Letter 19: Setting aside an excuse for not having written earlier through Faustus and Irenaeus, Gelasius writes the emperor a...

Oelasii papae ad Anastasium Augastam. (a.494.) I. RrmemUsa excusaiione^ quod ad dluin per Faustum el Irenaeum lUteras non de- dtrii (it. 1), de duabus potestaiibus ecclesiastica et regali disserit (n, 2 et S)^ el odsecrat imperaiorem, ne Ecclesiam suis temporihus Acacii causa dilacerari per- wdiiai (m. 4). Denique varias objectiones pro dtfensione schismatis oppositas dUuii (n. 6— 12). 1. Famuli') vestrae pietatis^ filii mei Faustus magister et Ire- naeosyiri illustres^) atque eorum comites publica legatione fungentes, '} a' c c hic in morem salutationia aubjiciunt Gelasius episco^us ad Anasta- UMm Auffusittm, praeter fidem mss. «) P* F" »ir in/., B? viri consularis] certe Fausto consule aimus 490 conaiguatur. -^ Mox iidem puhlica legatione fungentes, hoc est, pro civilibus rei publicae non pfo ecdeaiasticiB negotiiB: quo sensu inira n. 2 religionis antistites legibus im- perialibus parere dicuntur, quantum ad ordinem publicae periinet disdplinae. (a.494.)ad Urbem reversi clementiam vestram quaesisse dixerunt'), cur ad vos meae salutationis scripta non miserim. Non meo^ fateor, in- stituto; sed quum directi dudum de partibus Orientis vel Yidendi me licentiam sibi vestris praeceptionibus abnegatam tota Urbe disper- serint, a litteris credidi temperandum, ne onerosus potius qnam of- ficiosus exsisterem. Videtis igitur, non mea dissimulatione piOTe- nisse, sed competentis fuisse cautelae, ne respuentibus animis mo- lestias irrogarem. Sed ubi serenitatis tuae benevolentiam comperi praefatis indicantibus liumilitatis meae clementer expetisse sermo- nem, jam revera perpendi, reputandiuu *) mihi non immerito^ si tacerem; quia, gloriose fili, et**) sicut Romanus natus Romanum principem timo, colo, suspicio^), et sicut Christianus cum'^) eo, qui zelum l)ei hal)et, secundum scientiam veritatis habere desidero, et qualiscunque apostolicae sedis vicarius, quod^) ubicunque plenae fidei catholicae deesse comperero, })ro meo modulo suggestionibus oppoir- tunis supplere contendo. Dispensatione etenim mihi divini sermcmis 9 jg' injimcta, vae mihi esi, si non evangelizavero! Quod quum vas electio- nis beatus Paulus apostolus formidet et clamet, multo magis mihi exiguo nietuendum est, si divinitus inspirato^) et patema devotione transmisso subtraxero ministerium praedicandi. 2. Pietatem tuam precor, ne arrogantiam judices divinae rati(K nis officium. Absit, quaeso, a Romano principe, ut intimatam siiis sensibus veritatem arbitretur injuriam. Duo quippe sunt^ imperator Romanum civem naium esse gloriatus est. Ex eo quidem probabilior est illiai ' interpretatio , quod et sinml Anastasium, qui D^rrrhacchii natus erat, Ri piincipem Gelasius appellat. «) Ita D' D6 D» d' d«; D< F«« F" 0' 0« V< cc suscipio. ') Ita 0' 0* c; D^D^F^^F^NM* cum eum, D« cum uno, Mallemus simpliciter ut in D*^ secundis curis. Quamquam modestius est, quod Gelasius zeliim secmi- duiu scientiam imperatori deesse facile iunuens, sic precatur hoc munus, qnan non illi, schI sibi deesse seutirtH. Quart? nec necessaria conjectura Harduiui, forte pavem hahere legenduni ad niarg. notuntis. Potius zelum antt} habere supplendom foret. •) Ita mss. D' N^ d' d*, sc, evangelio (ex evangeiizavero)^ F^ F" e^cpir^i^ 0' C^ C inspiratum . . . transmissum. Moxquo a D^ D* Judicei, augXLste^ quibus principaliter niundus hic rcgitur: auctoritas sacrata (a.494.) pontificuni; et regalis potestas. In quibus tanto gravius est poudus s&cerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominum'^) in divino reddituri sunt examine rationem. Nosti etenim^ fili clementissime^ qucMl licet praesideas humano generi dignitate^ rerum tamen prae- sulibus divinarum devotus coUa submittis^ atque ab eis causas tuae salutis exspectas^*)^ inque sumendis coelestibus sacramentis eisque ut eompetit disponendis^ subdi te. debere cognoscis religionis ordine potius quam praeesse, itaque^^) inter haec ex illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi vohmtatem. Si^^) enim, quantum ad ordinem pertinet publicae discipUnae; cognoscentes im- perium tibi supema dispositione collatiun^ legibus tuis ipsi quoque parent religionis antistites^ ne vel in rebus mundauis exclusae vide- antur obviate sententiae; quo, oro^*) te, decet atfectu eis obedire, qui praerogandis venerabilibus sunt attributi mysteriis? Proinde sicut non leve discrimen incumbit pontificibus, siluisse pro Divini- tatis cultu, quod congruit; ita his, quod absit, non mediocre peri- Gulum est, qui/ quum parer^ debeant, despiciunt. Et si cunctis generaliter sacerdotibus recte divina tractantibus fideliimi convenit corda submitti, quanto potius sedis illius praesuli conseusus est ad- hibendus, quem cunctis sacerdotibus et Divinitas summa voluit *•) Loco hominum Baron. BubBtituit Domino, quod exinde arripuerunt edito- concilioruni nuUo sufTragante ms. Sed et in coiicilio Parisiensi YI anno c. 3, quod Capitular. lib. 5. c. 319 insertum est, et apud Auselm. I, 85 (in Yat. 1364) locus iste laudatur cuin vocabulo hominum, ciuod et aubnexa postu- ( kant. Principes reges hominum et pontifices praesides divinarwn rernm dicuntur, qnia illi humana administrant, hi etiam regibus divina dispensant, ut Gelasii suc- \ cessor Symmachus epist. 10 n. 8 ipsummet Anastasium alloquens explicat. Simili ratione et Fnlgeutius de verit. praedest. et grat. II c. 22 geminam illam pote- ftatr^ir* bIc definit atque distinguit: Quantum pertinet ad hujus temporis vitam, in ' Eceiesia nemo pontifice potiory et in saeculo Christiano imperatore nemo celsior in- vevfter. Vide et Felicis II epist. & n. 5 ad Zenonem. •«) Sie plerique ac potiores mss. (D^ 0* c'); N ' (prima manu cum F** F"* expectis) O' eaepectes, editi (etiam d' d^) expetis, Huc spectat illud Sjmmachi papae epist. 10 n. 8: Tu imperator a pontifice haptLsmum accipiSy sacramenta sumis, orationem paieiM^ benedictionem speras, poenitentiam rogas. Mox a D* F<* F"* hincque pro inque. •*) In vulgatis (exceptis d' d*) Nosti itaque. Verbum nosti abest ab omnibus jD8g. Deinde d' subdit: Itaque tua interest exillorum te pendere^ reluctautibus ce- teriB editiB et onmibus mss. Porro itaque idem sonat, quod atque ita seu ad- eo^e. (K' simpliciter et inter haec). Aute verba autem pendcre et velle sub- audiri debere nemo non videt. '^> Solus d* sicut enim refragantibus mss. et editis. '*) K* quo oro te affectu eis convenit obedive. \\\ aliis (^F*' F"* Q' V* V';: quo oro (V* qua hora) ie decet affectu eis convenit; O' 0* c quo logo te. Deinde b et sequ. conc. edit. substituerunt qui pro erogandis male. Idem Gelasius ep. 14. c. 8 sacri corporie pnraerogaiionem sub conspectu pontificis vel presbyteri exercendi jus dia- cooifl negat. (a.494.) praeeminere, et subsequens Ecdesiae generalis jugiter pietas cele- bravit? 3. Ubi pietas tua evidenter advertit^ nunquam quolibet penitos humano consilio elevare se quemquam posse illius privilegio Tel oon- fessioni^ quem Christivox praetulit universis, quem Ecclesia vene- randa confessa semper est et habet devota primatem. Impeti po6- sunt ^^) humanis praesumptionibus quae divino sunt judicio constitatay vinci autem quorumlibet potestate. non possunt. Atque utiuam sic contra nitentibus pemiciosa non sit audacia^ quemadmodum, quod ab ipso sacrae religioiiis auctore praefixum est, non potest ulla vir- 2 |?*tute convelH! Firmamenium^^') enim Dei siai! Numquidnam quum ab aliquibus infestata religio est, quantacunque potuit novitate stip^mri, et non magis hoc invicta permansit^ quo aestimata est posse sno- cumbere? Desinant ergo, quaeso te, temporibus tuis quidam per occasionem perturbationis ecclesiasticae praecipitanter ambire, quae non^') licent: ne et illa, quae male appetunt, nullatenus apprehen- dant, et modum suum apud Deum hominesque non teneant. 4. Quapropter sub conspectu Dei pure ac sincere pietatem toam deprecor, obtestor et exhortor'^), ut petitionem meam non indignan- ter accipias: rogo, inquam, ut me in hac vita potius audias deprecali- ^ tem, quam, quod absit, in divino judicio sentias accusantem. Nec me latet, imperator auguste, quod pietatis tuae studium fuerit in privata vita'^). Optasti semper fieri particeps promissionis aetemaie. Quapropter noli, precor, irasci mihi, si te tantum diligo^ ut regnum, quod temporaliter assecutus es, velim te habere perpetuum^ et qiii imperas saeculo, possis regnare cum Christo. Tuis certe legiboSp imperator, pateris nihil perire Romano nomini, nihil^) admittis in- «s) D< F<» F"» N» non possunt. •«) Ita mss. et editi. D* d< Fundnmentum. Mox pluree mss. (P* P" N' 0« ()• V^ y*) cum aliquibus infesta religio, ac deinde D' N* quantumque^ d* qumeumfme» ") Sic mss. et d* d*. Alii vero editi cum F* F^ quae non licet. £t pulo ante 0* perturbationibus ecclesiastica. Constantinopolitani antistitiB, qni secimdaai sedem affectabat, ambitioni hic occurritur. *•) d' omittit exhortor. w) 0 ' 0* c* nuHum admittis ingcrere (alii cc ingert) detrimentum. Sequimor F' F* d' d*. geri detrimenti. Itane verum est, princeps egregie, qui non solum (a.494.) praesentia Christi beneficia sed desideras et futura^ ut religioni^ ut Teritati^ ut sinceritati catholicae communionis et fidei temporibus tnis non^*) patiaris quemquam inferre dispeudium ? Qua fiducia, rogo te, illic ejus praemia petiturus es^ cujus hic damna non prohibes? 5. Non sint grayia, quaeso te^ quae pro tuae salutis aeterni- tttte dicuntur. Scriptum legisti : Meliora sunt vulnera amici quam ^^oy. otctda inimici. Quaeso pietatem tuam^ ut quo afiectu dicimtur a me^ ' eo tuis sensibus intimeutur. Nemo pietatem tuam fallat. Verum est, quod figuraliter per prophetam Scriptura testatur: Una est ro-Cant.G,8. lumba fnea^^^^erfecta mea: una est Christiana fides^ quae est catho- lica. Catholica autem veraciter^^) illa est, quae ab oninium perfi- dorum atque ab eorum successorum consortio sincera^ pura/ imma- cnlata communione divisa est. Alioquin non erit divinitus mandata discretio, sed miseranda*-'^) confusio. Nec ulla causa jam superest, si hoc in quolibet contagio voluerimus admittere, ne'^^) cunctis hae- resibus aditum januamque pandamus. Qui enim in uno off^enderit, Jac. 2, io. (mnium reus est; et: Qui minima spernit, paulatim decidit, Eccl.i9,i. 6. Hoc est, quod sedes apostolica magnopere praecavet^^'), ut quia manda radix est apostoli gloriosa confessio^ nulla rima pravitatis, imlla prorsus contagione maculetur. Nam si^ quod Deus avertat^ quod fieri non posse confidimus, tale aliquid proveniret, veP') cui jam resistere auderemus errori, vel unde correctionem errantibus posceremus? Proinde si-'^) pietas tua unius civitatis populum negat posse componi, quid nos de totius orbis terraruin sumus universitate factoriy si, quod absit, nostra fuerit praevaricatione deceptus? Si totus correctus est mundus profana patrum suorum traditione de- ")' Particulam neg^ntem, quae in vulgatis deerat, Bupplemus ex mss. Allu- dit ad fiicatae illius pacis studiimi ab Evagrio loeo mox citato memoratum, qno Anaatasius praesulibus, quidquid liberet tueri, licere volebat, adeo ut Cal- diedonensis concilii decreta susciperent alii, alii respuerent, Heuotico ceteri mor- dfciis inbaererent. d* quicquam inferri dispendii. «j p* p« N' 00 repetunt una esi. Moxque 0' qua catholica. ••) A mss. singularUer, Moxque D^ D' a d' successorum siiicera, 0' successo- riUmM communione, D* F^ F™ N' d* successoribus consortibus, plerique alii mss. (etiam <>• V V*) aicut editi conc. successoribus atque consortibus. Ex his omnibus uostram lectionem eruimos. •*) Ita 0« 0« V» V« d» c; D« F<» F"» N» nec; d« ut, Moxque N^ 0« decidet. ••) C c* praetaxamt, 0* taxavit, c^ c* c*" cavet, d' F*" F"» praecovet. Moxque F* F* N* O* 0* c d* mundo, ubi plures mss. et d' munda. Deiiide D^ delet nuUa rima p/t^aviiatig et post pauca habet fieri posse non crcdimus. «^ Ita D* F* F" N' d'; 0* 0* vet cuiquam, c* vel unicuique, c' c* c"^ unde cuiquam, w) Ita 0' 0« c; d« cur; D« D* F<» F"" N* d« omittuut si. Mox editi posse pace camponi contra fidem mss. F^ F°* univcrsi varicatione deceptus. XPISTOLAX BOICAll. POMTIF. I. 23 (a.494.) specta^^), quomodo noii eorrigatur unius civitatis popuIuS; si prae- dicatio fida suceedatV Ergo, gloriose imperator, nolo^**) ego eccle- siaruin pacem, quam, etiamsi ciun mei sanguinis impendio proYeniie posset, amplector? Sed, precor te, eujusmodi debeat esse pax ipsa, non utcimque sed veraciter (Jhristiana, mente libremus. Qaomodo enim potest esse pax vera, cui caritas intemerata defuerit? Garitas autem qualiter esse del)eat, nobis evidenter per apostolum praedicatnr, qui ^ :^* ait: Caritas de corde piiro et conscientia bona £t fide non ficta. Qno- modo, quaeso te, de corde erit pttro, si contagio inficiatur extemo? Quomodo de cmiscientia bona, si pravis fuerit malisque commixta? Quemadmodum^*) fide non ficta, si maneat sociata^cum perfidis? Quae quum a nobis saepe jam dicta sint, necesse est tamen inccssa- biliter iterari, et tamdiu noii taceri, quamdiu nomen pacis o)>tendi- tur: ut nostrum lion sit, ut invidiose jactatur, facere'*) paeem, sed talem velle nos doceamus, qualis et sola pax esse, et praeter quam nulla pax esse monstretur. 7. Eutychianum certo dogma, contra quod apostolicae sedis can- tela pervigilat, si creditur salva tidei catholicae posse veritate constaxe, promatur, asseratur et quantislibet viribns adstmatiu", ut non solmn per seipsum, quam inimicum sit fidei Christianae, possit ostendi^ sed quantas et quam lethales haereses in sua contineat colluvione, mon- strari. ^') Si autem, ut magis confidimus, a catholicis judicatis men- til)us excludeiidum, quaeso te, cur iion et contagia simul eomm, qui lioc probantur esse polluti, deceniitis refutanda, quum dicat apo- Uom. stolus: Non solum qui non facienda faciunt, reos videri, sed eiiam '"* qui consentiunt facientibus? Proinde sicut non potest perversitatia comniunicatore suscepto non pariter perversitas approbari, sic non potest refutari })erversitas complice et sectatore perversitatis admisso. 8. Legibus certe vestris^^) crimiiium conscii susceptoresqoe latrocinantium j^ari judiciorum poena constringuntur, nec expers *') c' c^ c*" ad marg. non negligo, D' a d' pacem turbari, contra fidem alich runi plurium mss. ^') Ita potiores mss. ct c d'; 0' d' quomodo. Deinde d' propter qiiam, c^ c' c^ c'" sed tamen velle doceamus ... nuUa t$*e im- \ stratur. \ ") Iloc est imperialibus, ubi notari videtur, quod ValcntiniAnus l. 1 cod Theod. TX, 20 sanxit: Eos, qui secum aiieni criminis reos occntendo soeianmty pm' atquc ipsos reos pocna exspectei: nec mm «pu>d idem imperator logo seqiiente oddit: Latrvncs quisquis sciens susceperit ctc. — Ibi F'* F"" constringii. facinocis aestiinatar; qoi; licet ipse non fecerit^ facientis tamen fa- (a.494.) miliaritatem foedusque receperit! Proinde quum Calchedonense con- rilinTn pro fidei catholicae atque apostolicae veritate communioneque celebratum damnaveritEutychen detestandi^^) furoris auctorem^ non aatis habuit, nisi ut pariter ejus quoque consortem Dioscorum cete- roaque peroelleret. Hoc igitur modo, sicut in unaquaque haeresi vel factom semper vel fieri non habetur *ambigimm, successores eorum Timotheus^®), Petrus, atque alter Antiochenus Petrus, non viritim prc^ter singulos quosque rursus facto concilio^ sed synodi semel actae regula consequenter elisi. Quemadmodum ergo non evidenter appa- rct, etiam cunctos simili tenore constringi, qui^') eorum communi- catores et compUces exstiterunt, atque omnes onmino a catholica aique apostolica merito commimionc discerni? Jlinc Acacium quo- qae jure dicimus a nostro consortio submovendum^ qui maluit in sortem transire perfidiae, quam in catholicae atque apostolicae com- muiionis'^) sinceritate constare, qumn fere triennium, ne in id ve- iiiret, apostolicae sedis epistolis doceatur competenter instructus. Poatquam vero conamunionis est factus alienae, non potuit nisi a catholicae et apostolicae mox societate^**') praecidi, ne per eum, si - vel paolulum cessaremus, nos quoque videremur subiisse contafpia perfidorum. Sed revera vel tali perculsus poena resipuit, correctio- nem promisit, emendavit errorem? Aut'*^) ille tractatus lenius volue- rat coerceri, qui etiam verbera dura non seusit? Quo in sua perfidia et danmatione moriente^^), tam ejus in ecclesistica recitatione non ••) O* O* a* b c Timoiheum, Petrum atque altenim Antiochenum Petmm non wVt Adb prapUr mngulos quosque rursus facto concilio sed synodi semel acta (O* 0' seme Jaeim) regula cansequenter eUsit. Plerique mss. Timotheus Petrus atque alter Anti- aekeim» Petnis non mritim singidariter nominatim unusquisque pro parte sua viritim tr singulos quosque rursus facto concilio sed ct synodi semel actae regulae (Beg. curis acHs regulis) consequenter elisi; emeiidantur ex F** F™ N^ 0* 0', qui- boB &vet D', iibi p06t Aniiochenus Petrus secunda nianu expuncta simt singulariter momimaiim unusquisque pro parte sua, et post virifim expunctii sunt propter singu- hg quosque, addito in margine in aiio non erat, Revera verba illa singulariter mamuuUim unusquisque pro parte sua nou nisi scholion pro explicanda voce otW- ite appodtom eaBe videntur. D* d* ea retinent, mutato ordine: non singulariter . . . parie sua vtritim propter singulos, sv) Sic potiores mss. et d* d^; alii et qui. Mox solus d* expunxit merito. w) D* d* sinceriiatis communione. Deinde in mss. et d* d* iriennio aut trien- mimmp ubi editi per triennium, Quo pacto computaiidum sit hoc triennium, ex Qelasii traet. I (gest. de nom. Acac. n. 8) discimus, ubi habetur: Per ferme vel ampUus sanctae memoriae papa Simplicius non desiit sciibendo ad Aca- eic. >•) SoluB d* addit sedis. «•) Sic D« F* F"N' c' c* c*o d». d» an ille . . voluit, K^ 0» 0« valuerat, a» valeat. *•) O' O* V* c' manente (0* sec. cur. morientt). Deinde D^ a^ ecclesiasticam recUaiionem scripaiBBe videntur; moxque 0' 0» contagium communionis non debet. 23* (a. 494.) potest nonien adscribi, qiiani (»xternae contagium non debet commu- nicationis admitti. Quapropter aut doceatur*^) ab haeretdca partici- patione sincerus, quorum se ille communioni permiseuit, aut cum eisdem non potest non repelli. 9. Sic^^) autem susurrant~ Orientis episcopi, quod ad eos sedes apostolica non ista eonscripserit, quasi vel ipsi de recipiendo legi- time Petro sedem apostolicaiii suis litteris fecerint certiorem, ?el hujus receptionis inconditae non jam pariter complices exstitissent. Quem^^) sicut non possunt docere ab haeretica pravitate fuisse pur- gatum, ita se haereticorum nidlatenus potenmt excusare consortes. Quid'*'*) si fortassis adstruxerint, quod ad apostolicam sedem de sa- sceptione Petri per Acacium cuncti consona volontate retulerint^ per eumdem sibimet omnes pari vice sentiant fuisse rescriptunL Apostolicae vero sedis auctoritas quod cimctis saeculis Christianis Ecclesiae praelata sit universae, et canonum serie patemorum et multiplici traditione firmatur. Sed veH^) hinc, utrum sibi quisquam contra Nicaenae synodi constituta quidpiam valeat usurpare, coUegio potest unius conmiunionis ostendi, non mentibus extemae societatis aperiri. Apud illos si quis coniidit, egrediatur in niedium, et apo- stflicam sedeni de^^) utroque revincat et instruat. Tollatur ergo nomen e medio, quod^'') ecclesiarum discretionem procul ac catho- licae conununionis operatur, ut sincera pax lidei communionisqoe ^\) D* 0« 0* c si. Doinde soliis d' srripserit. Do Petro Mougo seu Ale- xiindriiio postea Gelasius loquitur. <•') Ita D N^ U' 0« d«; alii guod, F^ F"" qui. Moxque 0« c voce (loco eoAmMrX ac deinde d- vore, ubi cuni F*' F"» N' 0' O' c* c^ c* c'** vice. De relatione AcMS hic meniorata e^mus in notitia epij^tolarum non exstantium Felicis II n. TSL Re- scripti autem apOBtolicae sedis nomino indicatur Felicis epist. 6, quo Acadoi [)rinunn danuiatus fuit. ") ()• et editi praeter d' d* de uiraque parie {O^ de utraque), Poatquam Oe- laaius seilis suae praerugativam ([uum canonum tum traditionis auctoritate ruit, Orientales provocat et experiri jubet, num ipsius assertionem revincere refellere valeant. reparetur et imitas: et tunc qiiis iiostruui coiitra venerandam vel(ii. 494.) insurrexerit vel nitatur insurgere vetustateni , conipetenter et legi- time perquiratur. Et illic apparebit, quis niodesto proj)osito custo- diat formam traditionemqne majorum, quis'*-') supra liaec irreveren- ter insilienS; quis rapina aequalem posse fieri arbitretur. 10. Quodsi mihi populi Constantinopolitani persona proponi- tor**), per quam dicatur nomen scandali, id est Acacii, non posse removeri; taceo, quia et haeretico quondam Macedonio pulso et Ne- storio nuper ejecto plebs Constantinopolitana catholica permanere delegerit *'), quam majonim praesulum damnatorum affectione reti- nexi. Taceo, quod qui ab eisdem ipsis damnatis*praesulibus^^) bapti- - zati fuerant, in fide catholica manentes, nulla sint exagitatione turbati. Taceo, quod pro rebus ludicris pophares tumultus nunc etiam vestrae pietatis auctoritas refrenarit^^); atque ideo multo nia- gis pro salute animarum suarum necessario vobis (^onstantijiopoli- tanae civitatis obtemperat multitudo, si eam ad catholicani et apo- stolicam communionem vos principes reducatis. Etejiim, iniperator auguste, si contra leaes publicas aliquid; quod absit, quispiam for- Nicaenom canonem secundam affectabat sedem, vicissim ipsi tacite exprobrat GelasiuSy quod rapina aequalem se sedibus apostolicis posse fieri arbitretur. 30J p4 pn Qi yt praeponiiur; conf. Gelas. ep. 3 n. 16. Moxque K^ tota plebs. s>) In vulgatiB hic additur potius, quae vox hic ut infra n. 12 reticetur in Neque hoc Gelasio inusitatum; nam et epist. 3 n. 13 legimus decct 7ws nostras ponere quam, et num. 16: vultis vobiscum medicos aegrotare quain, porticula potius utrobique tacita. Reticentiae ejusdem plura sunt et apud Augu- ftinum exempla. — Tum Quesn. sequentia sic exkibet: quam nmorc pmcsulum damnatorum ac defectione retineri; num aliqua auctoritate, me fugit. N^ d^ a de- /ediome retineri. i») Ita mss. 0 et c c. Alii mss. qidbus; pejus vcro d* d^ a quibus, omisso an- tea qui. Docet Gelasius superiorum temporum exemplo nullum plebi Constanti- nopolitajiae pro Acacio tumultus ciendi esse causam , quum baptismum ab ipso oollatain, aicut erga eos actum cst, quos Macedonius atqu^ Nestorius olim ba- ptizaTcrant, ratum habeat. »*) Anastasias Theodoro lectore lib. 2 pag. 666 testc venationes amphitheatri oMStuiH» Hinc forte tumultuum illorum popularium, quos idem imperator refrc- nasae nimc dicitor, nata occasio. (a. 494.) tasse tentaret^ uuUa pati id ratioue potuisses: ad Divinitatis^^ jhi ram sinceramque deyotionem ut tibi plebs subdita redigatnry ctoh- scientiae tuae non putas interesse? Postremo, si unius civiti3& populi animus non putatur offendi***^), ne divina, ut res postiiXii^ corrigantur: quanto magis, ne divina offendantur, catholici nomMJok universi piam lidem nec laedere debemus onmino nec possumusf 31. Et tamen iidem nostra se poscunt voluntate sanari. Cc^-m- peteutibus ergo se sinant curari posse remediis: alioquin, quod sit, in eonim transeundo peniiciem cum illis perire possumus, i vero salvare non possumus. Jfim hic quid sit magis sequendcft^ sub divino judicio vestrae conscientiae derelinquo: utrum, sicut«3ioB optamus, simul onmes certam redeamus ad vitam, an, sicut illi I^ scunt, manifestam temlamus ad mortem. 12. Sed adhuc apostolicam sedem sibi medicinalia suggerent-^*''^ superbam vocare arrogantemque contendimt. Habet hoc quali'*»*. saepe languentium, ut accusent^^) medicos congruis observationifc^^ ad salubria revocantes, quam ut ipsi suos noxios appetitus depon^^^ vel reprobare consentiant, Si nos superbi sumus, qui animar*-^ remedia convenientia ministramus, quid vocandi sunt qui resultan:»''^ Si nos superbi siimus, qui obediendum patemis dicimus institut:^^» qui refragantur, quo appellandi sunt nomine? Si nos elati sum'»-'*; qui diviniun cultum puro atque illibato cupimus tenore servari; (^^ contra Divinitatem quoque sentiimt, dicant, qualiter nuncupenfaLT ^ Sic ^') et nos ceteri, qui in errore sunt, aestimant, quod eorum nax^ consentiamus msaniae. Ubi tamen spiritus superbiae veraciter coii- sistat et pugnet, veritas ipsa indicat.*^)