Letter 10011: I write to you in considerable distress.

AD GODISCALCUM DUCEM. Argu't quod iralus monasterii januas ſrangi et bona diript ſecerit, Monachi ad hostes ſugam non im- putandam abbati. Ut monaslerio et abbati ad- rersart desinat, imo wut luitionem impendat, hor- talur. | Gregorius Godiscalco duci Campaniz. Illa prepositorum sollicitudo utilis (Grat. 11, q. 5, c, bT), i!la est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et ſuror $iÞi nihil vindicat. Restringenda ergo $ub raljone poteslas est, nec -quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. EeisT. X fAl. 41]. — * Nescio quo consilio recen- tiores Editi, repudiata hac lectione que est Mss. Vatic., Turon., Norm., Corh., etc., ac vet. Excus., legendnm proponant, velut unum de laicis, in causis $ecularibus occupari , et pretoriis deservire. De verbo obserrare, quod pro deservire habent Codices manu exarali jam dictum ad epist. 6 lib, vin, indict. 1: Vide quoque lib. 1x epist. 92. Unum reſero ex Nicephori lib. x, c. 145, de impera- lore apostala, qui dolo malo clericos senatorum mu- nere et ministerio ſungi jussit, ut vel sic religio verze pietlatis aboleretur, spreto sanclti Pauli edicto : Nemo militans Deo implicat se negotiis s@cularibus. Cxle- rum recte monet sanctus Gregorius istjusmodi occu- pationibus vilem reddi clericum , reverentiamque Sacerdotalem perire. Glossa in c, 4, dist. 88, ait Basilium istum degservisse- pretoriis coram judicibus advocando. Addit vir eruditus Basilium episcopumn causas egisse in foro seculari, de episcopo factum causidicum aut advocitum. Non impugno; miror magis ex qua id bistoria Sumpserit. Yerba epistol:x 8 consulo, Basilius causis 8xcularibus occupabatur, deserviebat preloriis : id cadit in judices, in advo- calos, in Ccausidicos, in notarios, in 8cribas, jn via- tores, lictores aliosque id genus fori judicialis asse- clas, admini-tros. Quidni potius Basilium scholastt- cis, consiliariis,. judicibus accensent? Scio apud ve- teres historicos episcopum pavisse Oves Per Campos, alium exercuisse textrinam, alium de navibus fabri- candis fuisse sollicitum. Glossatori forte occurrerat episcopus CauSidicus aut advocatus coram judicibus laicis in foro. Mihi nequidem videtur Basilius sedisse judex, sed negotiorum $sxcularium amans luisse, Contra quam sanctus Paulus docueral, canones Sanxe- B feccrit. | . | Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu ſuroris impulsam, ut non solum frangi januas monaslerii $ancli Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, ſeceris. Insuper au'tem sic contra abbatem ejusdem myuna- Sterii diceris exarsis-e, ul, nisi occultans $e iracun- die luz tempore latuisset, non leve discrimen in- currissel, denique ut metn tuo perterritus de domo in qua $e olim receperat exi:e nuncusque non au- deat. Quod ne frustra ſecisse ſorsitan videreris, fu- gam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, a$- Serens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod $i ita est, contrislamur, et valde vestram $apientiam miramur. Nam $i licitum putalis ut aliorum culpa aliis sil nociva, LQ49 multi buic possunt crimini Subjacere. Diversorum enim nobilium $e: vi, multa- rum Ecclesiarum clerici, diversorum monaslerio- 'rum monachi, multorum judicum homines, s:xpe $e. C hostibus tradiderunt. Ergo si hoe creditur, servorum utique domini, clericorum episcopi, monachorum abbaltes, diversorum fugitivorum judices, omnes 8ub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magniludinis tuz multi de ci- Vitate in- qua consistis , ad. Langobardos milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantz indiscretionis, tanlz- que possit slullitize reperiri, ut eorum iniquitatem libi xstlimet applicandam? Hzc itaque Sollicite pensa, atque ex le aliorum cansas zs$tima, ut ®* in quorum- rant. Indico distinctionem $8 et caus. 21, q. 5, in multis canonibus. Nec ierrere debent voces cause preetorie deservire. Earum $i notiones diversas n0- verimus, censeant vel periti juris. Alciatus, ad le- gem 498, de verbor. signif. : Pretorium, inquit, do- mus imperatoria est, quod quemcunque miluum impe- ratorem antiqui pratorem dicebant. Sic et principia pro principis tabernaculo arcipiuntur Vegetio. Cepit autem pretorii appel/atio pro ornatiore domo accipi, in qua pater ſamilias ruri habitat, eic. Hxc ille. Ea cerle pre'orii nolio in Digesto passim occurril, nec- non apud Suetonium, Tertullianum, aliosque vrteres sCriplores. Itaque in Basilio aulici mores improban- tur, et ad curas paslorales revocalur. Goussanv. Ba- Silium non judicis $-d potius procuraturis foren>is Mmunus. exercuisse inde pot. £t intelligi, quod dirat Sanctus Gregorius eum ea de cauga viluisse, et 1an- quam unum de ullimis reputatum; qu»d minime dici potuisset si judicis deſunctus ſuisset officio. Pra- terea $ensus huyjus verbi obserrare pole>st erui ex epist. 28 sequenti, ubi legimus : nl ef. . . . . causa finem accipial, et partes apud te nulla ſatiqget in o0b- 8erratione dilatio. loc loco observatio signilic:t actio- nem forensem, Gallice la procedure. © In Mss. nostris id miniine legitur, nisi quod in Regio observamus scriptum, mense Decembris, in- dict. 3; mense Novembris, indict. 3; mense Januarii, indict. 3; menze Februarii, indict. 3. Hoc in Cu- dice sxpius conveniunt muliipl.ces illz noie ch 0. nologic:e in eisdein episiolis; unde nullius habenda videtur ratio. | ErisT. Xl [Al. 12]. — * Hoe est ad quibusdam ad- vers:.ndum. ldem et Sensus hujus vocis infra, a me- morati monaslerii abbaiisque ipsius te adversitale con- | lineas. Szpe occurrit hxc vox apud sanctum. Gre- gorium in boc sensu, videlicet lib, 1 Moral. n. 51 ; dam adversitates falsis suspicionibus non ducaris. Si A suum aSSerit habere communem. Sed ut ad dividen- vero est aliquis qui de pradicti monasterii abbate possit aliquid dicere, quod ad culpam reatunque ejus pertineat, nos hoc non negligi, $ed magis una quidem cum eis quorum inleres!, causam omnino disiricte et sollicite volumus perscrutari, ut aut ſeriat vindicta culpabilem, aut absolyal veritas in- nocentem. Si autem nullus inveniri potuerit, qui contra eum hoc quod $olus ipse perhibes asserat, bortamur, magniſice fili, ut a memorati monaslerii abbatisque ipsins te adversitate contineas, et potius taitionem iis et propter Deum charitatem impendas. Et $i quid est nnde animi vestri fortassis offers} sunt, pro nostra eis fnterventione remiltite; et ita vos, sicut Christianos convenit et prudentes, in eorum magis Juvamine commodate, quatenus et nos vobis gratias reſeramus, et ante omnipotentem Dominum merceden pro ns | servis ejus beneſiciis ac $0- latiis acquiratis Þ.