit accusatus ... Si quis (se) periurauerit et alios sciens inperiuriumduxerit... J-K. 967 * (Migne, PL. 140, c. 877; PL. 161, c. 796; Ae FriEdbErg, o. c., c. 883). * Pelagio tribuitur in Decr. Burchardiy Xll, 9, Ivonis Decr.y Xll, 66, Anselmi Luc. Coli, can.y XI, 54, Polyc.y VI, 10,10. Gelasio autem donatur apud BonizoniSy Lib. de Vita Christianay IX, 53, in Coli. Caesaraugust., add. ad E.XV, Decr. Gratianiy XXII, 5,4. lam Berabdus, Gratiani canones genuini ab apocryphis discretiy Taurini, 1754, t. Il, 1, p. 369, licet quandoque supercriticismo inficiatur, recte tamen hic credidit decretum ex aliquo paenitentiali libro desumptum fuisse. Cf. J-K. 967, t. I, p. 128. Illi ego, quod ad hanc refert epistulam, omnino consentii, quaproter inter spurias eam reieci. En rationes quibus sum ductus: 1) Primo apparet fragmentum, quantum scio, in Decry Burchardi. Burchardo autem. Wormatiensi antistiti pervam fidem debetur, praesertim in iis omnibus quae ad originem et fontes, imde textus Decreti sui hausit, spectant. Cf. P. Foubnier, Studes critiques sur le Decret de Burchard de WormSy in Nouv. Rev. hist. droit frang. et itran. t. XXXIV. p. 41-112; 213-221; 289-321; 564-584; Eiusdem, Le Ddcret de Burchard de WormSy ses caracteresy son influencey in Rev. hist. eccL, t. Xll, 1911, p. 452-460; 685; Fournier-Ee Beas, o. c.y t. I, p. 373-381. Porro nimis rarum videretur hoc fuisse unum fragmentum Pelagii — extra litteras Coli. Arelatensis — no¬ tum investigationes quae, tempore Gregorii VII Papae peractae, ad inventionem duxerunt plurium litterarum pontificum et laciniarum earundem ad illud usque tempus ignota¬ rum. Annis enim c. 1082 1095 in lucem prodierunt illae omnes sat numerosae collec¬ tiones, partim amissae, ubi Pelagii epistulae reperiuntur. Cf. P. Fournier, Les coli. can. romainesy l. c.y p. 271-395; Fournier-Ee Bras, o. c.y p. 4-14. Itaque omnino improbabile censendum est hoc fragmentum fuisse unicum vestigium epistularum Pelagii l genuina- ) 240 INITIA SPURIORUM Sollicitudinem omnium aecclesiarum iuxta apostolum circumferentes ... J-K. •f 1050 (MignE, PL. 72, c. 755 C; P. Hinschius, o. c., p. 730). Synodorum congregandorum auctoritas apostolicae sedi priiiata ... J-K. J 954; J 1051 (St. Baeuze, 0 . c., t. III, p. 3; Migne, PL. 72, c. 739 A; P. Hinschius, 0 . c., p. 721). Uirginibus (autem) sacris temere se quosdam sociare cognouimus ... J-K. 653 [XX (al. XXII)] (Migne, PL. 59, c. 54; P. Hinschius, o. c., p. 653®; A. ThiEL, o. c., p. 373). Unicuique prouidendum (preuidendum) est ne aliquem iniuste persequatur... Uniuersalitatis (quoque) nomen quod sibi [lobannes Constantinopolitanus episcopus] illicite usurpauit ... J-K. J 1051 (Migne, PL. 72, c. 740 A; P. Hinschius, o. c., p. 721). rum, quod nobis ante coli, gregorianas servatum foret, et quidem in coli, suspicionibus | tam obnoxia uti est Burchardi Decretum. 2) In coli, canonicis, velut in ipso D ecr. Bur- chardi, XII, 3-11, in Decr. Ivonis, XII, 62-68, in Coli, Caesaraugustana, add. ad E.XV, haec commenticia epistula invenitur comitata et quasi immersa aliis non paucis frag- I mentulis, ex Paenitentialibus (Theodori, Romanis) libris aut aliunde desumptis, omnibus vero eundem characterem paenitentialem prae se ferentibus. Cf. praesertim Decr. Bur¬ chardi, XII, 8 (Ex decr. Fabiani papae, capite 11) = Decr. Ivonis, XII, 65; Decr. Burchardi, XII, 9 (Ex decr. Pelagii papae, capite \\)~Decr. Ivonis, XII, 66 (MIQNe, PE. 140, c. 877; PE. 161, c. 796-797). Sicut vero spurium est Fabiani decretum ita, immo a ' priori, s^nrmm Pelagii decretum censendum esse, non est qui non videat. Re quidem vera pleraque praefatorum fragmentorum inveniuntur, aliquibus subductis mutationibus et additionibus in Paenitentiali Valicellanno I, c. 48-52, qui liber saeculo circiter VIII adscri- bendus est (H. J. Schmitz, Die Bussbiicher und die Bussdisciplin der Kirche, Mainz, 1883, p. 290-291). Quod adtinet ad originem fontesque plurium textuum huius paenitentialis, | cf. P. Fournier, i.tudes sur les pdnitentiels, in Rev. hist. et litt. relig., t. VI-IX, 1901- 1904. Sive inde sive ex aliis vetustioribus paenitentialibus libris, Anglicis et Hibernicis origine, hausit probabiliter Burchardus ad decreta pontificum non pauca confingenda. tur hanc mentitam epistulam sive decretum pertinere ad nostrum Pelagium, propterea quod eius spiritus discrepat nimium a modulo qui in sinceris pape litteris animadver¬ titur, ut puta, exempli causa, in epp. 34; 37; 38; 46; 47; 49; 54; 63; 64; 74; 78 aliisque bene multis, ubi huiusmodi in adiunctis, simul recta severitas ordinis et per misericor- 1 diam temperata iustitia, harmonice coadunatae apparent. Non est cur adhuc alia minuta, quae observari insuper possent, addam, nam sententiam meam satius probare, quae adduxi, existimo.