Letter 11010: I have already written to you on the matter of images, and yet I find I must write again.

Gregory the Great (Wisigothic)Serenus|c. 595 AD|Pope Gregory the Great
education books

Litterarum tuarum » primordia ita sacerdotalem in te esse benivolentiam ^ demon-
strabant^, ut maior nobis fieret de fratemitate tua laetitia. Sed tanto* eorum^ finis

te OTO. P. «) correptorem Pbl. correptione Phl. •) vita Phl. *) fort. ag. Pa2.

XI, 10. Eaec ep. in cod. Ph2 prima est, in ceteris codd. P numero 53 signatur, deest in Q* 1; recepta
est ettcmifn^. CXXXIX) in canonum collectionem, guae dicitur Uadriana aucta (cf. Maassen, 1. 1. p.454.461j,
euius codieem Monacensem 14,008 (= M) rogatu meo contulit r. d. Keyssner. Etiam in indice Gregorius ante
titidum exMbent Pal. Ph2.3; ad Sereno Ph2 in ind. opo Sereuo Pa2 — Massilionsis B 1. Q*2.3. q3;
Maziliensis Phl.6; Maxiliensi Phl in ind. Ph2.3. Pal.2 in ind.; Maxilensi Pal; Massiliensi Pa2 — /n
marg. add. rubro de imaginibus sc^m Bl. ») tuarum om. Bl.M. ^) inter Phl. ©) bonevolen-
tiam Ql. d) demonstrarent Pa2. «) tanta P.M f) in earum (ita q 1. Pa2) corr. Ph2. «) de-
sensit P. M. b) ged M. i) esse om. M. ^) quQ B 1. ^) dubitastis Pa 1.

3) Columbus presbyter etiam commemoratur in ep. V, 17 m f.
XI, 10. De Sereno cf. ep. VI, 60 n.

GREGORII I. REGISTBI

quam sis incautus, apparuit. Nam si" diligenter ea quae fratemo amore monuimus

*») iiiiiiiii mI /*«; c|UAHi Pbi: qui* 8i Pb^, M. ») adtendisse Pal. o) dabitasse PaL p) sed
itm. Vh. M) do Va^. Fb^. 0 oportes et Pbl. •) Ciriacus PaL Pb2. *) quod B 1; am.

f|iiofMlniii Pit; (luhlniii Ph. .1/. «) oxtat Pai. ▼) audire El; audiret q 1; averat Pal; ayertat Pa2.

Ntiiflil iWiiN ntlU. /'. J/. ■) tu do oiud H t: iatud de eius q 1; istam de eius Q*2. qS; haecverba om. P.M.

nn\\\\\n t*iiU. )ioii||Kinl ii I. cinitingit Pal. •) ut esses iam Pa2; ut et iam q*2. <) in

fnfft. It /. M) Mrtttiii li /. /*fi/. .U. Hed. om. yerum etiam esses Pa2; esse pro esset B 1. i) add-

NfMf Vtt I. qitoil iim. .1/. \) miii. roctitudinis Pa2. suBcensuB Pal. n) debeantur Pa2.

*') HifiriliiKiiiiiN /7». PtrJ,M: iMintVingori* li t: coniitringeres Pal; confregeria q. q*2. p) add. si Bl.
t> i|f(ii»N /7//. •) Hduniit» •) Yctusti Pa2; yetuisset^i. *) om. omnlno Pa2. «) om. dic W

l*it ii V) i|iiii titotti A rit2: A quo facto faotum om. M. ^) yel diaoono factnm pro aliqnando
Mfifllfiifii l',tj, •) Mt iiwi. /'. y) deit|>ectis H 1. q3; disp. eet. ») esse om.Q*2. ») ita M et
ul hl i riiiilliliulN (» .1; onmIoihn ct (»• 2: criMlcri* ce/. ^) adorare picturam Pa2. «) add. per q. q\ Pa2.

litNliiilMiii loiU, nnl vort\ I*b2, q uimI il. 0 adducere Pa. 8) ex picturis corr. pietnras i.

i|iiii Vh J; f|ul l*aL 0 vldcnt om. /*«; videant H 1; videns if. iia B 1. q*2. Pb2.M; qaid sit 40

qiioil /'11; f|iil /7i /; fiuhl rr/. ») Ipiio /»iii. m) littera Pal; lite eras M. ») et add. q. ©) gent
priutft. J*nJ, V) (|uo /Niy. u) a omi. P. ') te om. Pa2. ■) adtendi te quo erat Pal; adtende qno
iirrHN J'a-J, qui uaiito // /. «») fonHuoribus Q 3. ▼) generaris Pal. B 1. q 1; generee Pa2.

JraiiKo /'«/. «) iion um. Pal. J) Adom.Bl.Ql. Q*2.Pb2.M, sed eorr. Pb2. ■) et B 1.

VMtiiHtiiiii M. 0 AntlMlt Pbl, K) diHcrotionis B 1. Pa2; discretiones Pal. ^) oondis snb Bl;
iu/iiilidlHMuii Pa2: (MintondiHHOH M. ') Kino dubio etiam hio add. Q*2.3. ^) optineret if. ^) sed
*m. I'a I, I") lUHporHiiin om. J\M. ^) intemeratus Pa2; iu te merito Ph.M. o) nomenqne q8;
f«fiii(«riiM l'aU. V) oxcodorot Jt 1. <i) uunc Phl. ') ita B 1, q. q*. Pa; hinc Pb.M. ■) baec
J*aU. iiioHutom JtJ; biuc autem q 1. q* 2, M; incautio Pa2. ^) ex ita vos eorr. q*2, ex nt et (o

yiHi J*uj VI. U; ut nt voH Pal. ▼) Hoandalizasses Bl. M; scandalisasset Pal. ^) ex perbiberes eorr. q*2;
l^fAiUitstii in rut. M. X) tua se om. I^a2,

Jj J)e Oyryuj) Mate, qui m. lulio tnd. II. et ep. IX, 208 de eadem re ad Seremm acriptam et alias
i^/itfiul/A0 m Uallian jttjttaverat, cf. ep. IX, 208 n. i; fartasae martuus est, antequam in Hiapamam venerat.

communioiie suspenderet Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adducas', qui
quas habes retinere* non praevales? Proinde hortamur, ut vel nunc studeas esse sollicitus^
atque ab hac® te^ praesumptione compescas et eorum animos^ quos a tua disiunctos® uni-

moniis^ ostendendum, quia omnc manufactum adorare non liceatP, quoniam*^ scriptum
est: 'Dominum Deum tuum adorabis et illi' soli servies'; ac" deinde subiungendum*, Lac. 4, .
quia^ quoniam picturas'' imaginum, quae^ ad aedificationem imperiti populi factae
fuerant', ut nescientes litteras ipsam historiam^ intendentes, quid' dictum sit% disce-

10 rent^, transisse in® adorationem videras, idcirco commotus es"^, ut eas imagines frangi®
praeciperes^; atque eis dicendumfi^: Si ad hanc instructionem , ad quam imagines» anti-
quitus factae** sunt, habere vultis in ecclesia*, eas modis omnibus et fieri^ et haberi
permitto^ atque™ indica, quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura" teste pande-
batur, displicuerit, sed illa adoratio, quae picturis fuerat incompetenter exhibita°;

15 atque in his verbis eorum mentes demulcens eos ad concordiam tuam^ revoca. Et si
quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorare vero imagines omnimodis*» de-
vita. Sed hoc sollicite fraternitas tua ammoneat', ut" ex visione* rei gestae ardorem
compunctionis percipiant" et in adoratione solius omnipotentis^ sanctae trinitatis'^ humi-
liter prostemantur.

20 Cuncta vero haec et^ amore sanctae ecclesiae et tuae fratemitatis loquimur.

Non^ ergo ex mea correptione" frangatur a zelo» rectitudinis, sed magis adiuvetur**
in studio piae dispensationis.

Praeterea® pervenit ad nos, quod dilectio^ tua libenter malos homines® in socie-
tate sua recipiat', adeo ut presbyterum quendam», qui, postquam lapsus est et in suae**

so BoUioitas tuque te om. R 1. alia M. ^) ut horum animas M. •) disionctas Fbt ^) caritate

Pa2. 8) cum tota [pro paterna ad te) Pa2. ^) dulcine M. *) omnia Phl.M. k) omniaque Phl;
add. et et om. verha omni ueque omnique Pa2. ^) iia P; diyersQ Rl.M; dispersi Q. Q** °*) om.
filii M. ^) eius qui R 1. ^) testimooium R 1. Pa2, sed eorr. in testimonii Rl; testimonii Q 1.

35 «) qui ipro quia) Pal; quoniam om. codd. "^) pictura R 1. q. q*; picturas, ut videtur, Pal; picturae
Ph. M. ^) quae om. Pa2. ») ita Pal. Pb.M; fuerant factae Rl.Ql; fuerant facta q*, sed in fuerat
facta (ita q3) eorr. q*2; factae aunt Pa2. J) ex historias corr. R 1. ■) ito Pa; quo Pbl; quod
Pb2.M; quia R 1. q. q*. ») est q3. *>) discerens M. c) que (pro in) Pa2. ^) commonemus
Pa2; c est M. ®) verba frangi luque imagines om. Rl. ^ praeciperis q. q*2; preceperis q3;

^ praecipueras Pal; perciperes Pbl. 9) est ctdd. q3. ^) fectae Q 1. <) ecclesiis Pal. Ph. M.
^) offerri P.M. ^) promittas M; permittas cet. codd. n. — Hunc locum ita exhibet Pa2: eas imagines
qnaa confregisti easdem in ecclesia et haberi et offerri permittas, sicut consuetudo est antiqua. >°) populo
add. Pa2. °) scriptura Pa2. ^) exibeat Pal. P) tuam conc Pa2. <l) ita P.M; omnibus Rl;
modis onmibus Q. q*. ') ammoveat Pbl. *) ut po$t. eupraacr. Ph2. ^) visionem (om. ex) Pa2.

4S «) adorationem in conpunctione aspiciat Pa2. ▼) et in a. soUicius omnipotens Pal; et oret sollicite omni-
potentem Pa2; ei in adorationem {m. 2 supraecr.: unius, om. cet.) M. ^) et scae trinitati Pa2. >) et
om. Pa2. y) nemo Pb; nemo enim (om. ergo) M. — Quod hic sequitur in Pa2 veitutate corruptum et
po$i maxima ex parte alio folio absconditum eet correctione Rl. q1; corruptione M. *) zelus

(om. a) Pa2; ad zelo, eed corr. q*2.3. *») adiuvet Pal. Pbl. «) propterea Pbl. ^) dilectione

50 Pbl; dilectatio M. «) mal. hom. lib. q*2. ^ ex tua recipias corr. R 1. 8) presbyter quQdam q1.
^) sua Pb.M. i) familiarem ita tecum Pbl; familiaritatem tecum Pb2.M ^) habeas R 1. q3.
1) verba quidem tuque quia om. Pa2. "^) tota M. ») scelere Pal. °) ab his M. P) verba
yidetur usque vel om. Pal. <i) aUquis P6. if. ') haberetur P6. If. ") atque grate Pal; grate
^t98 h Pb; gratis q 1. M; gratus Q 3. ^) adserat Pb. M.

GREGORII I. REGISTRl

hunc a° te longius expellere, yerum etiam excessus^ ipsius sacerdotali te^ zelo modis
omnibus convenit resecare*, alios vero, qui pravi^ esse memorantur, patema adhor-
tatione a 8ua pravitate compesce* et ad viam» stude** rectitudinis revocare. Quod si,
quod absit, salubri® monitu** eos videris in nullo* proficere, et hos quoque' curabis a»
te procul abicere, ne pravitates eorum ex eo, quod recipiuntur, displicere** minime
videantur et* non solum ipsi^ inemendati^ remaneant, sed etiam eorum" receptione'' alii
corrumpantur. Et considera^, quam et hominibus execrabile et periculosum ante
Dei sit oculos, si per^ eum a quo^ plectenda' sunt crimina" nutriri* vitia videantur.
Haec igitur, dilectissime " fratrum^, diligenter attende et ita agere stude, ut et^ pravos
salubriter corrigas et scandalum de malorum* societatey filiorum tuorum* animis' non
inducas^.

Related Letters