Letter 11: Declining Euphemius's flattering overtures and refuting the arguments he had advanced in defense of Acacius,...

Gelasius IUnknown|c. 493 AD|Gelasius I
conversionimperial politicsmonasticismpapal authoritypelagianismproperty economics

(a. 492.) Gelasii papae ad Eupheminm.

Euphemii blandas insinuationes declinans (n, 1 — 7) et causa* pro defentione Ad
prolatas diiuens (n. 8 — U), religiosus pontifex concordiam ecclesiarum non
hujus Acacii sicut otnnium damnatorum commumone abjecta restitui posse os>
dit (n. 12 — 16), idque ut fxnt sub timore divini Judicii insteU («. 16).

*

Dilectissimo fratri Euphemio^) Gelasius.

1. Quod plena'^j cupimus atque siiicera fidei communioni^sqiie
catholicae redintegratione grmari^ asserit tua dilectio: quod al^fceri
solus non sufficit^) audituS; njsi per litteras spectaverit signifi.<s&2i-
tiam proYocantem de his^ quae circa nos dispensatio divina perTeeit,
ut sic in secundis vicem salutationis impenderem. Non arbitramur,
vel dilectionem tuam vel aliquem sic hoc sperare potuisse, ut pui;a*

*} 'S^Euphimio (et in inBcriptione adEphimium\ F^F'^ Eufymio; c^Eumfimio, »*cc
Euphemiano praeter mss. fidem et omnium antiquorum scriptorum auctoritat^en.
Hi praeterea Euphemium orthodoxae fidei studiosum fuisse magno consensa tan-
dunt. Docet nominatim EvagriuB h. e. III, 23, eum acceptis Petri FuUoiub ad
Flavitam litteris , in quibus Calchedonensi concilio anathema dicebatur, inde '▼^
hementer conturbatum sese a Petri communione Begregasse. Addit Theodoxag
lector h. e. lib. TI (ed. Vales. p. 558), eumdem Anastasii imperatoris electioni in*
terceBedsse, nec alia ei conditione praebuisse assensum, nisi scriptum ab eo ae-
cepiBset, quo profiteretur, se pro defensione fidei amplecti ea, quae in CalchedaM^^
synodo decreta fuerant. His Victor Tununensis, MarcellinuB comes ac Theoplu-
nes concinunt. Si eidem Theophani (pag. 209) habenda fides, synodale» K^p^'
mii litteras Felix nccepit et ut catholico commumonis impertiit consoriium. ffitueM te*
men episcopum agnovit^ quod Acacii ac Flnvitae ejus successoris nomen e dip^^^
non expunxerit, Sed ejuB de impertito communionis conBortio valde Buspeot^
est teBtimonium. De eo quidem, ci\jus orthodoxam probabat fidem, bene spe-
rare potuit Felix; sed quem comperit cum iia, quoB ipse damnaverat, cont»^^'
nicantem , ei suam communionem impertiri non potuit. Td porro firmat et lawc
Gelasii epistola. Quamquam orthodoxa Euphemii fides, ut Gyrillus in vii* ••
Enthymii (ap. Surium c. 69) narrat, etiam episcopum Hierosolymitaniim ixi^^^^
ut Pailadio Autiocheno et AlexandriniB, quod Galchedonensem Bynodom an^'^'
matizarent, exclusis ejus uniuB communionem amplexaretur.

') b plane, vulg. cum 0'^ plene. Sequimur F^^F^^K^K*, quibuB Buffragatur cgyxm
illud Felicis n epistolae 14 n. 2, quae Qelaaio in archetypo tribidtur: commsi^*^^
quidem nostram contristati distulimus, quam remotis dubieiatibus optabamus pl^^*
fidei, tum istud ejusdem FeUcis epist. 17 huic prorsus simile exordium: ^
unitatis ecclesiae ptena cupimus redintegraiione firmari, Nitidior eBset oratio io xnnic
modum: Id asseHt tua dileciio^ quod plena cupimus eic. ,

EPI8T0LA 3. 313

ret nos yel aliquempiam potiorem^ quae sunt gesta referentes; de-(a.492.)
buisse responsa promereri^): quia nimis judicaretur arroganS; $i de
prima sede taUter ezistimasset. Quodsi, ut magis opinamur, quasi
bocHb, quibus praeesse Ghristi munere delegata^) est, apostolicam
eedem institutum sibi noviter sacerdotem praeeuntibus oportuisse di-
xiBti litteris indicare: fuit quondam ecclesiastica vetus haec regula
•pad patres nostros^ quibus una catholica apostolicaque commimio
ab omni praeyaricatorum libera pollutione constabat. Nunc autem
qumn societatem praeferre malitis extraneam, quam ad beati Petri
partun redire illibatumque consortium^ quomodo cantabimus canticumV^.\^%,i.
Domini in terra aliena? Quomodo dispositiouis apostolicae antiqua
foedera praebeamus hominibus communionis extraneae? Quemad-
modum yobis ordinationem renuntiatura est^ ciii vestro etiam testi-
monio haereticos danmatos^) praeponitis?

2. Dicet forsitan tua dilectio : cur si fas non est praesentibus,
saiiem litteris colloquamur? Quia aliter appellamus dominicae mensae
partidpeS; aliter qui in ejus nobiscum societate dissentiunt: quia et
ipse Dominus alio modo verba faciebat a sua praedicatione disctetis,
alio discipulis regni coelestis secreta pandebat, consequenter quo-
que et apostoli non ita a suo coUegio separatis^ quemadmodum fidei
domesticis consortibusque loquebantur.

3. Sed ait dilectio tua^ tantum circa tne sese caritatis hdbuisse,
ui ntm solum ad scribendum fueris contentus, sed a/fatus'^) audire,

- L^gisti sententiam: Fides ex auditu, auditus autem per verbum ^^^ 5? ™7
illud sdlicet verbum, quod confessioni beati apostoli Petri portas in- Matth.
/emt nunquam praevalituras esse promisit. Atque ideo rationabiliter ^^»^®-
ciistimasti, quia fidelis Deus in verbis suis non, nisi aliquid tale pro-
Bainsset, institueret®), unde sponsionis suae promissionem impleret,

^ c^ promerey alii cum m88, proniereri: h. e. qaum Romanus pontifex prae-
^oEbQs aliis ordinationem suam et quae in ea gesta sunt refert, sicut quum
finvuni potior subditoB de collata sibi dignitate certiores fadt, id praestare
^Qcputandqs eet quasi. inferior, qui si huic defuisset officio, nec illorum
'^'^U ceterave officia promereretur. Moris hiy us , quo receuB creatus pontifex
«teiiUM ceteroy episcopos de ordinatione sua certiores facere aolet, jam s. Cy-
mos eiHstola ad Gornelium (Comel. epist. 2 n. 3) meminit. Eum inductum
^V^^ar, at quiBque de noyi pontificis creatione higuB ipsius testimonio certior
"^ nec fiJleretur incerto rumore, nec diutius de dubiis vaciUare cogeretur.

) Ita mss. et c', scilicet sedes apostolica, b c^ seq. delegatum est.

) f* F^ 0* damnatosgue. N* e regione horum ad marg. notat: haereiicos
•*■«'« didt Petmm et Acacium. Quae a F<* F"» {dici) et posterioribus editoribus,
^ HaidiQno ezcepto, in textimi post tua dileciio inserta prorsus inextricabilem
'•"^«ntUm effecerunt.

"^ 0*bc^c*c'*ita; K*c* affectu, a'c' affatu, K* omittit prorsus. Post verbum
^wem ni^-e Bupplendum desideret. F** F" ut solum ad s. f. c. affectu audire. Lege

") lU K» 0« cS editi instituere, F<» F« K> instituit. Peinde c' c« umtm, a' b c^
^" ^m, ubi F« F» K» K» 0« c» unde.

(a. 492.) 4. Ait denique tiia dilectio, nos*) divinae providentiae ff^Oi
quod ille monsiraverit, sanctarum ecclesiarum se nan deserere carU^U
qnia me in pontifieali sede ^ocaverit non indigentem, sicut ait,
ceri, sed intendentem omnia necessaria ad ecclesiastici corporis unHai
Ego quidem sum omnium hominum minimus , satis immeri
tantae*^) sedis officium^ nisi quod supema gratia semper opeia
magna de parvis. Quid enim de me sentiam^ quum hoc ipsud^^)
* ^^q se magister gentium testetur, qui se ultimum et non dignum vot
apostolum profitetur? Venmitamen, ut ad dilectionis tuae verba
deamus, si veraciter assecutus es haec divinitus mihi fuisse coU;
quae et profecto quaecunque sunt bona, dona sunt Dei: seqt:
ergo hortamenta non indigentis doceri, et secundum supemam dis
sitionem universa circumspicientis ^^) , quae ad ecciesiarum p^
nent unitatem, et adversus didbotum conturhatorem verae pacis ai
compagis, ut asseris, fortiter resistentis, Si ergo de me ista pron
tias, aut sectanda tibi sunt, quae a Christo perhibes constiii]
aut palam te, quod absit, Christi dispositionibus obviare deprcnn
aut, da *^) veniam, lusorie de me cognosceris ista jactare.

5. Sed consequenter adnectis, condescendihilem me et optin
dfspositione revocare posse concordiam. Proinde, quoniam isto veri
frequenter utimini, quid sibi velit, explorem. Optima enim illa e
Ecclesiae catholicae atque apostolicae dispositio, quae '*) docet i
meliora proficiendo conscendere, non ad inferiora descendendo de!
cere. Quum autem dicis condescendere nos debere vobiscum, interi

'") Ita mss. et c' ; ad tantae c« c^ c» c'^ officio F^ F"".

•») Ita F^ F"» K', ipswn id K», ipsi id 0», ipse id c«, alii editi solum ijp-
Porro ipsud non secus atque illud et istud antiquis usitatum fiiisse, ex vaterifc
codicibus satis liquet.

") Vulg. cunctaque inspiciendis. Praeferimus cum F'* F"" circfunspicientis. -<
mss. circa inspicientis , sicut infra n. 1 1 , ubi obtinet quid circumspicitis, K' SJ*
litor quid circa inspicitis, Mox b c^ c* c**^ resistentiSy ubi alii resistentem,

*') ItaF<*F"c'(K'?); alii etO' aut ad veniam (ad moxg.venam) tuxuriae. Moiq
magis placeret condescendibili me et optima. De ejusmodi condescensione {<avfVtt
pdcit) ob Ecclesiae pacem nonnunquam perutili optime disputat s. CyrilluB Aksi
(IrinuB in epistolis nuper ab em. cardinaU Angelo Majo (Patr. nova biblioth. II, t^
editis, unde forte Euphemius locutionis suae ansam arripuit. Ferisimite fd§
esl^ explicat, quosdam ad communionem non receptos , quum se negligi videant , uie^
sulte ad aliud quid se converterc . . . Quamohrem , pergit sequenti epistola L c p*
107, constat, haud summo jure agendum esse cum iis, qui converti votunt ... Sn^
cit enimy ut hi profiteantur sic: y,anathcma dico illi haeresi ,.,** Nam durae saepe C
Hsiones, deinde pag. 108 addit, muttos ad impudentiam impetluni, meHusqui <
blande potius sustinere resistentes, quam juris acwnine molestiam ipsis creare,

^ jam T08 aot descendere atit descendisse monstratis. Unde, quaeso, (a. 492.)

Td quo ifti descensio est? Utique ex superiore quodam loco ad in-

ftnora qnaeque deponens'^). A catholica apostolicaque communione

ad Imeretieam damnaitamque pirolapsos yos videtis^ cognoscitis^ non

BCgaia: et non solum yos in infimis jacere delectat; sed etiam in

soperiore manentes sede vultis impelli. Condescendere nos vobiscum

imitatiB ad ima de summis^ nos coascendere vos nobiscum rogamus

ad samma de imis. Nunc igitur sub conspectu illius excelsae ju-

stitiae judicet genus humanum^ quis nostrum debeat alteri obedire.

6. An dicis, ut cetera nunc omittam: descendU Dominus ipse

iecodof Descendit plane^ sed ut hominem ab errore liberaret, non

vk ejiM misceretur errori. Nonne ipse praemonuit, ut qui in tecto 24 17.

emisterent, non descenderent nec ad ea, quae in domo videntur esse,

toileBda? Nonne pro onmibus apostolus clamat unus, qui plus omni- 15 10]

hulaboriwit, quum de custodia veritatis ageretur: quibus nec aefGal.2,5.

hrflui cessimus subjectionis gratia, ut veritas Evangelii permaneret apud

wt.^ Videtis coelestem magistrum condescendere noxiis recusantem.

Poetrcmo faciamus aliquem corruisse, ad quem benignissime suble-

▼andum paululum quispiam velit inflecti. Ergo, ut erigatur jacens,

Bwerantem convenit inclinari**), non ut cum eodem praecipitetur

infoTeMD. Tgitur per litteras, quas per Syncletium*') diaconem de,

itoaatig, de his quos baptizavit, quos ordinavit Acacius, majorum

Witione confectam et vestrarum praecipue regionum soUicitudini

, «Dgruam praebemus sine difficultate medieinam. Quo nos vultis

») Ita F* F» K' K* 0* a' c», h. e. ea utiquc, quae deponat atque dejiciat. h depo-
«^. c^c'» deposiio et ad marg. depositio, c' c* deponiiis.

") AVwo enim^ inquit Prosper Bent. 317 (secimdum 8. Augustini epist. ol. 268
"Wc 11 n. 4) quempiam erigit ad id quod ipse est, nisi aliquantum ad id, in quo
^iUe, detcendat, Sed nulli descendere ita licet, ut vel erroris vel peccati la-
*«nadnuttat.

") Ita F* F^c'; al. Sinclitium. Deinde c' et veram praecipue reliyionum sollicilu'
^^^ttrae conffTuam, ubi c* omitt. vestrae, b seq. reiigiosae soUicitudini. Sequimur
^rfKiK-^?); pdpin soUic. vestrae c. pveremus, Quaenam vero sit iUamedicina, quam
^^M pollicetur, ex Felicis II epist. 14 n. 5 comperimus, quae ut diximus Oe
■■^^^ adBcribitur, quia revera ab ipso scripta: Nobis Deo inspirante provisuris
'•WMfttffier, ui scripsitnus, si cuncta convenirent , ui eorum, quos ordinavit vel
f^^t Acacius, salva confessione catholica pro caritulis redintegratione nihil pe-
JJ*'- Hanc medicinam ait Gelasius majorum traditione confectam, utpote concilii
^icaeni decretiB circa Novatiauos Africanorumque statutis in concilio Carthagi-
^ circa Donatistas, ut alia mittamus, conBent^neam. Addit praecipue regio-
^^ttrarum, quia.in Oriente habitum fuit Nicaenum concilium, atque Orien-
r^^^fgaeos, qui haereticorum contagio polluti fuerant, recipiendos semper
""^entioreB exetiterunt. Vide Innocentium epist. 3 n. 3, 16, 17. cap. 3 et 5.
j^ auiem Felix aperte, Gelasiusquc correctis non minus c^rto .promittit in-
'^Miam, hanc et eonun successor Anastasius II epist. ad Anastasium imperat.
"• 8 confirmat.

(a.492.) ultra descendere? Quid tacetis? Quid yerecundamiui yerbis erpi\'^
mere, quod corde gestatis? Ipsa vos saltem yerecundia; quam^^) ini-
quum sit, debuit commonere. An forsitan^ ut haereticorom damita-
torumque et his vel eorum successoribus communicantiiiiii nomiiia
consentiamus admitti? Hoc non est condescendere ad subyenieiidim
sed evidenter in infema demergi.

7. Parcite, quaeso^ et nobis et vobis. Quodsi curam ▼etbi
adeo non habetis^ date veniam nobis. Dolere et flere poesainiis ek
debemus: in haec abrupta deduci nec possumus nec debemus" jgoit
praestante Deo nostro sinceram puramque patemae traditiouis fidem
communionemque retinerC; et ab omni praevaricatorum coutagioiie \
discretam^ etiam intentato periculo mortis, optamus: eligenteBi
velitDeuS; hic^^) quaelibet illa perpeti^ quam causam incidere dain- "^
nationis aetemae. Date^ inquam, veniam, si^^); quum vos propter •
amorem cujuslibet hominis vel timorem haec libenter incurritisy no« :
propter amorem Dei et timorem gehennae talia refutamus. Nec foi '■
credatis dissimulaudo causas atque personas quibuslibet^^) amicitiii
posse subrepere : quia neque vos ita subtiles estis^ qui non poesitii i
intelligi, et nos praestante Deo nostro non reperitis incautos. Nonne
missis huc saepc litteris indicastis^ cum "ceteris baereticis voe Eih. \
tychen quoque respuere? Hoc si vemm est^ aut eos^ qui conununi* j
cavemnt Eutychetis successoribus, pariter abdicatC; aut alionun que- )
que haereticonim successoribus conmiunicantes admittite. ]

8. Stnl Acacim, inquis, nihil contra fidem, sicui Eutychet et sm- \
cessor ejus, legitur vbicunque dixisse; quasi non sit deterius, et non ;
ignorasse veritatem, et tainen conmiunicasse veritatis inimicis. Si \
enim, quum aliquis recte sapiens de fide catholica communicet iQis i
haereticis, inter quos Eutychetem posuistis, vel succesoribus eomm,
non est fas eos inter catholicomm altaria nominare : ita^) ei^ nee
illius Eutychetis successoribus communicando simili sorte tenetur

Pb.54,16. obnoxius? De talibus quippe convenienter dicitur: descendani m bh

Rom. femum viventes, qui dum illa vita, qua justus vivii, vera atque catho-

* lica putantur vivere, repente aut in prona pravitatis aut in haere-

ticae communionis infema verguntur.

' ^*^* ^* Ecce quales Christo dicitis esse praeponendos, quum ille

Lac. nec animas nostras sibimet praecipiat anteponi. Immo et adhuc

14,26.

••') Ita F"* F"» K* K' 0*. In vulgatis quod nonnunquam fit, '

*') Particiilam hic addimus auctoritate mss.

*<) In vulgatis cujuslibet; rectius in mss. quibusUbet Bcilicet amiiHwe «ff^fftfr.
Deinde P* F°> 0* c^ subripere. Deinde in F^ intermedia a prae$UmU Deo uqiie
ad illa n. 11 cedere veritati exdderunt.

«) pm fA itifc grgo necj alii editi ergone , c' itane ergo, Mox F* K'0*
tUTy K^ vergantur, vulg. vergunt.

BPI8T0LA 3. 317

quaeritis^ quando fumi damnatus Acacius? Quasi revera^ etiamsi eum(a. 492.)
niillaB ante damnasset^ non debuerit orthodoxae et apostolicae com-
mimionis^ cujus praeyaricator exstitit et desertor^ participatione se-
dndi; sicut etiam quilibet^ qui fuerit aute catholicus, cuicunque
haerem commmiicanS; merito judicatur a nostra societate removen-
duB, aut in tali sorte defunctus, inter catholicorum nomina nulla-
teniia computari. Miramur tamen^ quomodo ista profertis: hoc est^
Qt et synodum Calchedonensem yos suscipere pro fide catholica pro-
fifceamixiiy et eoS; quos damnayit sectantium communicatores; non
paxiter^') ^^eneraliterque putetis fuisse damnatos. Ostendite ergo, quae
synodns ixi tuiaquaque haeresi non^^) cum erroris auctoribus successo-
xes eoxuxn iuB conmiunicantes simulque omnes damnarit et complices.
Itaque ille vester Acacius^ qui Eutychianis haereticis detestabili
commoxiioxie factus est particepS; ab eadem synodo sine dubitatione
damnatos est, quae et Eutychen Dioscorumque cum successoribus
eorom hisque conununicantes synodico tenore prostravit.

lO. Sic ^) vos sequacesque eorum Timotheum Petrumque

gimni defixiitione dejecit. Proinde si ea^ quae in synodo Calchedo-

nenai pro fide et conununione catholica^^) yel apostolica definita

gont, vere certeque sectamini; sicut vestra professione multiplici

oontinetar^ aut successores ab illa synodo damnatorum hisque com-

municantes abjicite^ aut, si istos admittitis^ ea quae in illa synodo

pro fide et communione catholica et apostolica sunt perplexa^),

non aoluxn falso vos retinere perpenditiS; sed insuper labefactare

eonainixii, et in Eutychianam haeresim sine retractatione reciditiS;

m^ritoq^ue a catholicis probamini esse vitandi: quia ut talem peBti-

lentiam perpetuo possemus evadere^ ea quae contra ipsam ab ea

e sanctorum patrum salubriter decreta leguntur^ nulla-
mutilanda^ non solum sedis apostolicae praesules^ sed etiam
Orientalium regiouum catholici censuere pontifices.

11. An Petrum dicitis fuisse purgatum^ cui communicavit

AcaciuB? Veris assertionibus edocetC; hoc ostendite, hoc probate,

quibus ille modis, quibus ille regulis ab. Eutychiana fuerit profes-

vel conununione mundatus: ut quum id nihilomiuus evidenti

*s) Ita niBS. et c*. b et exinde alii editi parUculariter , contra mentem Ge-

, qni Timothenm, Petrmn Acacium ac ceteros, qui cum Eutychianis com-
Buniicamnt, pafticnlariter ac nominatim, sive ut ipse epist. 10 n. 6 loquiturf vtVi-
tim in concilio CalchedonenBi damnatoa negat.

Byoodns haereaiaTcfaarum complices viritim ac nominatim, sed tautum generatim
illUllllttTXt. £d. haeren cum erroribus successores . . . non damnet,

«») F" K* Sie (P" Si) vos sequaces eorum, K* 0' Sic vos sequaces quae eorum,
b c' et alii editi Sie vos sequaces quoque eorum (c^ seqq. omitt. vos).

••) Ita F" K* E« 0*. Editi cathotica lege apostolica.

«^ Ita F" K* K* 0* E*, hoc est perculsa vel damnata, Vulg. peracta.

(a. 492.) rerum claruerit demonstratione convictum, palam aperteque po8f
advertere, aut vos debere cedere veritati; aut adyersus hanc m
festa dimicatione confligere. Nec vobis hlandiamini; quia fidem cai
licam profitemini vos tenere^ quia Eutychis nomen abnuistis
quia ea veluti praedicare videamini, quae orthodoxa praedicavit
^2 3^" tiquitas. Clamat enim vobis illa evangehca sententia: Aui fi
arborem bonam et frucius ejus honosy aui facUe arhorem maiau
fructus ejus malos; a fructihus enim arhor cognoscitur: id est, si t
si fide, si professioue cathoUca et apostoHca fideliter veraciter
gloriamini; hujus et communionem recipite. Si vero haereticon
scilicet danmatorum vel his aut successoribus eorum communic
tium, communio vobis placet, quid statis, quid cireumspicitis?
Simul et eorum aperte manifesteque, remotis obstaculis, dogma <
fendite. Quid enim juvat? immo et satis gravat, dictis poUic
quod factis negatur : ut non solum ipsa per se haeresis Eutychia
quam sit funesta Christiano sacrameuto, possitis aguoscere, %
quanta et quam graves haereses in sui definitione contineat.

12. Ecce ad quae nos praecipitia condescendere provocal
atque ad quae nos vitae aeternae pericula cupitis inclinare. li
descensu salvare est aegrotantem; an conlanguentem cousumi? Hi
erit optima dispositio illa, quam memoraS; reparandae concardii
an illa potius^ ut rejectis contagiis perfidonim integra fide, sisct
sui commuiiione potiatur communio catholica atque apostoUca, hae
ticorum^®) tabe depulsa intemeratam suae fidei coufessionem ;
tatur adstruere, atque invieeui sibimet congruentis orthodoxae p
fessiouis conununionisque sit unitas? IlanC; sicut dilectionis to
Utterae cohortantur, meis quoque temporihus custodiri, qua ?•!
prece deposcO; quae per tot annos ab iilis patribus gloriosis illib
iuviolataque servata est. Haec^') enim est, sicut ipse dicis, qik
Deus noster de omnihus hene futuram, et secundum suam veritatm
regulam guhetmandam et praescius ante constituit, et singulis quilms{
temporibus sua dispositione convenienter aptavit. Haec est voluntas D
cujus tu ingeris mentioneni^ quam ego quoque pro meo modu
quantum Dominus donare dignatur, cupio promptus implerCj ut 0

'^) c* adjuvutis, alii oditi ademistis m mss. annuistis, cigus verbi loco reitito
dum diudmuf) abnuistis, Mox F** F'" omitt. fideliter; deinde redpiie ab hmereUew

^>) Ita K^ 0' et editi omues. Lcctionem K', quam Couat. praeiart, ipf
enucleari nou potui. Innuit ille eam infra hoc modo: hinc redibai (Eupha»
ad Uelasii laudes, memorahatque Deum, qui omnia secundum veritaiem at re§t
suam yuhernanda et praescius ante constituU et singuia quibusque temporib^i o»
nienter aptavit, itlum his ornasse dotihus, F^ F"» /iaec enim sicut f . d. ds mr 4t m
bus quae bene futura secundum etc.

leas de Iiiijiis talenti coelestis deminutioiie reperiar: in^^) hoc ta-(a. 492.)
kntO; sicat ipse quoque nos admones^ incrementum Christi postulo
eoDBequi; et nullum prorsus incidere detrimentum. Hinc est, quod
prioribos dilectionis tuae^') litt^ris^ sicut tua quoque pagina desi-
gnarit^ pro vestra sumpsi salute tristitiam, ubi compleri^^), quod
«»t yobis noxium et verae paci contrarium, reperi. Contristatur .^ g^g'
eiiiffl apostolus de errore deviantium; et laetitiam recipit de eisdem
m praedicatione correctis.

13. Si autem tua caritas^ *ut dicit^ nescio quorum necessitaie -
cmtrmffUur, quod, pace tua dixerim, sacerdos pro veritate promenda
nec facere deberet onmino nec dicere; ignoscat nobis hominibus
fcnidiMimis, si coarctante nos terribili metu ^) divini judicii, grandi
oecessitate constringimur, sicut qualescunque ministros Christi decet,
uumas nostras ponere pro veritate salvandas^ quam eas lucrari
Telle veritatis deminutione perdendaS; ut non dicam^ cujuslibet
contra fidem libitis addicendas.

14. Istae mihi sunt, quas dilectio tua commendat, ceriae fidei
P^peiuae cum eo, quicunque voluerit, in Christi viscerihus amiciiiae.
Hiiic non tam optamus praeponi aliis, sicut praedicis^^); quam cum
a&hm cunctis sanctum et Deo placitum habere cousortium. Haec
i, quam mandat tua dilectio'; pax solida, inconvulsa et perennis,
unom vinculitm, sicut etiam ipse desideras^ salutare, quo cuncta
oniri possit Ecclesia. Hoc quibus est creditum^ sicut et ipse de-
pecaris, protectiodivina perficiat. Haec est, quae Deus est, cariias,iJoh.^fi.
^pm poscis de corde puro et conscientia bona ei fide non ficta, Quo- j ^™'
Bwdo ergo de corde puro, si haereticorum fuerit participatione pol-
hka? Quomodo conscientia hona, si malorum fuerit confusione per-
Joiita? Quomodo fide non ficta, si fuerit juncta cum perfidis? Quae
« prudentia tua, sicut^') Deum praedicamus, diligentef advertat,
pwspicit, apostolicam sedem non vitare pacem, sed haereticorum
^atorumque vitare contagia.

") Ita msB. et c* ; alii editi sed in hoc ialento . . . admonet incrementum Christi
SraHa pouuh.

Jl^iinulare tnstitiam nequiverit. Euphemius enim Theophane teste litteris illis
J^Titae et Acacii uomina ex Bacris tabulis expuugere renuebat, ideoque a Fe-
"^ conaequi non menut , ut ipsum episcopum agnoaceret.

) Editi cmnperi quod erat vohis noxium et quod verae (K* F** F" et verae, c'
" ^f^l Deinde F«> F«» repelli (loco reperi). Sequimur K^ 0«.

} ItaF^F"", faventibus partim K' 0* c*. Al. et divini ... decet nos ,,. ut non
^"^^ra fidem libitis cujuslibet abdicandas (K* abdicendas^ 0' abdicandas).

) Sic II1S8. et c'; alii editi praedicas. Deiude ed. mia:ta cum perfidis.

) c'c' c'° sicut eam precamur^ F** F°» K* K^ 0* c' sicut Deum praedicamuSj b
^ ^^^ precamur, Mox editi vesiiyia (loco contagia).

(a.492.) 15. Quae etiam vos rationabiliter intuenteS; creditis'') coi

nendum populum Constantinopolitanum; non permittere submo^^^^n
nomina perfidorum. Quisnam hoc in Ecclesia Dei^ quaeso to, posjnt
audire^ quum utique pastorem sequi grex debeat ad pascua ssltit^L^^^
revocantem, non per devia gregem pastor errantem?'') Dic nai^^'
rogo te, grex pro te, an tu pro grege redditurus es rationem? Cer"'^^,
si vobis hoc placet, multo magis causa est nobis justior, qui pop^^^,
lum Romanum a fide illa sua, laudabili majorum traditione percepi

declinare nos penitus non sinentem libenter audimus, si vos Om^^^-
stantinopolitanam plebem ab haeretica communione discedere recu-^^"^
santem non vultis offendere.

16. Sed nos dicitis debere dirigere, qui eam valeant miiigare,
Quomodo me auditura est, quem videtur habere suspectum, si prae-
sules suos despicit admonentes? Nonne ipsis apostolis est praece* '^
ptum in aliquibus regionibus verbi praedicatione non uti, his*®)
quippe, in quibus non fuerant audiendi ? Veniemus, frater Euphemi,
sine dubitatione veniemus ad illud pavendum tribunal Christi (ut
taceam quae^^) ex hoc sit metuenda vindicta), et circumstantibiis
illis, a quibus^^) fides ista defensa est. Non illic inficiationibns,
non dilationibus, non illusionibus^^) est agendum, sed^manifestiBsime
comprobandum, utrum beati Petri gloriosa confessio cuiquam eorum,
quos regendos accepit, quidquam subtraxerit ad salutem, an eam j
auscultare nolenti^*) etiani cum suo periculo rebellis exstiterit ob- ^
stinata pernicies. Ibi certe dilucidabitur, utrum ego, sicut putatis» ^^
acerbus, asper et nimis durus difficilisque sim vobis, qui curationem ,^^
vestram salutemque parturio, qui clamo: etiamsi austerum videiur onH- ^"^^

'^) Recentiores conc. edit. post Bar. creditis commonendum , antiquiores
0*a' creditis {O^credetig) componendum (F^F"»N^ opponendum), et mox omuefl
ipdpmcf Qt nomine) perfidorum. Leciio K^, quam a' praefert, quantum his condiuifv
nesdmuB. Nostrae lectioni faveut, quae idem (relasius epist. 12 n. 10 sibi obj^-^^
cit his verbis: Quod si mihi populi Constantinopoiitani persona praeponiiur^ p^^^^
quam dicatur nomen scandali id est Acacii non posse removeri; et paulo ante I. ^.

u. 6: Proinde si pietas tua unius civitatis populum negat posse componi ete.

epist. 8 n. 6, quum causa Dei agitui\ regiam voluntatem sacerdotibus Christi
non praefen'e, et sacrosancta per eorum praesules discere potius quam docere.

«; Ita Fd F« K* K» 0« N« c«. Editi alii fides ipsa, et c» c»» omittunt defe

EPISTOLAE 3. 4. 321

uM, accipiie, quaeso, hibite, viviie, nolo moriamini] an vos, qui a(a. 492.)
ciis prohibiti^ medicos ducitis exsecrandos, immo qui vultis yobis-
ca medicos aegrotare^ quam vos recipere sanitatem. Et alia manu:
!ii8 te incolumem custodiat!

Gelasii papae ad Honorium Dalmatlae episcopum. ^- ^

Ut Pelagianam haeresim olim toto orbe proscriptam in Dalmatis revalescere

non sinat.

Dilectissimo fratri Honorio^) Gelasius.

1. Idcet Ibter yarias temporum difficultates continuis occupa-
'onibas implicati vix respirare valeamuS; pro sedis tamen aposto-
cae moderamine totius ovilis dominici curam sine cessatione tra- _
'^tes, quae beato Petro Salvatoris ipsius nostri voce delegata est: 22,32.
•^ tu conversus conftrma fratres tuos; et item: Petre, amas me? ^^^-
'^^e oves meas: dissimulare nec possumus nec debemuS; quae nostram '
>Uicitudinem forma perstringat, cum beato Paulo apostolo sentien-
*=» atque dicentes: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scan- 11,29.
^iizatur, et ego non uror? Ita quippe nos repente tristis horrenda
' Tix credibilis confecit opiniO; ut mentem nostram confunderet;
ki3ciaret; affligeret. Nuntiatum nobis est enim, in regionibus Dal-
Atianun quosdam recidiva Pelagianae pestis zizania seminasse;
•ntanique illic eorum praevalere blasphemiam^ ut simplices quosque
ortiferi furoris insinuatione decipiant. Est quidem error ipse ne-
^w tanto pemiciosor ad subripiendum, quanto ad fallendum veri-
noilitudinis colore versutior: *praestante Domino adest fidei catho- sed)
cse pura veritaS; concordibus universorum patrum deprompta sen-
iiatiig'), quae et subtile virus funestae pravitatis exponat, et hu-
ikMM generi salvando conferat de Scripturarum confectione medici-
Lun. Nidlatenus igitur discretione rerum nondum abundantia corda
mBtorbet, donec et occultum vulnus appareat et salvatio smgularis
eluceat: quoniam quantalibet arte fallaciae spiritus perditionis arme-
toj sancto gladio Spiritus principalis et detegitur et necatur.

2- Quapropter per dilectionem tuam cunctos ibidem Domini
••«^otes fratemo commonemus aflfectu, ut qui cum erudiente vos
^tanino contra novitios pugnetis errores, olim perversitatem toto
W)edaiimatam nec ipsos recipere debeatis autores^). Quod si temere

^^tareitltQimus, quod apud G' cc in honc modum prolatam: debtatis^Qt^

8^«T0UB lOMAll. POHTIF. I. 21

.•522 S. GELASII PAPAE

a. 41)0 putatur esse faciendum, quae iion haeresis a majoribus uostris con-

Ui. ^•''>^ venienter exstincta rursus provocare nos audeat,^ et palani noyis re-

smnptis viribus aperteque conHigat? Numquidnam licet notns a

venerandis patribus damnata dissolvere, et ab illis excisa nefaria

dogmata retractare? Quid est ergo, quod magnopere praevacemus*),

ne cujuslibet luieresis semel dejecta pernicies ad examen denuo

venire contendat, si quae antiquitus a nostris majoribus cognita,

discussa, refutata sunt, restauranda nitanuir? Nonne ipsi iios, quod

absit et quod nunquam catholica patietur Ecclesia, adversariis veri- 1

tatis universis contra nos resurgendi proponinms exemplum? Ubi

.,.> 28 *^^^^7 quod scriptum est: Terminos patrum tuorum noti transgredieris;

Dout. et: Interroifa patres tuos, et annuntiabunt tibi, et §eniores tuos, ei

' "' dicent tUti? Quid ergo tendimus ultra detinita majorum^ aut cur

i*f.«M/7?- nobis noii *sufficit? Si quid ignorantes'*'! discere cupiamus^ qua-

''""^ liter ab orthodoxis patribus et senioribus singula quaeque vel vitanda

praecepta smit vel a[)tanda catholicae veritati, cur non his proban-

tur esse decreta? Numquid aut sapientiores illis sumus^ aut poteri*

^ juus tirma stabilitate constarc^, si ea quae ab illis eonstituta snnt

subruamus ?

3. An fortasse nescitis, hanc haeresim, de qua loquimur, et ab j
apostolica dudum sede per beatae memoriae Innocentiiuu^ ac deinde J
Zosinunu, Bonifaciuni , ( 'oelestinum , Xystum, Leonem continuis et
incessabilibus sententiis fuisse postratam^ nec tantum EcclesiM
catholicae legilnis sed principum*') quoque Komanorum eo tenore 1

tiehefis) nvt qtuni femrre putatiiv es<ip f'ariendum\ quae mm haereais (G* add. a)wu^l&' \
libus. Nuiic itmii (lelasius niouiluiu, quod Loo epist. 1 n.4 Aquilejensi episci^
adversuH famdoni haorosini di'd«n*iit liis v«'rl)is: Cavendum ertio iuae diiecnom eii.\
magnaque diligentia providtndum, ne ptr hujusmodi homines exftiinctti dttdmm
dala excitentur, et de eAciso olim dinjmate aliquod in provincia tna ejusdem
germen oriatur. lN>liu^ianani iuitiMu pt^rversitatem priiesertim aimo 418 ZodiiBO.^
2>0Dtilie(' por totuni orbcni diinunituni vssi'^ in notitia epitttolarum Zoomi IUMI
■«•xstantium n.VIl, l;j vi 10 obscrvatum.

Jiovam synodum, qua ii)sorum doctrinii discuteretur, flagitare. lieo vero ijjwh
qiio succossorcs oorum j)Ostuliitioni intorcodoro nuuqnam destitenmt. "SiTeiO
J^ehigiiiniB causao suao concodatur recognitio, neque id EutychioniB negandi
ibre, recto Golasius iirguit.

^') Constantii imporatoriK, Vohisiaui praofecti urbis et Valeniiiiiatii Ifl ad-

damnatam; iit nec usquam teirarum viveudi locum sectatores ejus a. 490

habere sinerentur? Quae omnia tam gestis Ecclesiae per singulas ^^* *^^^

quasque regiones de eorum pravitate confectis, quam ceusurae pu-

blicae sanctionibus edocentur. Ecce quorum') libet aures catliolicas

audire doctrinam; quaestiones accipere, tractare tendiculas, et blas-

phemias patienter admittere ! 0 si studerent adversus eos majorum

nostrorum libros responsaque cognoscere, illic modis omnibus cer-

neretur, nihil esse prorsus, quod et ab istis fuerit ventilatum et ab

illis magnifica veritate contritum: sicque de cunctis eorum nequitiis

refutandis fideles quique redderentur instructi, ut nihil amplius quae-

reretur. Sed si forsitan ineruditos animos quaedam de eorum sen

sibus proposita commoverent, ita venerabilium j^atrum doctrinis et

omnis eorum publicatur insania, et quibus remediis euretur osten-

ditur, ut ex his Deo praestaute praevisis cuncta, quae de eorum

serie texuerunt, et periculosa sectantibus et stulta deprehenilentibus

esse videantur: ita ut si quis existimet reluctandum, non^) tam

Teterum sententiis contradictor exsistat, sed humanae sahiti catho-

licaeque doctrinae palam se aperteque profiteatur inimicum. Quo

msLgis attentius^) pervigil cura pastorum a sacris gregibus luporum

debet arcere saevitiam: quum^*') quidquid ovibus sanctis acciderit de-

trimenti^ praesulum, quod absit, damnet incuriam, sicut a regene-

ratiB agminibus nocentium depulsio bestiarum custodum praemiis

perpetuum procurabit augmentum. Gerte si, ut magis optamus, fal-

ms liaec rumoribus sint relata, quantoeius desideraaius agaoscere,

ut qui membrorum Christi vexatione trepidamus, multo magis de

eorum stabilitate laetemur. Data V Calendas Augusti, Fausto'^)

yriro clarissimo consule.

PelagianoB sunt decreta, quae apud Augustinum in appendice tom. X
p. 126 (in edit. III Veneta ,tom. XVII p. '^756j simul coUecta videre licet. Ho-
rum primum memorat Photius cod. 53.

'') In priufl vulgatis quorumlibet uno verbo, quo in duas voces diviso nil jam
ad orationiB integritatem ac nitorem desiderandum restat. Aliter diceres : Etcv
hmjusm/odi suni^ quorum doctrinam a caiholicis auribus audiri placel, Mox editi quod
ei ab istis; sequimur G^

•) Hinc exddisse videtur comparationis membrum, quo eorum, qui pecora
caBtodiunt, in arcendis lupis vigilantia exponcbatur.

«*) E regione vocis hujus in Romana editionc adscriptum est Albino, atque
hanc coigecturam Baronius calculo suo conq^robavit. Quid dc illo censendum,
in monito praefati sumus. Si vera est lectio, quam veteres codices asHorvant,
mno 490 Felicifl uomine atque auctoritate a Gelasio ei»istola ista scripta est.

21*

Related Letters